偽ヘゲシップス4世紀後半

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 15 › De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque

Liber V, Caput XLII 第5巻 第XLII章

Pseudo-Hegesippus · De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque · PL 15, 2187C · 15 sectiones

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.42.1

1

His dictis admoveri templo arietes jubet, sed nihil validi ictus proficiebant. Plerique tamen territi de ipsis seditionum principibus confugere ad Caesarem, quos Titus tamquam necessitate compulsos, non quasi promissum secutos dubitavit suscipere, sed fides temperavit iracundiam.

PL 15, 2187C

こう言い終えると、〔ティトゥスは〕神殿に破城槌を寄せるよう命じたが、打撃は少しも効かなかった。それでも、内乱の首領たちそのもののうちの多くの者が恐れて、カエサルのもとへ逃れた。ティトゥスは、彼らが約束に従ったのではなく必要に迫られてのことだと見て、受け入れることをためらったが、信義が怒りを和らげた。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.42.2

2

Non eo loci tamen habuit quo perfugas superiores, intentiusque suos urgere coepit; ut universi hostium discederent perculsi metu.

PL 15, 2187D

しかし、先の投降者たちと同じ処遇にはせず、自軍をいっそう厳しく督励し始めた。敵のすべてが恐れに打たれて退くようにするためである。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.42.3

3

Sed ubi parietes inoffensos ab ictu arietum mole sua viderunt permanere, aluerunt audaciam: ingenio tamen Caesar praeveniens, januas argento opertas succendi jussit, quibus igne admoto argentum defluere, deinde paulatim etiam lignum ardere: sic in porticum interiorem aditus patescere.

PL 15, 2187D

しかし、壁がその重みのゆえに破城槌の打撃を受けても損なわれずに立っているのを見ると、〔敵は〕大胆さを募らせた。そこでカエサルは工夫によって先手を打ち、銀で覆われた扉に火をつけるよう命じた。火を近づけると銀は流れ落ち、ついで木も次第に燃え、こうして内側の回廊への道が開けた。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.42.4

4

Sed miseratus Caesar, ne finitimis interioris vestibuli porticibus comprehensis, templum exureretur, ad consilium vocavit duces exercitus, dicens: non cum insensibilibus sibi certamen esse, nec bellum cum aedificiis, quae victoribus proficerent, si inexusta reservarentur: duces tamen asserebant, valetudinem parietum et munitionem templi, Judaeis in reliquum quoque incentivo futuram, quibus esset grata insolentia; radices rebellionis eruendas funditus, ne iterum temeritas recrudesceret.

PL 15, 2188A

しかしカエサルは憐れんだ。内側の前庭に隣接する回廊に火が移って神殿が焼け尽きることのないようにと、軍の将軍たちを会議に召集し、こう語った。自分にとって戦うべき相手は感覚のないものではなく、戦争も建物とのものではない、建物は、焼かれずに残されるなら勝者の利益になるのだ、と。しかし将軍たちは主張した。壁の堅固さと神殿の防備は、傲慢を喜ぶユダヤ人にとって今後も励みとなるだろう、反乱の根は根こそぎ抜かねばならない、無謀さが再び燃え上がることのないように、と。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.42.5

5

Distulit tamen Caesar consilii tractatum in posterum diem. Verum Judaei se infundendos putarunt: sed Romani consertis clypeis, quamvis pauciores, primum impetum sustinuere. Nutabat tamen acies concursu innumerabilis multitudinis.

PL 15, 2188A

それでもカエサルは、審議の決着を翌日に延ばした。ところがユダヤ人は、自分たちが打って出るべきだと考えた。だがローマ軍は、盾を連ね、数は少なかったものの、最初の突撃を受け止めた。それでも、数えきれない群衆の突進に陣列は揺らいだ。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.42.6

6

Unde Caesar cum equitibus propere adfuit, proterens facile quos reperisset, atque hostile agmen reflexit, eo fretus, quia jam pateret vestibulorum portio. Majore suorum manu sequenti die disposuit in hostem irrumpere, templum succendere.

PL 15, 2188B

そこでカエサルは騎兵とともに急ぎ駆けつけ、出会った者たちを易々と踏みにじり、敵の隊列を押し返した。前庭の一部がすでに開けていることを頼みにしたのである。翌日、より多くの自軍をもって敵の中に突入し、神殿に火を放つことに定めた。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.42.7

7

Quod factum eripuisset urbem incendio; nisi laeva mens populi flammas in se hostium provocasset. Jubet enim Caesar restingui ignium globos, ne irrupturis impedimento forent.

PL 15, 2188B

この企てなら町を火災から救っていただろう。もし民の愚かな精神が、敵の炎を自らの上に呼び寄せなかったならば。カエサルは、突入する者たちの妨げにならぬよう、火の玉を消すよう命じたのである。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.42.8

8

Quod videntes Judaei, dum insidiantur volentibus incendia templi restinguere, caesis aliquibus, hostem accenderunt: unus de Romanis semiustam nactus materiem, quae de fastigio deciderat, adulto igne portae admovit quae aurea nuncupatur, quod auro vestitas habebat fores.

PL 15, 2188B

これを見たユダヤ人は、神殿の火を消そうとする者たちを待ち伏せして何人かを殺し、敵を激昂させた。ローマ人の一人が、屋根の破風から落ちた半焼けの材木を拾い、火を燃え上がらせて、金の門と呼ばれる門に近づけた。その扉が金で覆われていたからである。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.42.9

9

Liquefactus illico flammis auri rigor lignum nudavit, quod velut intecto latere patuit incendio. Exustis itaque valvis, in interiora se templi penetralia inseruit ignis. Jamque portae ejus vestibula lucebant.

PL 15, 2188C

金の硬い被いは炎ですぐに溶けて木をむき出しにし、その木は、側面の覆いを失ったかのように、火にさらされた。こうして扉が焼け尽きると、火は神殿の奥の間へ入り込んだ。すでにその入口の前庭は光り輝いていた。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.42.10

10

Turbati omnes qui se templi munimine defensabant, trepidare illico; et quaedam jam inclinatio mentium erat, illum diem esse templo excidialem, quia in ipso die quondam Babyloniis ingruentibus fuerat incensum, quia erat decimus dies Joma mensis, quem jam dudum inter funestos annumerabant.

PL 15, 2188C

神殿の防備を頼みに身を守っていた者は皆、動転して、たちまち震えおののいた。そして、その日こそ神殿にとって滅びの日だという、ある種の心の傾きがすでにあった。その同じ日に、かつてバビロニア人の襲来のときに神殿が焼かれたからであり、その日はロオス月〔底本は Joma。ミーニュの脚注(バロー)は古写本が Loina と読むとし、スイダスを引いてマケドニア暦のロオス月を言うとする。続く脚注(ガッランディ)は、ロオス月はマケドニア暦では七月、シリアのマケドニア暦では八月にあたるとする。これに拠って訳した〕の十日で、彼らがとうの昔から不吉な日の数に入れていたものだったからである。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.42.11

11

In superiora quoque se aurarum spiramine ignis attollens, victoribus laetitiam, victis tanta labe dolorem dignum infudit.

PL 15, 2188C

炎は風の息吹に乗って上方へも立ち上り、勝者には喜びを、敗者にはこれほどの破滅にふさわしい悲しみを注ぎ込んだ。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.42.12

12

Clamor quoque universorum exortus, nec multo post nuntius hostilis excidium Caesari manifestum reddidit: qui se proripiens quanta poterat voce, restingui ignes jubebat.

PL 15, 2188D

全員の叫びが起こり、まもなく敵の使者が神殿の滅びをカエサルに知らせた。彼は飛び出して、出せる限りの大声で火を消せと命じた。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.42.13

13

Sed neque per tumultum audiendi facultas erat, neque parcendi voluntas, cum Romani milites vindictae studio ferverent, notaque pietas Caesaris inobedientiae metum suis demeret, nulli fraudi suis futurum, cum etiam hostibus ignosceretur.

PL 15, 2188D

しかし騒ぎのために聞き届ける余地はなく、容赦する意志もなかった。ローマ兵は復讐の熱意に燃えており、周知のカエサルの敬虔が、兵に不服従への恐れを取り除いていたからである。敵にさえ赦しが与えられるのだから、自軍の者が咎められることは誰についてもあるまい、と。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.42.14

14

Nutu tamen et manu Titus revocabat, quos poterat, mandabat aliquibus ut inhiberent impetus militum. Sed ira duce adolebat incendium, hostem urgebant desperatione salutis, jam sui prodigum et totum se expendentem periculis.

PL 15, 2189A

それでもティトゥスは、合図と手で、呼び戻せる者を呼び戻し、何人かに兵の突撃を抑えるよう命じた。だが怒りを指揮者として火は勢いを増し、兵は敵を追い詰めた。敵は救いの望みを絶たれ、すでに自らを惜しまず、全身を危険に投じていた。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.42.15

15

Vulgus maxime ignobile feriebatur, ubicumque occurrerat, quia nullis munitum armis, nec repellendo vulneri, nec retorquendo idoneum erat.

PL 15, 2189A

とりわけ無名の群衆が、出会うところどこでも打たれた。何の武器にも守られておらず、傷を払うことも、打ち返すこともできなかったからである。