ラクタンティウスc. 240–c. 320

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 6 › Divinarum Institutiones

Liber IV, Caput XI 第IV巻 第XI章

Lactantius · Divinarum Institutiones · PL 6, 475A · 17 sectiones

Divinarum Institutiones 4.11.1

1

De causa Incarnationis Christi. Cum saepe Judaei praeceptis salutaribus repugnarent, atque a divina lege dosciscerent, aberrantes ad impios cultus deorum, tum Deus justos et electos viros Spiritu sancto implebat, prophetas in media plebe constituens, per quos peccata ingrati populi verbis minacibus increparet, et nihilominus hortaretur ad poenitentiam sceleris agendam, quam nisi egissent, atque abjectis vanitatibus ad Deum suum rediissent, fore, ut testamentum suum mutaret, id est, haereditatem vitae immortalis ad exteras converteret nationes, aliumque sibi populum fideliorem ex alienigenis congregaret.

PL 6, 475A

キリスト受肉の理由について。ユダヤ人がしばしば救いをもたらす戒めに逆らい、神の法から離れ去って、神々への不敬な崇拝へと迷い出ていたので、神は、正しい者たち、選ばれた者たちを聖なる霊で満たしていた。そして預言者たちを民の只中に立て、彼らを通して、恩知らずな民の罪を脅すような言葉で咎めさせ、それでもなお、罪の悔い改めを行うよう勧めさせた。もし彼らがそれを行わず、空しいものを捨てて自分たちの神のもとへ帰らなかったならば、神は御自身の契約を変え、すなわち不死の生命の相続を異邦の諸国民へと移し、異邦人の中から自分のためにいっそう忠実な別の民を集めることになろう、というのであった。

Divinarum Institutiones 4.11.2

2

Illi autem a prophetis increpati, non modo verba eorum respuerunt, sed quod sibi peccata exprobrarentur offensi, eos ipsos exquisitis cruciatibus necaverunt: quae omnia divinae litterae signata conservant.

PL 6, 475B

ところが彼らは、預言者たちに咎められても、その言葉を拒んだだけでなく、自分たちの罪をなじられたことに憤り、預言者たち自身を凝った責め苦にかけて殺した。これらすべての事柄は、神の文書のうちに刻まれて保たれている。

Divinarum Institutiones 4.11.3

3

Dicit enim propheta Jeremias: Misi ad vos servos meos prophetas: ante lucem mittebam, et non audiebatis me, neque intendebatis auribus vestris, cum dicerem vobis: « Convertatur unusquisque a via sua mala, et a nequissimis affectionibus vestris, et habitabitis in terra ista, quam dedi vobis et patribus vestris a saeculo usque in saeculum.

PL 6, 475B

すなわち預言者エレミヤはこう言っている。「私は汝らのもとに、私の僕である預言者たちを遣わした。夜明け前から遣わし続けたのに、汝らは私に耳を傾けず、耳を貸そうともしなかった。私が汝らにこう告げたときにも——『おのおの、その悪しき道から、その最も邪悪な性向から立ち返れ。そうすれば汝らは、私が汝らと汝らの父祖たちに世々にわたって与えたこの地に住むことになろう。

Divinarum Institutiones 4.11.4

4

Nolite ambulare post deos alienos ut serviatis eis, et ne incitetis me in operibus manuum vestrarum, ad disperdendos vos. » Esdras etiam propheta, qui fuit ejusdem Cyri temporibus, a quo Judaei sunt restituti, sic loquitur: Desciverunt a te, et abjecerunt legem tuam post corpus suum, et prophetas tuos interfecerunt, qui obtestabantur eos ut reverterentur ad te.

PL 6, 476A

「『他国の神々の後を追って、これに仕えてはならない。また、汝らの手の業によって私を怒らせ、私が汝らを滅ぼすに至ることのないようにせよ』」。同じくキュロスの時代の預言者エズラも、こう語っている——そのキュロスによってユダヤ人は復興されたのであるが。「彼らは汝から離れ去り、汝の律法を自分の身の後ろへ投げ捨て、汝の預言者たちを殺しました。預言者たちは、彼らが汝のもとへ立ち帰るようにと諭していたのに。」

Divinarum Institutiones 4.11.5

5

Item Helias in libro Βασιλεῶν tertio (cap. XIX): Aemulando aemulatus sum Domino Deo omnipotenti, quia dereliquerunt te filii Israel, et altaria tua demolierunt, et prophetas tuos interfecerunt gladio, et remansi ego solitarius, et quaerunt animam meam auferre a me.

PL 6, 476A

同様にエリヤも、『バシレイオーン』(すなわち列王記)第三巻(第19章)でこう言っている。「私は、全能なる主なる神のために、熱心のかぎりを尽くしてまいりました。イスラエルの子らは汝を見捨て、汝の祭壇を打ち壊し、汝の預言者たちを剣にかけて殺し、私だけがひとり残ったのに、彼らは今、私の命をも奪おうとしています。」

Divinarum Institutiones 4.11.6

6

Propter has illorum impietates abdicavit eos in perpetuum: itaque desiit prophetas mittere ad eos.

PL 6, 476A

彼らのこれらの不敬のゆえに、神は彼らを永遠に見捨てた。それゆえ、預言者を彼らのもとへ遣わすことをやめたのである。

Divinarum Institutiones 4.11.7

7

Sed illum filium suum primogenitum, illum opificem rerum, et consiliatorem suum delabi jussit e coelo, ut religionem sanctam Dei transferret ad gentes, id est, ad eos, qui Deum ignorabant; doceretque justitiam, quam perfidus populus abjecerat; quod jampridem denuntiaverat se esse facturum, sicut Malachias propheta indicat, dicens: Non est mihi voluntas circa vos, dicit Dominus, et sacrificium acceptum non habebo ex manibus vestris; quoniam a solis ortu usque ad occasum clarificabitur nomen meum apud gentes.

PL 6, 476B

しかし神は、御自身の、最初に生まれた御子、万物の造り手にして御自身の議りにあずかる者であるその方に、天より降ることを命じた。神の聖なる宗教を諸国民へ、すなわち神を知らなかった者たちへともたらし、かの不実な民が捨て去った正義を教えさせるためであった。神はこれをなすことをすでに久しく前から予告しておいでであった。預言者マラキがこう示しているとおりである。「私は汝らを喜ばない、と主は言う。汝らの手による生贄を私は受け入れない。日の出から日の入りに至るまで、私の名は諸国民の間であがめられるであろうから。」

Divinarum Institutiones 4.11.8

8

Item David in psalmo XVII: Constitues me in caput gentium: populus, quem non cognovi, serviet mihi.

PL 6, 477A

同様にダビデも詩篇第17篇でこう言っている。「汝は私を、諸国民の頭に立てるであろう。私が知らなかった民が、私に仕えるであろう。」

Divinarum Institutiones 4.11.9

9

Esaias quoque sic loquitur ( scil. ult. cap.): Venio colligere omnes gentes, et linguas, et venient, et videbunt claritatem meam, et dimittam super eos signum, et mittam ex his conservatos in gentes quae longe sunt, quae non audierunt gloriam meam, et nuntiabunt claritatem meam in gentes.

PL 6, 477A

イザヤもまた(すなわち最終章で)こう語っている。「私はすべての諸国民と言語を集めるために来る。彼らは来て、私の輝きを見るであろう。私は彼らの上にしるしを下し、彼らのうちから救われた者たちを、遠くにあって私の誉れを聞いたことのない諸国民のもとへ遣わす。そして彼らは諸国民の間で私の輝きを告げ知らせるであろう。」

Divinarum Institutiones 4.11.10

10

Volens igitur Deus metatorem templi sui mittere in terram (Ezech. XLI, Apoc. XI), noluit eum in potestate et claritate coelesti mittere, ut ingratus in Deum populus in errorem maximum induceretur, ac poenas pro facinoribus suis lueret, qui dominum ac Deum suum non recepisset; quod olim prophetae cecinerant, sic esse facturum.

PL 6, 477A

そこで神は、御自身の神殿の測量者を地上へ遣わそうと欲しつつも(エゼキエル書41章、黙示録11章)、彼を天上の権力と輝きのうちに遣わすことは望まなかった。神に対して恩知らずなその民が、最大の誤りへと導かれ、自らの凶行のゆえに刑罰を償うためであった——自分たちの主にして神を受け入れなかった民として。これは、かつて預言者たちがそうなるであろうと予告していたことであった。

Divinarum Institutiones 4.11.11

11

Esaias enim, quem ipsi Judaei serra confectum crudelissime necaverunt, ita dicit (cap. 1): Audi coelum, et percipe auribus terra, quoniam Dominus locutus est: Filios genui, et exaltavi; ipsi autem spreverunt me.

PL 6, 477A

すなわちイザヤ——ユダヤ人自身が鋸にかけてこの上なく残酷に殺した者——はこう言っている(第1章)。「天よ聞け、地よ耳を傾けよ。主が語られたのだから。私は子らを生み育て、これを高めた。だが彼らは私を蔑んだ。」

Divinarum Institutiones 4.11.12

12

Agnovit bos possessorem suum, et asinus praesepium domini sui; Israel autem me non cognovit, et populus meus me non intellexit.

PL 6, 477B

「牛は自分の持ち主を知り、驢馬は自分の主の飼い葉桶を知っている。だがイスラエルは私を知らず、私の民は私を悟らなかった。」

Divinarum Institutiones 4.11.13

13

Hieremias quoque similiter ait (cap. 8): Cognovit tempus suum turtur et hirundo, et ruris passeres custodierunt tempora introitus sui: populus autem meus non cognovit judicium Domini. Quomodo dicitis, sapientes sumus, et lex Domini nobiscum est?

PL 6, 477B

エレミヤも同様にこう言っている(第8章)。「山鳩と燕は自分の時を知り、野の雀たちは自分の来る時を守っている。だが私の民は主の裁きを知らなかった。汝らはどうして、『我々は知恵ある者であり、主の律法は我々とともにある』と言うのか。」

Divinarum Institutiones 4.11.14

14

Incassum facta est metatura; falsi scribae, et confusi sunt; sapientes trepidaverunt, et capti sunt, quoniam verbum Domini reprobaverunt.

PL 6, 477B

「測量はむなしいものとなった。書記たちは欺かれ、恥に落ちた。知恵ある者たちは震え、捕らえられた。主の言葉を退けたからである。」

Divinarum Institutiones 4.11.15

15

Ergo (ut coeperam dicere) cum statuisset Deus doctorem virtutis mittere ad homines, renasci eum denuo in carne praecepit, et ipsi homini similem fieri, cui dux, et comes, et magister esset futurus.

PL 6, 478A

さて(先に言いかけていたとおり)、神が徳を教える者を人間たちのもとへ遣わすことを定めたとき、神はその方に、再び肉において生まれることを命じ、まさにその人間自身に似た者となることを命じた。それは、その方が人間の導き手となり、伴侶となり、師となるためであった。

Divinarum Institutiones 4.11.16

16

Sed tamen quoniam clemens est et pius erga suos Deus, ad eos ipsos eum misit, quos oderat, ne illis in perpetuum salutis viam clauderet; sed daret his liberam facultatem sequendi Deum, ut et praemium vitae adipiscerentur, si secuti fuissent, quod plurimi eorum faciunt, atque fecerunt, et culpa sua in poenam mortis incurrerent, si regem suum repudiassent.

PL 6, 478A

けれども神は、御自身の民に対して慈悲深く情け深くあられるので、憎んでいたその当の者たちのもとへ御子を遣わした。彼らに対して永遠に救いの道を閉ざすことのないようにするためであり、むしろ神に従う自由な機会を彼らに与えるためであった。それは、彼らが従うならば命の報いを得られるように——事実、彼らのうち多くの者はそうしており、またそうしたのである——、また、自分たちの王を拒むならば、自らの咎によって死の刑罰を招くようにするためであった。

Divinarum Institutiones 4.11.17

17

Apud illos igitur, et ex eorum semine regenerari eum jussit, ne, si fuisset alienigena, justam possent excusationem de lege praetendere, quod eum non suscepissent; simul, ut nulla omnino gens esset in terra, cui spes immortalitatis negaretur.

PL 6, 478A

それゆえ神は、その方が彼らのもとで、彼らの子孫から生まれ出ることを命じた。もし異邦人であったなら、律法を理由に、自分たちが彼を受け入れなかったことについて正当な弁解を差し出すことができたであろうから。同時にそれは、地上のいかなる民族にも、不死の希望が拒まれることのないようにするためでもあった。