Divinarum Institutiones 7.13.1
De Anima, ac testimonia de ejus aeternitate. Declaravi, ut opinor, animam non esse solubilem. Superest citare testes, quorum auctoritate argumenta firmentur.
PL 6, 777A魂について、およびその永遠性についての証言。思うに、魂が分解されうるものではないことはすでに明らかにした。あとは、その権威によって論拠が固められるような証人たちを引くことが残っている。
Divinarum Institutiones 7.13.2
Neque nunc Prophetas in testimonium vocabo, quorum ratio et divinatio in hoc solo posita est, ut ad cultum Dei, et ad immortalitatem ab eo accipiendam creari hominem doceant: sed eos potius, quibus istos, qui respuunt veritatem, credere sit necesse.
PL 6, 777Aここでは預言者たちを証人として呼ぶことはしない。彼らの立脚するところとその予言とは、人間が神への礼拝のため、また神から授けられるべき不死のために造られたということを教える、ただその一点にのみ置かれているからである。むしろ、真理を拒む者たちが信じないわけにはいかない者たちのほうを証人としよう。
Divinarum Institutiones 7.13.3
Hermes naturam hominis describens, ut doceret quemadmodum esset a Deo factus, haec intulit: καὶ τὸ αὐτό ἐξ ἀμφοτέρων φύσεων τῆς τε ἀθανάτου καὶ τῆς θνητῆς μίαν ἐποίει φύσιν ἀνθρώπου, τὸν αὐτὸν τῇ μὲν ἀθάνατον πῇ δὲ θνητὸν ποιήσας, καὶ τοῦτον φέρων ἐν μέσῳ θείας και ἀθανάτου φύσεως, καὶ τῆς θνητῆς, καὶ μεταβλητοῦ κατεστήσατο, ἵνα ὁρῶν ἅπαντα, ἅπαντα καὶ θαυμάσῃ.
PL 6, 777Bヘルメスは、人間の本性を、それがいかにして神によって造られたかを教えようとして述べる中で、次のことを言い添えた。「そして同じ神が、不死なる本性と可死なる本性という両方の本性から、人間の単一の本性を造った。同じ者を、あるところでは不死なるもの、あるところでは可死なるものとして造り、この者を運んで、神的にして不死なる本性と、可死にして変転する本性との中間に据えた。それは、この者がすべてを見て、すべてに驚嘆するためである。」
Divinarum Institutiones 7.13.4
Sed hunc fortasse aliquis in numero philosophorum computet, quamvis in deos relatus Mercurii nomine ab Aegyptiis honoretur, nec plus ei auctoritatis tribuat, quam Platoni, aut Pythagorae. Majus igitur testimonium requiramus.
PL 6, 778Aだが、あるいは誰かがこの人物を哲学者の数に入れるかもしれない——たとえエジプト人によって神々の列に加えられ、メルクリウスの名で敬われているとしても——そして、プラトンやピュタゴラス以上の権威を彼に認めないかもしれない。それゆえ、もっと大きな証言を求めることにしよう。
Divinarum Institutiones 7.13.5
Polites quidam consuluit Appollinem Milesium, utrumne maneat anima post mortem, an dissolvatur; et respondit his versibus: Ψυχὴ μὲν μέχρι οὖ δεσμοῖς πρὸς σῶμα κρατεῖται, Φθαρτὰ νοοῦσα πάθη, θνηταῖς ἀλγηδόσιν εἴκει.
PL 6, 778Aある者、ポリテスは、魂が死後もとどまるのか、それとも消え去るのかを、ミレトスのアポロに伺った。すると、神は次の詩句をもって答えた。「魂は、束縛によって肉体に結びつけられている間は、朽ちるべき情念を思い、死すべき苦しみに屈する。」
Divinarum Institutiones 7.13.6
Ἡνίκα δ' ἀνάλυσιν βροτέην μετὰ σῶμα μαρανθὲν Ὡκίστην εὔρηται, ἐς αἰθέρα πᾶσα φορεῖται Αἰὲν ἀγήραος οὖσα, μένει δ' εἰς πάμπαν ἀπειρὴς. Πρωτόγονος γὰρ τοῦτο Θεοῦ διέταξε πρόνοια. Quid carmina Sibyllina?
PL 6, 778A「だが、肉体が朽ち果てたのち、死すべきものからの離脱をすみやかに見出すときには、魂は全きままに天空へと運ばれ、常に老いることなきものとして、永久に朽ちることなくとどまる。なぜなら、神の最初に生まれた摂理が、これをそのように定めたからである。」シビュラの歌はどうか。
Divinarum Institutiones 7.13.7
Nonne hoc ita esse declarant, cum fore aliquando denuntiant, ut a Deo de vivis ac mortuis judicetur? quorum exempla paulo post inferemus.
PL 6, 778Bシビュラの歌もまた、いつか生者と死者について神による裁きが行われるであろうと告げるとき、まさにこのことがそうであると宣言しているのではないか。その例は、この後まもなく引くことにする。
Divinarum Institutiones 7.13.8
Falsa est ergo Democriti, et Epicuri, et Dicaearchi de animae dissolutione sententia: qui profecto non auderent de interitu animarum mago aliquo praesente disserere, qui sciret certis carminibus ciere ab inferis animas, et adesse, et praebere se humanis oculis videndas, et loqui, et futura praedicere; et si auderent, re ipsa et documentis praesentibus vincerentur.
PL 6, 778Bしたがって、魂の消滅についてのデモクリトス、エピクロス、ディカイアルコスの説は誤りである。彼らは、定まった呪文によって冥界から魂を呼び出し、それを現前させ、人間の目に見えるものとして示し、語らせ、未来を予言させる術を心得た魔術師が居合わせているところでは、魂の滅びについて論じる勇気などとても持てなかったであろう。もし論じようとしたところで、事実そのものと現前する証拠によって論破されたであろう。
Divinarum Institutiones 7.13.9
Sed quia non pervidebant animae rationem, quae tam subtilis est, ut oculos humanae mentis effugiat, interire dixerunt.
PL 6, 779Aしかし彼らは、人間の知性の目をも逃れるほど精妙な魂の理法を見通せなかったために、魂は滅びると言ったのである。
Divinarum Institutiones 7.13.10
Quid Aristoxenus, qui negavit omnino ullam esse animam, etiam cum vivit in corpore? sed sicut in fidibus ex intentione nervorum effici concordem sonum, atque cantum, quem musici harmoniam vocant: ita in corporibus ex compage viscerum ac vigore membrorum vim sentiendi existere; quo nihil dici delirius potest.
PL 6, 779Aアリストクセノスはどうか。彼は、肉体のうちに生きている間でさえ、魂なるものはおよそ存在しないと否定した。むしろ、竪琴において弦の張りから調和した音と歌、すなわち音楽家が「ハルモニア(調和)」と呼ぶものが生じるように、肉体においては内臓の組み立てと四肢の力とから感覚する力が生じるのだ、と言うのである。これほど狂気じみたことは言いようがない。
Divinarum Institutiones 7.13.11
Verum ille oculos quidem habuit incolumes, cor tamen caecum, quo vivere se, et habere mentem qua id ipsum cogitaverat, non videbat.
PL 6, 779Aだが、彼は目こそ健全であったが、心は盲目であった。それゆえ、自分が生きていること、また、まさにそのことを考えたその知性を自分が持っていることを、見て取れなかったのである。
Divinarum Institutiones 7.13.12
Sed plerisque hoc philosophis accidit, ut putarent omnino non esse, quidquid oculis non apparet, cum mentis acies multo clarior debeat esse quam corporis, ad ea perspicienda, quorum vis ac ratio sentitur potius quam videtur.
PL 6, 779Aしかし、これは多くの哲学者に起こったことである。目に現れないものはおよそ存在しないと考えたのだ。しかし、その力と理とが、見られるというよりむしろ感じ取られるようなものを見通すためには、知性の眼力は肉体の目よりもはるかに明晰でなければならないはずである。