Divinarum Institutiones 4.2.1
Ubi quaerenda sit sapientia; quare Pythagoras et Plato non accesserunt ad Judaeos. Quare, si neque illi fuere sapientes, qui sunt appellati, neque posteriores, qui non dubitaverunt insipientam confiteri: quid superest, nisi ut alibi sit quaerenda sapientia, quando non est, ubi quaerebatur, inventa?
PL 6, 451A知恵はどこに求められるべきか。またなぜピュタゴラスとプラトンはユダヤ人のもとへ赴かなかったのか。さて、賢者と呼ばれた者たちも、また自らの無知を告白することをためらわなかった後代の者たちも、いずれも真の賢者ではなかったのだとすれば、あとに残されているのはただ、知恵が探し求められていた場所には見出されなかった以上、他の場所にこれを求めるべきである、ということ以外にはないではないか。
Divinarum Institutiones 4.2.2
Quid autem putemus fuisse causae, cur tot ingeniis totque temporibus summo studio et labore quaesita non reperiretur; nisi quod eam philosophi extra fines suos quaesierunt?
PL 6, 451Bでは、これほど多くの才知と、これほど長い時代をかけ、最大限の熱意と労苦をもって探し求められたにもかかわらず、それが見出されなかった原因は何であったと考えるべきであろうか。哲学者たちが、それを自分たちの領分の外に求めたということ以外に、何があろうか。
Divinarum Institutiones 4.2.3
Qui quoniam peragratis et exploratis omnibus, nusquam ullam sapientiam comprehenderunt, et alicubi esse illam necesse est; apparet, illic potissimum esse quaerendam, ubi stultitiae titulus apparet; cujus velamento Deus, ne arcanum sui divini operis in propatulo esset, thesaurum sapientiae ac veritatis abscondit.
PL 6, 451B彼らはあらゆる場所を巡り、あらゆるものを探ったにもかかわらず、いかなる知恵をもどこにも捉えることができなかった。しかし、それがどこかに存在するのは必然であるから、まさに愚かさという名目が現れているその場所にこそ、これを求めるべきであることが明らかとなる。神はその覆いのもとに――ご自身の神的な業の秘密が人目にさらされることのないよう――知恵と真理の宝を隠しておかれたのである。
Divinarum Institutiones 4.2.4
Unde equidem soleo mirari, quod cum Pythagoras et postea Plato, amore indagandae veritatis accensi, ad Aegyptios, et Magos, et Persas usque penetrassent, ut earum gentium ritus et sacra cognoscerent (suspicabantur enim, sapientiam in religione versari) ad Judaeos tamen non accesserint, penes quos tunc solos erat, et quo facilius ire potuissent.
PL 6, 452Aそれゆえ私は常々不思議に思うのだが、ピュタゴラスも、後にはプラトンも、真理を探求する愛に燃え立って、エジプト人のもとへ、さらには魔術師たちやペルシア人のもとへまで踏み入り、これらの民族の祭儀を知ろうとした(というのも、彼らは知恵が宗教のうちに宿っていると推測していたのである)にもかかわらず、当時知恵がただそこにのみ存在し、しかも赴くのがより容易であったはずのユダヤ人のもとへは近づかなかったのである。
Divinarum Institutiones 4.2.5
Sed aversos esse arbitror divina providentia, ne scire possent veritatem; quia nondum fas erat alienigenis hominibus religionem Dei veri justitiamque notescere.
PL 6, 452Aしかし私は、彼らが真理を知ることのないよう、神的な摂理によって遠ざけられたのだと考える。異邦の人々に真の神への宗教と正義とが知られることは、その時にはまだ許されていなかったからである。
Divinarum Institutiones 4.2.6
Statuerat enim Deus, appropinquante ultimo tempore, ducem magnum coelitus mittere, qui eam perfido (Vid. Matth. XXI) ingratoque populo ablatam, exteris gentibus revelaret.
PL 6, 452Aというのも神は、終わりの時が近づくと、天より偉大な導き手を遣わすことを定めておられたからである。その方は、それを、不実で(マタイ21章参照)恩知らずの民から奪い取り、外なる諸国民へと啓示することになっていたのである。
Divinarum Institutiones 4.2.7
Qua de re in hoc libro aggrediar disputare, si prius ostendero, sapientiam cum religione sic cohaerere, ut divelli utrumque non possit.
PL 6, 452Bこの事柄について、私はこの書のうちで論じ始めようと思う。ただしそれに先立って、知恵が宗教と分かちがたく結びついており、両者を引き離すことができないということを、まず示しておこう。