ラクタンティウスc. 240–c. 320

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 6 › Divinarum Institutiones

Liber IV, Caput XX 第IV巻 第XX章

Lactantius · Divinarum Institutiones · PL 6, 513B · 13 sectiones

Divinarum Institutiones 4.20.1

1

De Jesu in Galilaeam post resurrectionem profectione; atque de utroque Testamento, Vetere et Novo.

PL 6, 513B

イエスの、復活後のガリラヤへの出立について。また新旧両方の契約について。

Divinarum Institutiones 4.20.2

2

Profectus ergo in Galilaeam (noluit enim se Judaeis ostendere, ne adduceret eos in poenitentiam, atque impios resanaret), discipulis iterum congregatis Scripturae sanctae litteras, id est prophetarum arcana, patefecit; quae antequam pateretur, perspici nullo modo poterant, quia ipsum passionemque ejus annuntiabant.

PL 6, 513B

かくして彼はガリラヤへ出立した(というのも彼はユダヤ人に自らを示そうとはしなかった。彼らを悔い改めへ導き、不敬虔な者たちを立ち直らせることのないようにするためであった)。そして弟子たちを再び集め、聖書、すなわち預言者たちの秘められた言葉を解き明かした。それらは彼が受難するまでは、決して見極めることができなかった。彼自身とその受難とを告げ知らせるものであったからである。

Divinarum Institutiones 4.20.3

3

Idcirco Moses, et iidem ipsi prophetae legem, quae Judaeis data erat, Testamentum vocant; quia nisi testator mortuus fuerit, nec confirmari testamentum potest, nec sciri quid in eo scriptum sit, quia clausum et obsignatum est.

PL 6, 513B

それゆえモーセも、そして同じ預言者たち自身も、ユダヤ人に与えられた律法を「契約」と呼ぶ。なぜなら、遺言者が死ななければ契約は確定されえず、そこに何が記されているかを知ることもできないからである。それは閉じられ、封印されているのである。

Divinarum Institutiones 4.20.4

4

Itaque nisi Christus mortem suscepisset, aperiri testamentum, id est, revelari et intelligi mysterium Dei non potuisset. Verum Scriptura omnis in duo Testamenta divisa est.

PL 6, 513B

かくしてキリストが死を引き受けなかったならば、契約を開くこと、すなわち神の秘義を啓示し理解させることはできなかったであろう。しかし聖典全体は二つの契約に分けられている。

Divinarum Institutiones 4.20.5

5

Illud quod adventum passionemque Christi antecessit, id est lex et prophetae, Vetus dicitur; ea vero quae post resurrectionem ejus scripta sunt, Novum Testamentum nominantur.

PL 6, 514B

キリストの到来と受難に先立つもの、すなわち律法と預言者たちは、「旧い契約」と呼ばれる。彼の復活の後に書かれたものは、「新しい契約」と名づけられる。

Divinarum Institutiones 4.20.6

6

Judaei Veteri utuntur, nos novo: sed tamen diversa non sunt, quia Novum Veteris adimpletio est, et in utroque idem testator est Christus, qui pro nobis morte suscepta nos haeredes regni aeterni fecit, abdicato et exhaeredato populo Judaeorum; sicut Hieremias propheta testatur (cap. XXXI), cum loquitur talia: Ecce dies veniunt, dicit Dominus; et consummabo domui Israel et domui Juda testamentum novum, non secundum testamentum, quod disposui patribus eorum in die qua apprehendi manum eorum, ut educerem illos de terra Aegypti; quia ipsi non perseveraverunt in testamento meo et ego neglexi eos, dicit Dominus.

PL 6, 514B

ユダヤ人は旧い契約を用い、我々は新しい契約を用いる。しかしそれらは異なるものではない。なぜなら新しい契約は旧い契約の成就であり、いずれにおいても同じ遺言者はキリストであって、彼は我々のために死を引き受けることによって、我々を永遠の王国の相続人とし、ユダヤの民を廃嫡し相続権を奪ったからである。預言者エレミヤが(エレミヤ31章)こう証言する通りである。「見よ、日は来る、と主は言われる。私はイスラエルの家とユダの家に、新しい契約を成就するであろう。それは、私が彼らの先祖の手を取り、エジプトの地から連れ出したときに彼らと結んだ契約に等しいものではない。彼らが私の契約にとどまらなかったので、私も彼らを顧みなかったからである、と主は言われる」。

Divinarum Institutiones 4.20.7

7

Item alio loco (cap. VI) similiter ait: Dereliqui domum meam; dimisi haereditatem meam in manus inimicorum ejus. Facta est haeriditas mea mihi, sicut leo in silva: dedit ipsa super me vocem suam; ideo odi eam.

PL 6, 515A

同じくまた別の箇所で(エレミヤ6章)彼は同様に言う。「私は自分の家を見捨てた。自分の相続財産を敵の手に渡した。私の相続財産は〔底本の綴りは haeriditas。haereditas と取った〕、私にとって森の中の獅子のようになった。それは私に向かってその声をあげた。それゆえ私はそれを憎む」。

Divinarum Institutiones 4.20.8

8

Cum sit haereditas ejus, coeleste regnum, non utique ipsam haereditatem se dicit odisse, sed haeredes, qui adversus eum ingrati et impii extiterunt.

PL 6, 515B

彼の相続財産とは天の王国であるから、彼はその相続財産そのものを憎むと言っているのではなく、彼に対して恩知らずで不敬虔であることが明らかになった相続人たちを憎むと言っているのである。

Divinarum Institutiones 4.20.9

9

Facta est, inquit, mihi haereditas mea, sicut leo: id est, praeda et devoratio factus sum haeredibus meis, qui me immolaverunt sicut pecus. Dedit super me vocem suam; id est, sententiam adversus me mortis crucisque dixerunt.

PL 6, 515B

「私の相続財産は、私にとって獅子のようになった」と彼は言う。すなわち、私は自分の相続人たちにとっての獲物と餌食となった。彼らは家畜のように私を生贄として捧げたのである。「それは私に向かってその声をあげた」とは、すなわち彼らが私に対して死と十字架の判決を下したことを言う。

Divinarum Institutiones 4.20.10

10

Nam quod superius ait consummaturum se domui Juda testamentum novum, ostendit, vetus illud testamentum, quod per Mosem est datum, non fuisse perfectum; id autem, quod per Christum dari haberet, consummatum fore.

PL 6, 515B

というのは、彼が先に、ユダの家に新しい契約を成就するであろうと言ったことは、モーセを通して与えられたかの旧い契約が完全なものではなかったことを示しており、キリストを通して与えられることになる契約こそが、成就したものとなるであろうことを示しているからである。

Divinarum Institutiones 4.20.11

11

Domus autem Juda et Israel non utique Judaeos significat, quos abdicavit, sed nos, qui ab eo convocati ex Gentibus, in illorum locum adoptionemque successimus, et appellamur filii Judaeorum; quod declarat Sibylla, cum dicit: Ἱουδαίων μακάρων θεἶον γένος οὐρανιώνων.

PL 6, 515B

しかしユダの家とイスラエルの家とは、彼が廃嫡したユダヤ人を決して指すのではなく、諸国民の中から彼によって召し出され、彼らに代わってその地位と養子縁組を受け継いだ我々を指すのであり、我々はユダヤ人の子らと呼ばれる。このことはシビュラも、こう言って明らかにしている。「ユダヤ人という、祝福された天上の者たちの神なる裔よ」。

Divinarum Institutiones 4.20.12

12

Quos autem futurum esset id genus, Esaias docet (cap. XLII), apud quem Pater summus ad Filium loquitur, dicens: Ego Dominus Deus, vocavi te ad justitiam, et tenebo manum tuam, et confirmabo te, et dedi te in testamentum generis mei, in lucem gentium, aperire oculos caecorum, producere ex vinculis alligatos, et de domo carceris sedentes in tenebris.

PL 6, 516A

しかしその裔がどのようなものとなるかを、イザヤは(イザヤ42章)教えている。そこでは至高の父が子に向かってこう語る。「私、主なる神は、汝を正義のために召し、汝の手を握り、汝を強め、汝を私の裔の契約として、諸国民の光として与えた。それは盲人の目を開き、繋がれた者たちを鎖から連れ出し、暗闇に座る者たちを牢獄の家から出すためである」。

Divinarum Institutiones 4.20.13

13

Cum igitur nos antea tamquam caeci, et tamquam carcere stultitiae inclusi, sederemus in tenebris, ignorantes Deum et veritatem, illuminati ab eo sumus, qui nos testamento suo adoptavit, et liberatos malis vinculis, atque in lucem sapientiae productos, in haereditatem regni coelestis adscivit.

PL 6, 516A

それゆえ我々は以前、盲人のように、また愚かさという牢獄に閉じ込められた者のように、神と真理を知らずに闇の中に座していたが、我々をその契約によって養子とし、悪しき鎖から解き放って知恵の光へと導き出し、天の王国の相続へと迎え入れてくださった方によって、光で照らされたのである。