De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.46.1
Dein postea facta in amphitheatro militum et reliqui populi congregatione, de obitu regis judicium factum: processit Ptolemaeus, qui regis amicitiae inter fidelissimos quosque usque in extremum adhaeserat, et annulum deferens quem defuncti digito detraxit, collaudat regem, et populum admonet tranquillitatis, aperitque ei epistolam, qua precatus fidelissimos sibi milites hortabatur, ut successori suo benevolentiam exhiberent et gratiam.
PL 15, 2034Cその後、円形闘技場に兵士たちと残りの民が集められ、王の死について告知がなされた〔底本は judicium。「告知」の意に取った〕。プトレマイオスが進み出た。彼は王の友人として、最も忠実な者たちの中でも最後まで王に付き従っていた者で、死者の指から外した指輪を携えて、王を讃え、民に平静を勧め、彼らに書簡を開いて示した。その書簡で王は、最も忠実な兵士たちに懇願して、自分の後継者に好意と恩顧を示すよう勧めていた。
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.46.2
Et apertis etiam tabulis testamentum recitatur: Philippus Thraconitidis regionis et finitimorum locorum haeres nuncupatus: tetrarches, Antipas; rex, Archelaus, ita tamen ut ad Caesarem deferri annulum suum, atque ei arbitrium et firmamentum omnium dispositionum suarum reservarent.
PL 15, 2034Dそして開かれた書板から遺言が読み上げられた。フィリポはトラコニティス地方とその近隣の地の相続人と宣せられ、アンティパスは四分領主、アルケラオスは王とされた。ただし、彼らは自分の指輪をカエサルのもとへ送り届け、自分のすべての取り決めの裁定と確認をカエサルに留保するものとされた。
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.46.3
Ac tum demum ratum esset testamentum suum, si Caesar probasset: reliqua secundum priora sua testamenta custodiri praecipit. Continuo acclamatio facta militum Archelao plaudentium: circumvallabatur illico stipatorum ambitu; promittunt benevolentiam, spondent fidem.
PL 15, 2035Aそして、カエサルが承認したときに初めて自分の遺言が有効となるものとし、その他のことは先の遺言に従って守るよう命じた。すぐに、アルケラオスに拍手を送る兵士たちの歓呼が起こった。彼はたちまち護衛の輪に囲まれた。彼らは好意を約し、忠誠を誓った。
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.46.4
Post haec competenter atque magnifice funus curatum, omni ambitu regalium divitiarum praemisso ad pompae funebris celebritatem: lectus erat auro totus et gemmis insignitus, stratum refulgens murice, corpus adopertum purpurea diploide, quam internectebat fibula lapidibus pretiosis coruscans, diadema adhaerebat vertici, supraque corona aurea, sceptrum in dextera, ut viventem putares.
PL 15, 2035Aその後、葬儀はふさわしく壮麗に執り行われた。王家の富のありったけが、葬列の盛大さのために先立って供された。寝台は全体が金と宝石で飾られ、敷物は紫に輝き、遺体は紫のディプロイス〔二重の外衣〕で覆われ、それを宝石で燦然ときらめく留め金が留めていた。頭頂には王冠が付き、その上に金の冠があり、右手には笏があって、生きている人と見まごうほどであった。
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.46.5
Praeibat agmen Thracicum; Germanique et Galli stipatores regii militarem servabant ordinem, pari modo succincti armis, ac si in bellum prodirent, sed ora moestitia plena, et dolentibus similes prosequebantur.
PL 15, 2035Aトラキア人の部隊が先頭に立ち、ゲルマン人とガリア人の王の護衛たちが軍の隊列を守り、戦いに出るときと同じように武装を整えていたが、顔は悲しみに満ち、嘆く者のようにして従っていた。
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.46.6
Reliqua manus prosequebatur ornatu solito, et cultu assueto comitantibus pariter ducibus et centurionibus.
PL 15, 2036A残りの人々は、いつもの装いと慣れた身なりで従い、指揮官たちと百人隊長たちも共に付き添った。
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.46.7
Quingenti etiam servorum et libertorum regiae domus aspergebant aromata, ut suavi odore tota fragraret via; lectum filii regis, et propinquorum vis maxima circumfundebat.
PL 15, 2036A王家の奴隷と解放奴隷の五百人が香料を撒き、道じゅうが甘い香りに満ちるようにした。寝台の周りを、王の子らと親族の大勢が取り囲んでいた。
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.46.8
Sepultus est in Herodio (ut ipse mandavit) quod aberat ducentis stadiis ab eo loco, in quo finem vitae invenit: magno obsequio per tantum spatii deductus universorum, sed non omnium pari affectu: metus enim officium, non votum extorserat; dolor intra se saltem liberam habebat sententiam. Hunc finem habuit Herodes.
PL 15, 2036A彼は、(彼自身が命じたとおり)ヘロディオンに葬られた。そこは、彼が生を終えた場所から二百スタディオン離れていた。これほどの道のりを、すべての人々が大いなる奉仕をもって送ったが、みなが同じ心からではなかった。恐れが務めを強いたのであって、願いからではなかった。悲しみは、少なくとも各自の内において、自由な判断を保っていた。これがヘロデの最期であった。