De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.33.1
Sed major victorem sollicitudo perculit, ut qui sibi alios subjecerat, non jam de finibus, sed de toto regno periculum imminens perhorresceret, victo Antonio quem fida sibi amicitia copularat.
PL 15, 1997D勝者〔ヘロデ〕には、いっそう大きな不安が襲った。他の者たちを自らに服させた者が、もはや国境のことではなく、王国全体に迫る危険に身を震わせたのである。誠実な友情で自らと結ばれていたアントニウスが敗れたからである。
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.33.2
Denique Augustus Caesar Actiaci triumphator certaminis, necdum superatum Antonium arbitrabatur, cum Herodes superesset victoriae. Anxius itaque rex, cum Rhodum accessisse Caesarem vero indicio comperisset, navigavit ad eum, ne fama terrenum iter ejus praeverteret.
PL 15, 1997D実に、アクティウムの戦いの勝者カエサル・アウグストゥスは、ヘロデが勝利の障りとして残っているあいだは、アントニウスをまだ打ち負かしたとは考えていなかった。そこで王は不安になり、カエサルがロドスに着いたことを確かな知らせで知ると、陸路の噂が彼より先に着かぬよう、船で彼のもとへ向かった。
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.33.3
Adveniensque deposito diademate, sese obtulit privato habitu, sed mente regia. Denique nihil veritati subtrahens, constantiam tenuit, auctoritatem reservavit.
PL 15, 1998A到着すると、王冠を外し、私人の装いで、しかし王の心をもって身を現した。実に、真実から何一つ差し引かず、毅然とした態度を保ち、権威を保った。
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.33.4
Ego, inquit, Auguste, fateor me fidelem fuisse Antonio socium, utpote qui ab eo regnum acceperim, cui me debitorem adhuc non abnuo: idque armis probassem, si Cleopatra non invidisset, et Arabes non impedissent.
PL 15, 1998A「アウグストゥスよ」と彼は言った。「私は告白する。私はアントニウスに忠実な同盟者であった。彼から王国を受けた身であり、今なお彼に恩義ある者であることを否まない。クレオパトラが妬まず、アラブ人が妨げなければ、武力でもそれを証したであろう。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.33.5
Ea necessitate arma adversum te non tuli: non quasi amici desertor, aut praelii pavidus, sed quasi domi rebus gerendis occupatus. Ingratum me tamen sibi non sensit Antonius, quod et adjumenta exercitus et frumenti innumerabiles copias absens miserim.
PL 15, 1998A「そのような必要に迫られて、私はあなたに向けて武器を取らなかった。友を見捨てた者としてでも、戦いに怯えた者としてでもなく、国内の事を処することに忙殺されていた者としてである。それでもアントニウスは、私が自分に恩知らずだとは感じなかった。不在ながら、軍の援助と数えきれぬほどの穀物の備えを送ったからである。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.33.6
Sed et tu, Caesar, me non ingratum beneficiis ejus judicavisses, si Actiaco bello interfuissem. Vide quam nihil subtraham. Plus metuo apud te ingratus in hostem tuum, quam in te hostis videri.
PL 15, 1998B「カエサルよ、あなたもまた、もし私がアクティウムの戦いに加わっていたなら、彼から受けた恩に対して私を恩知らずとは判じなかったであろう。見よ、私がいかに何一つ隠さぬかを。私は、あなたの前で、あなたの敵に対して恩知らずと見られることを、あなたに対して敵と見られることよりも恐れる。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.33.7
Judicium mihi tuum gravius quam bellum est, apud quem non virtutum merita, sed vitia periclitantur. Unde et ego malo apud te de fide, quam de perfidia causas dicere. Vide, Caesar, quam integrum Antonium non deseruerim, victum non refugi.
PL 15, 1998B「あなたの裁きは、私にとって戦いより重い。あなたの前で問われるのは、徳の功績ではなく悪徳だからである。だから私は、あなたの前では背信ではなく信義について弁明するほうを選ぶ。見よ、カエサルよ、私はアントニウスが無傷であったときに見捨てず、敗れたときにも避けなかった。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.33.8
Vicisti, Caesar, Antonium legionibus tuis maximis, vicisti consiliis tuis, vicisti imperii Romani viribus, quod dereliquit et quod negavit: et vere victus est virtutibus tuis, sed magis moribus suis.
PL 15, 1998B「カエサルよ、あなたはアントニウスに勝った。あなたの最大の軍団で勝ち、あなたの計略で勝ち、ローマ帝国の力で勝った。それは彼が見捨て、否んだものである。まことに彼は、あなたの武勇に敗れたが、それ以上に自らの品行に敗れたのである。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.33.9
Vicit eum Cleopatra uxor, vicit eum Aegyptius amor, vicit eum Conopoea luxuries. Victus est, quia maluit cum Cleopatra vinci, quam sine ea vincere: vicit eum mulier infestior suis quam adversariis.
PL 15, 1998B「彼に勝ったのは、妻クレオパトラ、エジプトの愛、コノポエアの放埒であった〔底本は Conopoea luxuries。語義が定まらず、エジプトの地名に由来する語と取った〕。彼は、クレオパトラとともに敗れることを、彼女なしで勝つことより選んだゆえに敗れた。彼に勝ったのは、敵よりも身内にとって危険な女であった。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.33.10
Suaseram mortem mulieris, si vellet sibi consulere: promiseram auxilia, quibus repararem afflictum: promiseram vires, quibus fugacem tuerer, me ipsum belli consortem obtuleram: sed mentem ejus obstrinxerant Cleopatrae cupiditates: victus est, quia audire me noluit: victus sum et ego cum Antonio, minore tamen flagitio: quia illum Cleopatra vicit, me Antonius.
PL 15, 1998C「私は、彼が自らのためを思うなら、あの女を死なせるよう勧めていた。傷ついた彼を立て直せる援軍を約束し、逃げる彼を守れる兵力を約束し、私自身が戦いの道連れとなることを申し出ていた。しかし彼の精神は、クレオパトラの欲望に縛られていた。私の言を聞こうとしなかったがゆえに、彼は敗れた。私もまた、アントニウスとともに敗れた。ただし、その恥はより小さい。彼にはクレオパトラが勝ち、私にはアントニウスが勝ったのだから。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.33.11
Ille barbaram, ego amicum non dereliqui. Cum illo posui diadema, sed ad te venire timens amici fidelis gratia, sequestravi regni insignia, sed non abjeci virtutis conscientiam: ut voles judica.
PL 15, 1998C「彼は蛮族の女を、私は友を、見捨てなかった。私は彼とともに王冠を置いた。あなたのもとへ来ることを恐れ、忠実な友としての好意から〔amici fidelis gratia の係りは定かでない。「恐れ」にかけず「退けた」にかけて取った〕、王位の標章は脇へ退けたが、徳の自覚は投げ捨てなかった。望むとおりに裁くがよい。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 1.33.12
Ego tamen quavis sorte judicii tui referam mecum, quod cujusmodi fuerim amicus aestimabitur.
PL 15, 1998C「だが私は、あなたの裁きがいかなる運命となろうとも、私がどのような友であったかが評価されるということを、持ち帰るであろう。」