De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.1
Replevit continuo totam urbem tanti sceleris nefas, et utriusque tamquam ante oculos positum, parricidalis convivii ministerium perhorrescebat.
PL 15, 2185Cこれほどの悪行の冒瀆は、たちまち町全体に満ちた。人々は、双方のことを目の前に置かれたかのように〔utriusque の係りが定かでなく、母と子の双方と取った〕、近親殺しの饗宴の奉仕におののいた。
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.2
Coeperunt et ipsi incentores seditionis examinare post haec, quos raperent cibos, ne similes escas invenirent, et velut imprudentes sumerent. Coeperunt universi timere, ne diu viverent, et mori vellent. Pervenit etiam ad Romanos hujus facti immanitas.
PL 15, 2185C内乱の扇動者たちさえ、このことののち、どんな食物を奪うかを吟味し始めた。似たような食物を見つけて、知らずに口にすることのないようにである。皆が、長く生きることを恐れ、死を望み始めた。この行いの残虐さはローマ人のもとにも届いた。
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.3
Nam plerique hoc horrore perterriti, ad hostem fugerunt. Quo comperto Caesar, exsecratus infelicis terrae contagium, manus ad coelum elevans talia protestabatur: Ad bellum quidem venimus, sed non cum hominibus dimicamus; adversus omnem rabiem belluarum ac ferarum, quid sensibilium loquor? adversus omnem rupium immanitatem decernimus.
PL 15, 2185C実際、多くの者はこの戦慄に怯えて、敵のもとへ逃げた。これを知ったカエサルは、不幸な地の汚染を呪い、両手を天に差し上げて、次のように宣言した。「我々は確かに戦いに来た。だが人間と戦っているのではない。あらゆる獣と野獣の狂暴に対して——いや、感覚あるものについて何を言うのか。あらゆる岩の残忍に対して、我々は戦いを決しているのだ。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.4
Diligunt ferae fetus suos, quos etiam in fame nutriunt; et quae alienis corporibus pascuntur, a consimilium ferarum abstinent cadaveribus. Hoc ultra omnem acerbitatem est, ut membra quae genitu mater, voraret.
PL 15, 2185D「野獣はわが子を愛し、飢えのときにもこれを養う。他の体を餌とする獣でさえ、同類の野獣の死骸には手をつけない。自分が産んだ肢体をむさぼり食うというのは、あらゆる酷さを超えている〔底本は genitu。genuit と読む〕。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.5
Mundus ego ab hoc contagio: tibi me absolvo, quaecumque in coelo potestas es. Scis, scis profecto, quia intimo affectu pacem frequenter obtuli, et quod non pudet dicere, victor rogavi: quia parcere etiam ipsis tantorum flagitiorum prodigiorumque auctoribus volui, parcere populo, urbem servare: sed quid facerem repugnantibus, sed quid facerem adversus suos furentibus?
PL 15, 2185D「私はこの汚染から清い。天にいる力ある者がたとえ誰であろうと、汝に対して私は無罪を主張する。汝は知っている、確かに知っている、私が心の底から幾度も平和を申し出たことを。そして、言うのを恥じないが、勝者でありながら乞うた。これほどの恥ずべき行いと凶事の張本人たちをも容赦し、民を容赦し、町を守ろうと私は望んだ。だが、抗う者たちに、私に何ができただろうか。同胞に対して荒れ狂う者たちに、私に何ができただろうか。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.6
Positis plerumque armis, quia illi a suorum caedibus non desinebant, in bellum reverti, ut liberarem obsessos, non perderem: ipsi nos de muris hortati saepe sunt dimicare, ne gravius a suis perirent. Quales sunt cives, quibus hostis remedio est?
PL 15, 2186A「武器を置いたことも、しばしばあった。だが彼らは同胞の殺戮をやめなかったので、包囲された者たちを滅ぼすのではなく救い出すために、私は戦いに戻った。彼ら自身が城壁の上から、同胞の手でいっそうひどく滅びることのないよう、我々に戦うことをたびたび勧めたのだ。敵が救いとなる市民とは、いったいどのような市民であろうか。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.7
Audieram equidem intolerabilem hujus esse populi ferocitatem, qui incredibilibus se opinionibus in omnem excitat insolentiam.
PL 15, 2186A「確かに私は聞いていた。この民の獰猛さは耐えがたく、信じがたい思い込みによってあらゆる傲慢へと自らを奮い立たせるのだと。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.8
De coelo se genus ducere, ibi primum induisse corporis formam, coeli se fuisse incolas, descendisse ad cultus terrarum, de terris ad coelum redire, transisse per maria sicco pede, fugisse ante se fluctus maris, conversa Jordanis fluenta in suum fontem recurrisse; stetisse solem, ut hi hostes suos vincerent, ne nox impediret: raptos in coelum igneis curribus suos, praeliatas pro se coeli potestates, et absentibus his universas hostium fusas copias, dormientibus partam victoriam.
PL 15, 2186A「自分たちの血筋は天から引かれ、そこで初めて体の姿をまとい、天の住人であって、地を耕すために降り、地から天へ帰るのだと言う。海を乾いた足で渡り、海の波は自分たちの前から逃れ、ヨルダンの流れは向きを変えてその源へ走り戻ったと言う。太陽は、彼らが敵に勝てるよう、夜が妨げないよう、立ち止まった。自分たちの者は火の戦車で天に引き上げられ、天の力ある者たちが彼らのために戦い、彼らがいないあいだに敵の全軍は打ち散らされ、眠っているあいだに勝利が得られたと言う。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.9
Haec compereram, sed putabam quod divina circa se jactarent beneficia, non usquequaque audaciam extenderent, ut se nec a Romanis vinci posse arbitrarentur.
PL 15, 2186B「これらを私は聞き知っていたが、彼らは自分たちをめぐる神の賜物を誇っているのであって、ローマ人にさえ打ち負かされるはずがないと考えるほどまでに、厚かましさを広げてはいないだろうと思っていた。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.10
Agnosco itaque cum his nobis esse praelium, qui se insuperabiles credant, cum se jactitent diluvii superstites, haeredes fluminum, terrarum hospites, viatores aequoreos, ascensores aethereos; quibus unda murus est, aer via, coelum habitatio, cedunt flammae, nec vincula tenent.
PL 15, 2186B「だから私は認める。我々の戦いの相手は、自分たちを打ち破れぬ者と信じる者たちである。彼らは自らを、洪水の生き残り、河川の相続人、地の客人、海の旅人、天空に昇る者と誇る。彼らには波は城壁であり、空気は道、天は住まいであり、炎は退き、縛めも彼らを捕らえない。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.11
Sitientibus petra solvitur, ac sese fundit in potus. Esurientibus coelum aperitur, cibus mittitur, carne volatilium castra implentur, et panem angelorum manducat homo. Stringuntur liquentia, amara dulcescunt, sol statuit, tenebrae illuminant.
PL 15, 2186C「渇く者のためには岩が開き、飲み物となって流れ出る。飢える者のためには天が開かれ、食物が送られ、陣営は飛ぶものの肉で満たされ、人は天使たちのパンを食べる。流れるものは固められ、苦いものは甘くなり、太陽は止まり、闇は照らす。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.12
Postremo quid amplius potest esse, quando his audacia deesse potest? Qui, ut aiunt, mortui vivunt, et sepulti resuscitantur. Adversus divina quoque conspirasse hos homines opinio frequens, et poena indicio est.
PL 15, 2186C「結局のところ、彼らから厚かましさが欠けるなどということが、どうしてあり得よう。彼らは、言うとおりに、死んでも生き、葬られても蘇る。この者たちが神的なものに対しても共謀したというのは、広く行き渡った意見であり、刑罰が証拠である。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.13
Ardent hodie quoque terrae propter incolarum impietatem: plerosque etiam ex istis hiatus soli absorbuit.
PL 15, 2186C「今日でも、住民の不敬のために土地は燃えている。そのうえ、彼らの多くを大地の裂け目が呑み込んだ。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.14
Quamdiu igitur in his locis morabimur? ubi et terrarum ruina est, vidimus et mare mortuum, vidimus etiam mortua terrarum nascentia, humum aridam, virentium fructuum umbras inanes, foris gratiam, intus favillam.
PL 15, 2186C「それなら我々は、いつまでこの地にとどまるのか。ここは大地の崩れの場である。我々は死んだ海を見た。大地の産物の死んだものも見た。乾いた土、緑の果実の空しい影、外には麗しさ、内には灰を。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.15
Quis dubitare potest, quin apud inferos versemur, apud quos etiam elementa moriuntur? Ipsa quin etiam, quae post mortem vivere solet, apud quos naturae pietas mortua et superstes defunctis religio. Quis enim parentes non etiam mortuos diligat?
PL 15, 2186D「我々が冥界にいることを、誰が疑えようか。そこでは元素さえ死ぬのだ。死後も生き続けるのが常であるものでさえ、彼らのもとでは自然の敬虔は死に、死者に対して生き残るはずの宗教〔死者を敬う務め〕もまた死んでいる〔本文が崩れているらしく、このように解した。ミーニュの脚注(バロー)は apud quos を apud hos(この者たちのもとでは)と読む〕。いったい、死んだ親をも愛さぬ者があろうか。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.16
Quis enim amissos filios non amet, et loco pignorum teneat? Manet affectus, etsi pignus obierit, perseverat nomen naturae, gratia non intercidit.
PL 15, 2186D「失った子を愛さず、愛児として心にとどめぬ者があろうか。愛児が亡くなっても情愛は残り、自然の名は存続し、親愛は消えない。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.17
Apud hos vero nec viventem mater recognoscit filium, nec appellantem audit, nec vagientis miseretur: et propter unius horae exsecrabilem cibum, parricidales injecit pignori manus.
PL 15, 2186D「だがこの者たちのもとでは、母は生きている子を認めず、呼ぶ声を聞かず、泣く子を憐れまず、わずか一時間の呪うべき食物のために、愛児に近親殺しの手をかけた。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.18
Sed quid quasi novum arguo, cum a parricidio fraterno generis sui numerent exordia? cum ipsius Abrahae quem appellant patrem et disciplinae auctorem ac sui principem cultus, in eo maxime fidem praedicent, quod nec filio parcendum putaverit, eumque sicut hostiam aris admoverit, atque holocaustum offerre non dubitaverit.
PL 15, 2187A「だが、私は何を新しいことのように咎めているのか。彼らは、兄弟に対する近親殺しから、自らの民の始まりを数えているのだ。彼らが父と呼び、教えの創始者であり、自らの祭祀の首長と呼ぶ、そのアブラハム自身について、彼らは、息子をも容赦してはならぬと考え、祭壇に犠牲のように近づけ、焼き尽くす献げ物をささげることをためらわなかったことにこそ、とりわけ信仰があると宣べている。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.19
Non condemno devotionem, sed quaero pietatem. Alium quoque e suis vovisse aiunt victorem, ut quidquid sibi primum occurrisset domum revertenti, immolaret Deo suo: et cum rediret, occurrisse filiam, atque illum injecisse filiae manus.
PL 15, 2187A「私は献身を断罪するのではなく、敬虔を求めているのだ。彼らはまた、自分たちの者の別の一人が、勝利者となって、家に帰る自分に最初に出会ったものを何であれ、自分の神に犠牲として献げると誓ったと言う。そして帰ってきたとき、出会ったのは娘であり、その者は娘に手をかけたと言う。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.20
Multaque alia hujusmodi exempla. Qualis ista gens, quae religioni tribuat hominis necem, et sacrificium putet esse parricidium? Quis Deus possit hoc exigere, aut qualis sacerdos qui hoc possit deferre?
PL 15, 2187A「このような例はほかにも多くある。人の殺害を宗教に帰し、近親殺しを犠牲と思うとは、いったいどのような民であろうか。どのような神がこれを要求できようか。どのような祭司がこれを献げることができようか。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.21
Denique veterem illum quasi prudentiorem non fecisse aiunt, sed voluisse; istum quasi consultiorem perseverasse. Habeant suos ritus duriatum homines, apud quos disciplina est filios occidere. Infelix civitas, in qua talis officina, tale mysterium est.
PL 15, 2187B「実に、あの古い人は、いわば思慮深くて、実行しなかったのだと彼らは言う。望んだだけだと。この者は、いわば熟慮のうえで、やり通したのだと。息子を殺すことが教えである人々は、頑なな者たちであるにせよ〔底本は duriatum。ミーニュの脚注(バロー)は duri tamen homines(それでも頑なな人々)と読む。これに拠って訳した〕、自分たちの儀礼を持つがよい。このような工房、このような奥義のある町は、不幸である。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.22
Operiant eam ruinae suae, atque abscondant invidi ipsi contagionem, ne sol videat, ne stellarum globus spectet, ne maculentur aurarum spiramina: purgatorius quoque ille exuret ignis.
PL 15, 2187B「その町を、町自らの廃墟が覆い、妬む者たち自身がその汚染を隠すがよい。太陽がそれを見ないように、星の群れが眺めぬように、風の息吹が汚されぬように。清めの火もまた、これを焼き尽くすであろう。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.23
Thyesteas dapes fabulam putamus; flagitium videmus, veritatem cernimus atrociorem tragoediis. Ibi enim firmior sexus et partus alienus: hic mulier, cui partus proprius fuerit cibus. Ibi aliena fraus, hic propria voluntas.
PL 15, 2187B「テュエステスの饗宴を我々は作り話と思っていた。だが今、我々は恥ずべき行いを見、悲劇よりも残酷な真実を目にしている。かしこでは、より強い性の者が食べ、子は他人のものであった。ここでは、女であり、その女の食物となったのは自分の子である。かしこでは他人の策略であり、ここでは自らの意志である。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.24
Ille doluit, haec insultavit: digna talibus viris esca, qui pertinaciter bellando mulieres suas ad tale perduxerunt convivium. Equidem eos tantis malorum afflictos acerbitatibus jam furere arbitror, amentesque factos, qui haec non sentiant.
PL 15, 2187C「かの者は苦しんだが、この女は嘲った。頑強に戦って自分の女たちをこのような饗宴にまで至らせた男たちに、ふさわしい食物である。私はもっとも、彼らがこれほどの災いの苦しみに打ちのめされて、もう狂っており、これらを感じなくなるほど正気を失っていると思う。」
De excidio urbis Hierosolymitanae libri quinque 5.41.25
Quare maturius bellum conficiamus, quia emendari non queunt: ingruamus instantius, ut fugiamus regionum istarum morientes aquas, terra ruentes.
PL 15, 2187C「だから戦いを早く終わらせよう。彼らは正されることができないのだから。いっそう強く攻め込み、この地方の死にゆく水、大地が崩れる所から逃れよう。」