マリウス・ウィクトリヌスc. 290–c. 365

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 8 › Adversus Arium Libri Quatuor

Liber IV, Caput XXIV 第IV巻 第XXIV章

Marius Victorinus · Adversus Arium Libri Quatuor · PL 8, 1130B · 10 sectiones

Adversus Arium Libri Quatuor 4.24.1

1

Quid ergo ex his? Quoniam si haec postea nata sunt, fuerunt in Deo: et si fuerunt, quia Deus unum, et ista unum, et id quod Deus, et ista unum quia Deus. Ista idem ergo cognoscibile et cognoscentia; sed ita ut cognoscibile quod sit, hoc sit cognoscentia.

PL 8, 1130B

それゆえ、これらから何が〔帰結する〕か。もしこれらのものが後に生まれたのであれば、それらは神のうちにあったのである。そしてもしあったのであれば、神は一であるから、これらも一であり、神であるものと、これらは、神であるがゆえに一である。ゆえに、これらは、認識されるものと認識するものとが同じである。ただし、認識されるものであるところのそれが、認識するものである、という仕方でである。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.24.2

2

Etenim cum virtus horum trium una sit: esse enim nihil aliud est quam vivere, atque ipsum vivere intelligere, cum sit et intellectum esse; tota vis singulorum in eo est quod est cognoscere, vel esse cognoscentiam.

PL 8, 1130B

実に、これら三つの力は一つである。というのも、存在することは生きることにほかならず、生きることそのものは知解することにほかならないからであり、また〔知解された〕ものが存在することでもあるからである。おのおのの全力は、認識すること、あるいは認識であることのうちにある。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.24.3

3

Sed esse cognoscentia non potest, nisi sit cognoscibile: in his autem primis ubi quod est esse, id est quod vivere, et quod intelligere, esse cognoscibile non potest, nisi ipsa cognoscentia nondum apparens, sed se intus tenens, manensque quieta, cessans, atque in se versa sibi se cognoscibilem praebens.

PL 8, 1130B

しかし、認識しうるものが無ければ、認識であることはできない。しかし、これら第一のものども——すなわち存在すること、すなわち生きること、そして知解すること——においては、認識自体がまだ現れず、内に自らを保ち、静止して留まり、止み、自らのうちに向けられて自らに自らを認識しうるものとして差し出しているのでなければ、認識しうるものであることはできない。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.24.4

4

Cum enim ipsa cognoscentia lateat, atque apud se sit, forinsecus in se intrans, sed naturaliter mersa in eo, in quo ei esse est manens; ejus formae est, ut cognoscibile esse possit cum excita cognoscentia velut egressa se circumspiciens, cognoscentiam se fecerit, cognoscendo se fit cognoscibile suum facta.

PL 8, 1130C

すなわち、認識そのものが隠れ、自らのもとにあり、外から自らのうちへと入り込みつつも、本性上は、自らにとって存在することがそこにあるところのそのもののうちに沈み込んで留まっているとき、それが認識しうるものであり得るということは、その形相に属する。すなわち、認識が目覚めて、あたかも出て行って自らを見回し、自らを認識としたとき、自らを認識することによって、自らの認識しうるものとなる、ということである。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.24.5

5

Hoc igitur, si fas est dicere, hoc inquam, modo illud primum, unum illud solum, illud Deus, vel spiritus, vel spirans, vel lumen, vel luminans, vel existens, vel omniexistens, vel existentia, vel omniexistentia, vel vivens, vel omnivivens, vel vita, vel viventia, vel omniviventia, vel intelligens atque cognoscens, vel omniintelligens, omnicognoscens, vel omniintelligentia, omnicognoscentia, omnipotens, omnimodis perfectus, interminatus, immensus, sed caeteris, sibi terminatus et mensus, super omnia, et idcirco nullum de omnibus, ac magis ex quo omnia. ergo unum et solum unum: principium enim omnium.

PL 8, 1130C

それゆえ、こう言うことが許されるならば——こう言おう——この仕方において、かの第一のもの、かの唯一の一なるもの、かの神は、あるいは霊であり、あるいは息するものであり、あるいは光であり、あるいは輝かすものであり、あるいは実在するもの、あるいはすべてに実在するもの、あるいは実在、あるいはすべての実在、あるいは生きるもの、あるいはすべてに生きるもの、あるいは生命、あるいは生、あるいはすべての生、あるいは知解し認識するもの、あるいはすべてを知解し認識するもの、あるいはすべての知解・すべての認識であり、全能であり、あらゆる仕方で完全であり、無際限であり、量り知れないもの——しかし他のものにとってはそうだが、自分自身にとっては際限があり量られている——であり、すべてを超えており、それゆえすべてのもののうちの何物でもなく、むしろすべてのものがそこから出るところのものである。ゆえに、〔神は〕一であり唯一の一である。なぜなら、すべてのものの原理だからである。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.24.6

6

Unde non unum omnia manens in se, neque in se, ne duo, auditor, accipias, sed ipsum manens vel mansio, quies quietus, quiescens magis, quia a quiescente quies, ut supra docuimus.

PL 8, 1130D

それゆえ、〔神は〕自らのうちに留まる一なるすべてではない——聞く者よ、「自らのうちに」〔とは言っても〕二つあるとは受け取らないでほしい——、そうではなく、〔神は〕留まる者そのもの、あるいは留まりそのものであり、静止した静止であり、むしろ静止している者である。なぜなら、我々がすでに教えたとおり、静止している者から静止が出るからである。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.24.7

7

Unde dictus est et sedere quasi in centro τῶν πάντων ὄντων, id est, omnium quae sunt, unde universali oculo id est, lumine substantiae suae, qua vel esse est, vel vivere, vel intelligere, in eas τῶν ὄντων, non versabili aspectu videt, quia et quies est, a centro simul in omnia unus est visus.

PL 8, 1130D

それゆえ、〔神は〕トーン・パントーン・オントーン、すなわちあるところのすべてのものの中心に、あたかも座しているとも言われる。そこから、普遍的な目、すなわちその実体の光——それによって〔神は〕存在し、生き、知解する——によって、それらの存在するものどもを、揺れ動くことのない眼差しで見る。なぜなら〔神は〕静止でもあるからであり、中心から同時にすべてのものへと、一つの視線が及ぶのである。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.24.8

8

Haec Deus, sed quomodo Deus pater, et quis filius, aut quomodo filius, et postea quomodo Jesus filius omnium esse principium, ante omnia esse, est omnium esse, principium non tam quietem esse est, quam ipsam quietem esse.

PL 8, 1130D

これが神である。しかし、いかにして神は父であるのか。子とは誰であり、いかにして子であるのか。そしてその後、いかにしてイエスは子として、すべてのものの原理であり、すべてのものに先立って存在するのか。〔父は〕すべてのものの存在することであり、原理としては、静止であるというよりは、むしろ静止そのものである〔本文は崩れ気味で、最後の est の位置が不自然である。est omnium esse を父についての叙述と取った〕。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.24.9

9

Omnia enim quae genita factave sunt ex motu genita factave sunt. Motus autem ipse, quo motus est, antequam movetur quies est; contrarius enim ortus contrariorum fiunt, ita ut contrario ortu contrarium unde hoc ortum est pereat non esse, ut ex vita mors, et ex morte vita.

PL 8, 1131A

というのも、生まれた、あるいは造られたすべてのものは、運動から生まれ、あるいは造られたからである。しかし運動そのものは、それが動かされる前には静止である。というのも、反対のものは反対のものの生起から生ずるものであり、それゆえ、反対の生起によって、その生起がそこから来たところの反対のものが、無となって滅びる、生命から死が、死から生命が生ずるように。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.24.10

10

Item ex eo quod est esse: et ex eo quod non esse, esset. Et item ex quiete motus, et ex motu quies.

PL 8, 1131A

同様に、存在することから、存在しないことが生じ、〔存在しないこと〕からも〔存在することが〕生じるであろう。また同様に、静止から運動が、運動から静止が〔生ずる〕。