Divinarum Institutiones 7.24.1
De renovato mundo. Nunc reliqua subnectam. Veniet igitur summi et maximi Dei Filius, ut vivos ac mortuos judicet, testante atque dicente Sibylla: Πάσης γὰρ γαίης τότε θνητῶν σύγχυσις ἓσται, Αὐτὸς ὁ παντοκράτωρ ὅτ' ἂν ἤλθῃ βήματι κρῖναι Ζώτων καὶ νεκύων ψυχὰς, καὶ κόσμον ἅπαντα.
PL 6, 807B世界の刷新について。さて残りのことを続けて述べよう。至高にして最も偉大な神の子は来たり、生ける者と死せる者とを裁くであろう。シビュラも証言してこう言う——「そのとき全地にわたって死すべき者どもに大いなる混乱が起こるであろう。全能者みずからが座に就いて、生ける者と死せる者との魂〔底本の綴りは Ζώτων。ζώντων と取った〕と、また全世界とを裁くために来たるときに。」
Divinarum Institutiones 7.24.2
Verum ille, cum deleverit injustitiam, judiciumque maximum fecerit, ac justos, qui a principio fuerunt, ad vitam restauraverit, mille annis inter homines versabitur, eosque justissimo imperio reget.
PL 6, 807Bしかし彼は、不義を滅ぼし、最大の裁きを行い、初めからいた義人たちを命へと回復させたのち、千年のあいだ人間たちのうちにとどまり、彼らをこのうえなく正しい統治によって治めるであろう。
Divinarum Institutiones 7.24.3
Quod alibi Sibylla vaticinans furensque proclamat: Κλῦτε δή μου, μέροπες, βασιλεὺς αἰώνιος ἄρχει. Tum qui erunt in corporibus vivi, non morientur: sed per eosdem mille annos infinitam multitudinem generabunt; et erit soboles eorum sancta, et Deo cara.
PL 6, 807Bそのことを、シビュラは別のところで、神懸かりに予言してこう叫んでいる——「聞け、死すべき者どもよ、永遠の王が統べ治める。」そのとき肉体のうちに生きている者たちは死ぬことなく、同じ千年のあいだに数えきれないほどの子孫をなすであろう。そしてその子孫は聖なるものとなり、神に愛でられるものとなるであろう。
Divinarum Institutiones 7.24.4
Qui autem ab inferis suscitabuntur, ii praeerunt viventibus velut judices. Gentes vero non extinguentur omnino: sed quaedam relinquentur in victoriam Dei, ut triumphentur a justis, ac subjugentur perpetuae servituti.
PL 6, 808B他方、冥界から甦らされる者たちは、裁判官のごとく生ける者たちの上に立つであろう。だが諸国民は完全には絶やされず、いくらかは神の勝利のために残されて、義人たちによって凱旋の対象とされ、永遠の隷属に服させられるであろう。
Divinarum Institutiones 7.24.5
Sub idem tempus etiam princeps daemonum, qui est machinator omnium malorum, catenis vincietur; et erit in custodia mille annis coelestis imperii, quo justitia in orbe regnabit, ne quod malum adversus populum Dei moliatur.
PL 6, 809A同じ時に、あらゆる悪の企み手である悪霊たちの首領もまた鎖で縛られ、天の統治の千年のあいだ、義が世界を統べ治めるそのあいだ監禁されて、神の民に対して何の悪をも企てえぬようにされるであろう。
Divinarum Institutiones 7.24.6
Post cujus adventum congregabuntur justi ex omni terra; peractoque judicio, civitas sancta constituetur in medio terrae, in qua ipse conditor Deus cum justis dominantibus commoretur.
PL 6, 809Aその到来ののち、義人たちは全地から集められる。そして裁きが果たされたのち、聖なる都市が地の中央に建てられ、そこに創造主なる神みずからが、支配する義人たちとともに住まうであろう。
Divinarum Institutiones 7.24.7
Quam civitatem Sibylla designat, cum dicit: Καὶ πόλιν, ἠν ἐποίησε θεὸς, αὐτὴν ἐποίησε Λαμπροτέραν ἄστρων, καὶ ἡλίου, ἠδὲ σελήνης.
PL 6, 809Aその都市を、シビュラはこう言い表している——「そして神が造られたその都市を、神は星々よりも、太陽よりも、また月よりも輝かしいものとして造られた。」
Divinarum Institutiones 7.24.8
Tunc auferentur a mundo tenebrae illae, quibus offunditur atque obcaecatur coelum; et luna claritudinem solis accipiet, nec minuetur ulterius. Sol autem septies tanto, quam nunc est, clarior fiet.
PL 6, 809Aそのとき、天を覆い曇らせているあの闇は世界から取り除かれ、月は太陽の輝きを受けて、もはや欠けることがなくなるであろう。そして太陽は、今よりも七倍輝かしいものとなるであろう。
Divinarum Institutiones 7.24.9
Terra vero aperiet foecunditatem suam, et uberrimas fruges sua sponte generabit: rupes montium melle sudabunt, per rivos vina decurrent; et flumina lacte inundabunt.
PL 6, 809B大地はその豊かさを開き、みずから進んできわめて豊かな実りを生み出すであろう。山々の岩は蜜を滴らせ、小川には葡萄酒が流れ、川々は乳であふれるであろう。
Divinarum Institutiones 7.24.10
Mundus denique ipse gaudebit; et omnis rerum natura laetabitur, erepta et liberata dominio mali, et impietatis, et sceleris, et erroris. Non bestiae per hoc tempus sanguine alentur, non aves praeda: sed quieta et placida erunt omnia.
PL 6, 809Bついには世界そのものが喜び、事物の自然のすべてが、悪と不敬虔と罪と誤りの支配から奪い取られ解き放たれて、喜びに満ちるであろう。この時代には獣も血によって養われることなく、鳥も獲物によって養われることなく、すべてのものは静かで穏やかであろう。
Divinarum Institutiones 7.24.11
Leones et vituli ad praesepe simul stabunt: lupus ovem non rapiet, canis non venabitur, accipitres et aquilae non nocebunt: infans cum serpentibus ludet. Denique tunc fient illa, quae poetae aureis temporibus facta esse jam Saturno regnante dixerunt.
PL 6, 809B獅子と子牛とはともに飼い葉桶のもとに立ち、狼は羊を奪わず、犬は狩りをせず、鷹や鷲も害をなさず、幼子は蛇とともに戯れるであろう。そしてついに、詩人たちがサトゥルヌスの治める黄金時代にすでに起こったと語ったあのことどもが、そのときになって実現するのである。
Divinarum Institutiones 7.24.12
Quorum error hinc exortus est, quod prophetae futurorum pleraque sic proferunt et enuntiant, quasi jam peracta. Visiones enim divino spiritu offerebantur oculis eorum, et videbant illa in conspectu suo quasi fieri, ac terminari.
PL 6, 810A彼らの誤りはここから生じたのである。すなわち預言者たちは未来の事柄の多くを、あたかもすでに成し遂げられたことであるかのように語り告げる。というのも、幻は神の霊によって彼らの目の前に示され、彼らはそれがいままさに起こり、成就しているかのように、自らの眼前で見ていたからである。
Divinarum Institutiones 7.24.13
Quae vaticinia eorum cum paulatim fama vulgasset, quoniam profani a sacramento ignorabant quatenus dicerentur, completa jam esse veteribus saeculis illa omnia putaverunt, quae utique fieri complerique non poterant homine regnante.
PL 6, 810A彼らのその予言は評判によって次第に世に広まったが、俗人たちはそれがどこまで秘義として語られているのかを知らなかったため、そのすべてが古い時代にすでに成就したと思い込んでしまった。だがそれらのことは、人間が統治しているあいだには到底起こりえず、成就しえないものであった。
Divinarum Institutiones 7.24.14
Cum vero deletis religionibus impiis, et scelere compresso, subjecta erit Deo terra, Cedet et ipse mari vector, nec nautica pinus Mutabit merces: omnis feret omnia tellus. Non rastros patietur humus, non vinea falcem. Robustus quoque jam tauris juga solvet arator.
PL 6, 810Aしかし、不敬虔な宗教が滅ぼされ、罪が抑えられて、大地が神に服するようになるとき—— 「船乗りもまた海を去り、松材の船は もはや商品を運ぶことをしない。すべての地はあらゆるものを生み出すだろう。 土は鍬に耐えることなく、葡萄畑は鎌に耐えることもない。 逞しい耕作者もまた、牡牛から軛を解くだろう。」
Divinarum Institutiones 7.24.15
Tunc etiam molli flavescet campus arista; Incultisque rubens pendebit sentibus uva; Et durae quercus sudabunt roscida mella, Nec varios discet mentiri lana colores. Ipse sed in pratis aries jam suave rubenti Murice, jam croceo mutabit vellera luto.
PL 6, 810B「そのときには、野は柔らかな穂で黄金色に染まり、 葡萄の房は手入れされぬ茨にも赤く実り、 堅い樫の木々は露のような蜜を滴らせ、 羊毛はもはやさまざまな色を装うことを覚えない。 牧場の中で雄羊みずからが、その毛を、 あるときは甘やかな紅の貝紫に、あるときはサフラン色の黄の染料に変えるであろう。」
Divinarum Institutiones 7.24.16
Sponte sua sandyx pascentes vestiet agnos. Ipsae lacte domum referent distenta capellae Ubera, nec magnos metuent armenta leones. Quae poeta secundum Cumeae Sibyllae carmina prolocutus est.
PL 6, 810B「朱色はおのずから、草を食む子羊たちを装うであろう。 山羊たちはみずから、乳ではち切れた乳房を家へと持ち帰り、 牛の群れは大いなる獅子を恐れることもないであろう。」 この詩人は、クマエのシビュラの歌に従ってこのように語ったのである。
Divinarum Institutiones 7.24.17
Erytraea vero sic ait: Οἱ δὲ λύκοι σὺν ἄρνεσσ' ἐν οὔρεσιν ἀμιλλοῦνται· Χόρτον γὰρ λύκες τ' ἐρίφοισιν ἄμα βόσκονται, Ἄρκτοι σὺν μόσχοισιν ὁμοῦ καὶ πᾶσι βροτοῖσι· Σαρκοβόρος τε λέων φάγετ' ἄχυρον παρὰ φάτναις, Σὺν βρέφεσίν τε δράκοντες ἀμάτορσι κοιμὴσονται.
PL 6, 810Bエリュトゥライのシビュラはこう語っている——「狼どもは山にあって子羊と競い合う。狼どもは子山羊とともに草を食み、熊は子牛と、またすべての人間とともにいる。肉を食らう獅子は飼い葉桶のかたわらで藁を食べ、蛇は母のない幼子とともに眠るであろう。」
Divinarum Institutiones 7.24.18
Et alio loco de ubertate rerum: Καὶ τότε δὴχάρμην μεγάλην θεὸς ἀνδράσι δώσει· Καὶ γὰρ γῆ καὶ δένδρα, καὶ ἄσπετα θρέμματα γαίης Δώσουσι καρπὸν τὸν ἀληθινὸν ἀνθρώποισι Οἴνου καὶ μέλιτος γλυκεροῦ, λευκοῦτε γάλακτος, Καὶ σίτου, ὅπερ ἐστὶ βροτοῖς κάλλιστον ἀπάντων.
PL 6, 811Aまた別のところでは、豊かさについてこう語っている——「そのときこそ神は人間たちに大いなる喜びを与えるであろう。地も木々も、地の数えきれぬ家畜も、人間たちに真の実りを与えるであろう。葡萄酒と甘い蜜と白い乳と、また死すべき者たちにとってすべてのなかで最も美しい穀物とを。」
Divinarum Institutiones 7.24.19
Et alia eodem modo: Εὐσεβέων δὲ μόνων ἁγία χθὼν πάντα τάδ' οἴσει Νᾶμα μέλιτος ἀπὸ πέτρης ἠδ' ἀπὸ πηγῆς, Καὶ γάλα τ' ἀμβροσίης ῥεύσει πάντεσσι δικαίοις.
PL 6, 811Aまた別のところでも同じように、こう語っている——「敬虔な者たちのみの聖なる地は、これらすべてのものをもたらすであろう。岩からも泉からも蜜の流れが、そしてすべての義人のために不死の乳が流れるであろう。」
Divinarum Institutiones 7.24.20
Vivent itaque homines tranquillissimam vitam et copiosissimam, et regnabunt cum Deo pariter; et reges gentium venient a finibus terrae cum donis ac muneribus, ut adorent et honorificent Regem magnum, cujus nomen erit praeclarum ac venerabile universis nationibus, quae sub coelo erunt, et regibus qui dominabuntur in terra.
PL 6, 811Aこうして人間たちは、このうえなく平穏で豊かな生活を送り、神とともに等しく統べ治めるであろう。そして諸国民の王たちは、地の果てから贈り物と献げ物とをたずさえてやって来て、大いなる王を礼拝し、敬うであろう。その名は、天の下にあるすべての国民と、地上を治める王たちにとって、輝かしく崇敬すべきものとなるであろう。