偽ヘゲシップス4世紀後半

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 15 › De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque

Liber IV, Caput XXVI 第4巻 第XXVI章

Pseudo-Hegesippus · De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque · PL 15, 2124A · 15 sectiones

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 4.26.1

1

Sub ea tempestate convaluit rumor civilium bellorum in exercitu Romano, de Galbae et Othonis nece manifestatus et imperio Vitellii, qui nequior superioribus, quasi faex resedisset.

PL 15, 2124A

そのころ、ローマ軍の中で内乱の噂が強まった。ガルバとオトの死が明らかになり、また、前の者たちよりも邪悪な、澱が溜まったかのようなウィテリウスの支配が知れたからである。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 4.26.2

2

Conferre secum veteris militiae viri coepere, et indigne ferre, tantum usurpare Praetorianas Romae legiones, ut cum jam bellorum desuevissent experiri pericula, nomina ignorarent gentium quae bellum moverent, ipsae tamen statuerunt belli imperatorem: et in sua manu rerum Romanarum legendum arbitrum constituerunt.

PL 15, 2124A

古参の軍人たちは互いに語り合い、憤慨し始めた。ローマにいる近衛軍団が、これほどの権能を僭取している。もはや戦いの危険を経験することに慣れを失い、戦を起こす諸国民の名さえ知らぬくせに、それでも自分たちで戦の総帥を立て、ローマの国事の選ぶべき裁定者を自分たちの手中に定めたというのである。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 4.26.3

3

Deinde hujusmodi exemplo in Gallia positos milites aspiravisse, ut Vitellio imperium darent, inconsulto senatu et populo Romano; se interea quasi mercenarios haberi, qui aliena arbitria sequerentur: primos ad periculum, ad honorem ultimos, tanto tempore bellum gerere, triumphis quotidie crescentibus ab inferioribus dominos accipere; et ne eos quidem utiles, sed vel ignavissimos quosque, vel ventri deditos et turpitudini: pergendum obviam et removendam injuriam: esse sibi virum strenuum Vespasianum, quem legi decuerit ab omnibus imperatorem; aevi maturum ad consulendum, validiorem junioribus ad praeliandum: properandum maturius, ne prius ab aliis eligeretur: et his cum quibus in militia consenuerit, triumphando esset despectui.

PL 15, 2124B

さらに、この種の例に倣って、ガリアに駐留する兵士たちが、元老院とローマの民に諮らずに、ウィテリウスに帝位を与えようと企てた。その間、自分たちは雇い兵のように扱われ、他人の裁定に従わされている。危険には先頭に立ち、栄誉には最後に回され、これほど長く戦ってきたのに、凱旋式が日々増えていく中で、下の者たちから主人を受け取っている。しかもその者たちは役に立つ者ですらなく、きわめて臆病な者や、腹と恥辱に身を委ねた者ばかりである。出て行って、この不正を除かねばならない。自分たちには、勇敢な人物ウェスパシアヌスがいて、この人こそ皆から皇帝に選ばれるのがふさわしい。思慮するには年齢が円熟しており、若者よりも戦うには強い。急いで先んじねばならない。他の者たちに先に〔皇帝が〕選ばれ、その者が凱旋して、彼がともに軍務の中で老いた者たちから侮られることのないように〔この句の係りは定かでなく、ne に続く節と取った〕。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 4.26.4

4

Quando opportunius tempus, quo digna merces laboribus ejus rependeretur? Vitellianum voraginem, privatorum dedecus (non dicam imperatorem) non diutius hoc toleraturum senatum, non populum Romanum, ut opprobrium vinolentorum diutius in culmine maneat imperii cujus res Romana ad sumptum non suppetat.

PL 15, 2124C

「いつ、これ以上の好機があろうか、彼の労苦にふさわしい報いが返される時が。ウィテリウスという底なしの淵〔vorago は大食漢を罵る語〕、私人の恥(皇帝とは言うまい)を、元老院はもはや耐えはせず、ローマの民も耐えまい。ローマの国力ではその費えを賄いきれぬ酔いどれどもの恥が、帝国の頂にこれ以上とどまることを〔cujus は語順では imperii に続くが、文意から酔いどれを受けると取った〕〔許しはしない〕。」

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 4.26.5

5

Quis enim ferat tyrannum regnare, cum habeat in exercitu dignum Romani imperii gubernatorem?

PL 15, 2124C

「誰が、僭主の統治に耐えようか。軍の中には、ローマ帝国を治めるにふさわしい舵取りがいるというのに。」

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 4.26.6

6

Quae vero gentes luxui se subjiciant et vitiis dedant, cum belli incentivum sit ignavia imperatoris; et contra firmitudo pacis, in hostem virtus, sobrietas in reipublicae moderatore?

PL 15, 2124C

「それに、いかなる諸国民が奢侈に身を委ね、悪徳に身を投じようか。戦の火種は皇帝の臆病であり、これに対し、平和の堅固さは、敵に向かう武勇と、国家を治める者の節度であるのに。」

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 4.26.7

7

Quis non suspiciat in Vespasiano adhuc privato regni decus et Romani imperii auctoritatem, cui tot militares numeri praesto sunt, et omnis Romani exercitus validior manus? Quid exspectamus?

PL 15, 2124C

「いまなお私人であるウェスパシアヌスに、王者の気品とローマ帝国の権威を仰ぎ見ぬ者があろうか。彼には、数多くの軍の部隊が控え、ローマ軍全体のいっそう強い力が付いている。我々は何を待っているのか。」

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 4.26.8

8

An ut nostris fultus virtutibus, aliis debeat quod imperator est, et nos aliis cedamus quod in jure nostrae potestatis est? Certe si honorare nolumus, non derogemus.

PL 15, 2124D

「それとも、我々の武勇に支えられた者が、自分が皇帝であることを他の者たちに負い、我々も自らの権能の内にあるものを他の者たちに譲る、というのか。たとえ敬いたくないとしても、貶めはすまい。」

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 4.26.9

9

Nec faciamus hanc injuriam, ut nostro judicio repudietur quasi indignus imperio, quo dignus habetur Vitellius.

PL 15, 2124D

「また、ウィテリウスが値すると見なされている帝位に、〔ウェスパシアヌスが〕我々の判断によって、値せぬ者であるかのように退けられる、そのような不正を行うまい。」

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 4.26.10

10

Postremo cum in Italia sint frater ejus et filius Domitianus, verendum profecto est, ne qui suis ornamento esse jamdudum debuit, sit periculo: aut si illi, ut arbitramur, tyrannum urgere coeperint, huic fraudi sit, quod et frater et filius rebellaverint, et incipiamus reum spectare, quem videre noluimus imperatorem.

PL 15, 2124D

「最後に、イタリアには彼の兄と、子ドミティアヌスがいるのだから、まことに恐れねばならない。かねてより身内の誉れであるべきだった者が、危険となるのではないか。あるいは、彼らが我々の考えるとおり僭主を攻め始めた場合、兄と子が反旗を翻したことが彼の咎となり、我々が皇帝として見ようとしなかった者を、被告として見始めることになるのではないか。」

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 4.26.11

11

His secum milites vociferantes, adoriuntur Vespasianum, rogant ut Romani imperii suscipiat gubernaculum. Ille autem abnuere ac se indignum dicere: esse jam constitutum imperatorem, refugiendum civile bellum. Illi instare promptius, ille resistere perseverantius.

PL 15, 2125A

兵士たちは、互いにこのように叫びながら、ウェスパシアヌスに迫り、ローマ帝国の舵を取るよう求めた。だが彼は拒み、自分にはふさわしくないと言った。すでに皇帝は立てられている、内乱は避けねばならない、と。彼らはいっそう熱心に迫り、彼はいっそう頑なに抵抗した。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 4.26.12

12

Postremo reluctantem armati circumsistunt gladiis mortem minantes, qui adverterent sibi crimen manere, et grave periculum si refugisset: ita cessit potius imprimentibus, quam recepit voluntarius, quod ambire alii solent.

PL 15, 2125A

ついに、拒む彼を、武装した者たちが取り囲み、剣で死をもって脅した。彼が拒めば、自分たちに罪状が残り、重大な危険があると気づいていたからである。こうして彼は、他の者たちがふつう求めるものを、自ら進んで受けたのではなく、迫られて譲ったのであった。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 4.26.13

13

Urgebant milites, suadebant duces: curam prius quam honorem induit, festinavit in Aegyptum, sciebat enim maximas vires illic esse Romanae reipublicae, unde alimonia ministraretur: subsidium sibi quaerendum, si vinceret: aut refragium Vitellio, si trahendum diutius bellum putaret.

PL 15, 2125B

兵士たちは迫り、将軍たちは説いた。彼は栄誉を身にまとうより先に、配慮を身にまとい、エジプトへ急いだ。ローマ国家の最大の力がそこにあり、そこから糧食が供されることを知っていたからである。勝つならば、自分のために助けを求めねばならず、戦いを長引かせるべきだと見るならば、ウィテリウスへの妨げを求めねばならなかった。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 4.26.14

14

Esse etiam illic duos ordines militarium virorum, quos sibi adjungere properavit, ut urbs maxima, et plurimis naturae munimentis circumdata, in suo potius jure, quam in alieno maneret, ad utrumque belli eventum satis utilis.

PL 15, 2125B

またそこには、軍人の二個軍団もあり、彼はそれらを自分に加えようと急いだ。きわめて大きく、多くの自然の防備に囲まれた都市が、他人の権利よりもむしろ自らの権利のもとにとどまり、戦いのどちらの結果に対しても十分に役立つようにするためである。

De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 4.26.15

15

Ideoque de locorum situ, ac potissimum de ipsa urbe metropolitana, vel paucis dicendum rati.

PL 15, 2125B

それゆえ、その土地の位置について、またとくにその首都そのものについて、短くでも述べねばならぬと〔我々は〕考えた。