Epistolae 22.3.1
Denique hujus seditionis origo jam coepit. Namque in provincia nostra per aliquot civitates in praepositos impetus per multitudinem factus est, et pacem, quam semel cuncti a martyribus et confessoribus datam clamitabant, confestim sibi repraesentari coegerunt, territis et subactis praepositis suis, qui ad resistendum minus virtute animi et robore fidei praevalebant.
PL 4, 285A実に、この騒動の始まりはすでに起こっている。というのも、我々の属州のいくつかの都市において、群衆による指導者たちへの襲撃が起こり、彼らは、殉教者たちと告白者たちからひとたび与えられたのだと口々に叫んでいた和解を、直ちに自分たちに実行させるよう強いたのである。抵抗するだけの心の徳と信仰の強さに乏しかった指導者たちは、脅され、屈服させられた。
Epistolae 22.3.2
Apud nos etiam quidam turbulenti, qui vix a nobis in praeteritum regebantur et in nostram praesentiam differebantur, per hanc epistolam velut quibusdam facibus accensi, plus exardescere et pacem sibi datam extorquere coeperunt.
PL 4, 285A我々のもとでも、これまでかろうじて治め得ていたにすぎず、我々が戻るまで待たされていた騒がしい者たちが、この書簡によっていわば松明で火をつけられたかのように一層激しく燃え立ち、自分たちに与えられた和解を力ずくで奪い取ろうとし始めた。
Epistolae 22.3.3
De quibus quales ad clerum nostrum litteras fecerim, exemplum vobis misi. Sed et quid mihi Caldonius collega pro integritate et fide sua scripserit, quidque ego ei rescripserim, utrumque ad vos legendum transmisi.
PL 4, 285Bこの者たちについて、私が我々の聖職者団へどのような手紙を書いたか、その写しを諸君へ送った。また、同僚のカルドニウスが自らの誠実と信仰にふさわしく私へ何を書き送ったか、そして私が彼へ何を返信したか、その両方を、諸君が読めるようにと送った。
Epistolae 22.3.4
Exempla quoque epistolae Celerini boni et robusti confessoris, quam ad Lucianum eumdem confessorem scripserit, item quid Lucianus ei rescripserit, misi vobis, ut sciretis et laborem circa omnia et diligentiam nostram, et veritatem ipsam disceretis, Celerinus confessor quam sit moderatus et cautus, et humilitate ac timore sectae nostrae verecundus, Lucianus vero circa intelligentiam Dominicae lectionis, ut dixi, minus peritus, et circa invidiam verecundiae nostrae relinquendam facilitate sua molestus.
PL 4, 285B善良で剛毅な告白者ケレリヌスが、同じく告白者であるルキアヌスへ宛てて書いた書簡の写し、および、ルキアヌスが彼へ返信した内容も、諸君へ送った。それは、諸君がすべてにわたる我々の労苦と配慮とを知り、また真実そのものを見分けられるようにするためである。告白者ケレリヌスがいかに節度があり慎重であるか、また謙遜と我々の教団への畏れとにおいていかに慎ましいか、他方でルキアヌスは、既に述べたとおり主の書の朗読の理解については未熟であり、我々への敬意を軽んじることについては、その気安さによって厄介な者であるかを、知り分けるためである。
Epistolae 22.3.5
Nam, cum Dominus dixerit in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti gentes tingui (Matth. XXVIII, 19) et in Baptismo praeterita peccata dimitti (Joan. III, 5) , hic, praecepti et legis ignarus, mandat pacem dari et peccata dimitti in Pauli nomine, et hoc sibi dicit ab illo esse mandatum, sicut in litteris ejusdem Luciani ad Celerinum factis animadvertetis: quibus minime consideravit quod non martyres Evangelium faciant, sed per Evangelium martyres fiant; quando et Paulus apostolus, quem Dominus vas electionis suae dixit (Act. IX, 15) , posuerit in Epistola sua dicens: Miror quod sic tam cito demutamini ab eo qui vos vocavit in gratiam, ad aliud evangelium; quod non est aliud: nisi si sunt aliqui qui vos turbant et volunt convertere Evangelium Christi.
PL 4, 285C主は、「父と子と聖なる霊との名において諸国民に洗礼を施す」(マタイ28:19)こと、また「洗礼において過去の罪を赦す」(ヨハネ3:5)ことを言われたが、この者は、掟にも律法にも通じぬまま、パウルスの名によって和解を与え罪を赦すよう命じ、これは彼から自分へ命じられたことだと言う。それは、同じルキアヌスがケレリヌスへ宛てて書いた手紙の中に見て取れるであろう。彼は、殉教者たちが福音を作るのではなく、福音を通して殉教者たちが作られるのだということを、少しも顧みなかった。主が「御自分の選びの器」(使徒言行録9:15)と言われた使徒パウロも、自らの書簡の中でこう述べている。「私は、汝らを恵みへと召してくださった方から、かくも早く他の福音へと移って行くことに驚いている。それは他の福音などではない。ただ、汝らを乱し、キリストの福音を転じさせようとする者たちがいるだけである。」
Epistolae 22.3.6
Sed, licet nos aut Angelus de coelo aliter adnuntiet praeterquam quod adnuntiavimus vobis, anathema sit: sicut praediximus, et nunc iterum dico, si quis vobis adnuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6, 8) .
PL 4, 286A「しかし、たとえ我々自身であれ、天からの一人の天使であれ、我々が汝らに宣べ伝えたことに反することを宣べ伝えるならば、その者は呪われよ。既に述べたとおり、私は今再び言う。もし誰かが、汝らが受け取ったことに反することを宣べ伝えるならば、その者は呪われよ」(ガラテヤ1:6,8)。