ラクタンティウスc. 240–c. 320

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 6 › Divinarum Institutiones

Liber VII, Caput XX 第VII巻 第XX章

Lactantius · Divinarum Institutiones · PL 6, 798A · 12 sectiones

Divinarum Institutiones 7.20.1

1

De Christi judicio, de Christianis, atque de anima. Post haec aperientur inferi, et resurgent mortui: de quibus judicium magnum idem ipse rex ac Deus faciet, cui summus pater, et judicandi, et regnandi dabit maximam potestatem; de quo judicio et regno apud Erythraeam Sibyllam sic invenitur: Ὁππότε καὶ τὸ λάβη τέλος αἴσιμον, ἡδὲ βροτοῖσι Καὶ δὴ ἀφίξηται κρίσις ἀθανάτοιο θεοῖο, Ἥξει ἑπ' ἀνθρώπους μεγάλη κρίσις ἡδὲ καὶ ἀρχή.

PL 6, 798A

キリストの裁き、キリスト教徒たち、そして魂について。これらの後、冥界が開かれ、死者たちがよみがえるであろう。彼らについては、かの同じ王にして神なる方が大いなる裁きを行うであろう。至高なる父は、この方に、裁くことと統治することとにおける最大の権力を与えるであろう。この裁きと統治については、エリュトライのシビュラのもとに次のように見出される。 『いつであれ、〔世が〕定められた終わりを迎え、 死すべき者たちのもとに不死なる神の裁きが到来するとき、 大いなる裁きと支配とが人間たちの上に来たるであろう』。

Divinarum Institutiones 7.20.2

2

Deinde apud aliam: Ταρτάρεον δὲ χάος τότε δείξει γαῖα χανοῦσα Ἥξουσιν δὲ ἐπὶ βῆμα θεοῦ βασιλῆος ἄπαντες.

PL 6, 798A

次に、別の〔シビュラ〕のもとにはこうある。 『その時、大地は口を開いてタルタルスの深淵を示すであろう。 そしてすべての者が、王なる神の裁きの座へと来たるであろう』。

Divinarum Institutiones 7.20.3

3

Et alio loco apud eamdem: Οὐρανὸν εἱλίξων γαίης κηυθμώνας ἀνοίξω; Και τότ' ἀναστήσω νεκροὺς, μοῖραν ἀναλύσας Καὶ θαυάτου κέντρον, καὶ ὕστερον εἰς κρίσιν ἄξω, Κρίνων εὐσεβέων καὶ δυσσεβέων βίον ἀνδρῶν.

PL 6, 799A

また同じ女〔シビュラ〕のもとの別の箇所にはこうある。 『私は天を巻き上げ、大地の隠れた奥処を開くであろう〔底本は εἱλίξων、κηυθμώνας。εἱλίξω、κευθμῶνας と読む〕。 そしてその時、運命と死の棘とを解き放って〔底本は θαυάτου。θανάτου と読む〕、死者たちを甦らせ、 その後、彼らを裁きへと導くであろう、 敬虔な者たちと不敬虔な者たちとの生を裁きつつ』。

Divinarum Institutiones 7.20.4

4

Nec tamen universi tunc a Deo judicabuntur: sed ii tantum qui sunt in Dei religione versati.

PL 6, 799A

とはいえ、その時すべての者が神によって裁かれるわけではない。神への信仰に携わってきた者たちだけが裁かれるのである。

Divinarum Institutiones 7.20.5

5

Nam qui Deum non agnoverunt, quoniam sententia de his in absolutionem ferri non potest, jam judicati damnatique sunt, sanctis litteris contestantibus, non resurrecturos esse impios in judicium.

PL 6, 799A

なぜなら、神を認めなかった者たちについては、無罪放免の判決が下されることはあり得ないゆえに、すでに裁かれ断罪されているのである。不敬虔な者たちが裁きへとよみがえることはないと、聖なる文書が証言しているからである。

Divinarum Institutiones 7.20.6

6

Judicabuntur ergo qui Deum scierunt, et facinora eorum, id est mala opera cum bonis collata ponderabuntur; ut si plura et gravia fuerint bona justaque, dentur ad vitam beatam: si autem mala superaverint, condemnentur ad poenam.

PL 6, 799A

したがって、神を知っていた者たちが裁かれるのであり、彼らの凶行、すなわち悪しき行いが善き行いと比べ合わされて秤にかけられるのである。もし善く正しい行いのほうが多く重ければ、その者は幸福な生へと引き渡され、もし悪しき行いのほうが勝れば、刑罰へと断罪される。

Divinarum Institutiones 7.20.7

7

Hic fortasse dixerit quispiam: Si est immortalis anima, quomodo patibilis inducitur, ac poenam sentiens? Si enim ob merita punietur, sentiet utique dolorem, atque ita etiam mortem. Si morti non est obnoxia, nec dolori quidem, patibilis igitur non est.

PL 6, 799A

ここでおそらく誰かがこう言うであろう。『魂が不死であるならば、どうして苦しみを受けるものとして、また刑罰を感じるものとして描かれるのか。もし功罪に応じて罰せられるのであれば、当然苦痛を感じるはずであり、そうであれば死をも感じるはずである。もし死に服することがないのなら、苦痛にも服することはなく、したがって苦しみを受けるものではないはずである』と。

Divinarum Institutiones 7.20.8

8

Huic quaestioni, sive argumento, a Stoicis ita occurritur: Animas quidem hominum permanere, nec interventu mortis in nihilum resolvi: sed eorum, qui justi fuerunt, puras, et impatibiles, et beatas ad sedem coelestem, unde illis origo sit, remeare; vel in campos quosdam fortunatos rapi, ubi fruantur miris voluptatibus: impiorum vero, quoniam se malis cupiditatibus inquinaverunt, mediam quamdam gerere inter immortalem mortalemque naturam, et habere aliquid imbecillitatis ex contagione carnis.

PL 6, 799B

この問い、あるいは論法に対して、ストア派の者たちはこのように答える。人間の魂はたしかに存続し、死の到来によって無へと解消されることはない。義しい者たちの魂は、清く、苦しみを受けることなく、幸いなるものとして、その起源のある天上の座へと帰ってゆく。あるいは、驚くべき快楽を享受するある幸いなる野へと連れ去られる。他方、不敬虔な者たちの魂は、悪しき欲望によって自らを汚したがゆえに、不死なる本性と死すべき本性との中間のようなものを保ち、肉との接触に由来する何らかの脆弱さを帯びる。

Divinarum Institutiones 7.20.9

9

Cujus desideriis ac libidinibus addictae ineluibilem quemdam fucum trahant labemque terrenam; quae cum temporis diuturnitate penitus inhaeserit, ejus naturae reddi animas, ut si non extinguibiles in totum, quoniam ex Deo sunt, tamen cruciabiles fiant per corporis maculam, quae peccatis inusta, sensum doloris attribuit.

PL 6, 800A

その欲望と情欲とに囚われた魂は、拭い去りがたいある染みと地上の汚れとを帯びる。それが長い時を経て深く染みついてしまうと、魂はそのような本性のものとされ、たとえ神から出たものであるがゆえに全く滅び去りはしないとしても、肉体の穢れによって責め苦を受けうるものとなる。その穢れは罪によって焼き付けられ、苦痛の感覚を与えるのである。

Divinarum Institutiones 7.20.10

10

Quam sententiam poeta sic explicavit: Quin et supremo cum lumine vita reliquit, Non tamen omne malum miseris, nec funditus omnes Corporeae excedunt pestes; penitusque necesse est, Multa diu concreta modis inolescere miris.

PL 6, 800A

この見解を、かの詩人はこう説き明かした。 『実に、生命が最後の光とともに彼らを去った後もなお、 不幸な者たちからあらゆる悪が去るのではなく、 肉体に由来する害毒のすべてが根こそぎ消え去るのでもない。 そして必然的に、長きにわたって凝り固まった多くのものが、驚くべきかたちで深く根付いてしまうのである』。

Divinarum Institutiones 7.20.11

11

Ergo exercentur poenis, veterumque malorum Supplicia expendunt. Haec propemodum vera sunt.

PL 6, 800A

『それゆえに彼らは刑罰によって責め鍛えられ、 古き悪しき行いに対する刑罰を償うのである』。これらのことは、ほぼ真実である。

Divinarum Institutiones 7.20.12

12

Anima enim, cum divortium fecit a corpore, est, ut ait idem poeta, Par levibus ventis, volucrique simillima somno. quia spiritus est ipsa tenuitate incomprehensibilis: sed nobis, qui sumus corporales; Deo autem, cui subjacet posse omnia, comprehensibilis.

PL 6, 800A

なぜなら魂は、肉体から離別すると、かの同じ詩人が言うように、『軽やかな風にも似て、翼ある夢にもよく似たもの』となるからである。魂は霊であり、その微細さそのもののゆえに把握され得ないものである。もっとも、これは肉体を持つ我々にとってそうなのであって、あらゆることをなしうる力がその下にある神にとっては、把握されうるものである。