Adversus Arium Libri Quatuor 1.35.1
Dicimus et alia. Λόγος est ad Deum, in confesso est. Quid est λόγος? per quem omnia, et in quo omnia, et in quem omnia; istum esse et Jesum in confesso est.
PL 8, 1067C我々はさらに他のことも言おう。ロゴスは神に向かってある、これは公認のことである。ロゴスとは何であるか。それを通して万物があり、それのうちに万物があり、それへと万物が向かうものである。この方がイエスでもあるということも、公認のことである。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.35.2
Quod λόγος est filius Dei, filius autem Jesus de quo dicit Paulus (Coloss. I, 13) : Qui nos eruit de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae.
PL 8, 1067Cロゴスは神の子であり、子とはイエスであって、パウロはこの方について言う(コロサイ1:13)。「この方は我々を闇の権力から救い出し、その愛する子の国へと移し入れられた」。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.35.3
Quis igitur iste filius? ipse, inquit (Ibid. 14) , in quo habemus redemptionem, per sanguinem ipsius, remissionem peccatorum nostrorum. Iste quis est? qui natus est ex Maria. Quid deinde? istud solum? numquid maxime quod in eo, qui ex Maria erat?
PL 8, 1067Cではこの子とは誰か。「この方において我々は贖い、すなわちその血による我々の罪の赦しを得る」と彼は言う(同14節)。この方は誰なのか。マリアから生まれた方である。ではそれだけか。とりわけそれは、マリアから出た方のうちにあるものについてではないのか。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.35.4
Erat et ante quam ex Maria. Quid autem inducit (Ibid. 15) , qui est imago Dei? numquid hoc solum, de Maria? non: imago enim Dei ab aeterno imago.
PL 8, 1067Cこの方はマリアから出る以前にも存在していた。ではパウロは何を導入するのか(同15節)、「神の像である方」と。これはマリアについてのことだけであろうか。否である。神の像は永遠より像だからである。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.35.5
Si igitur in filio habemus spem, et ipse per sanguinem suum redemit nos; ipse autem imago est Dei; imago ergo filius est Dei. An ego dico istud? Non solus, sed et Paulus; quomodo enim dicit (Ibid.) ? Primogenitus omnis creaturae. Quis primogenitus? Filius.
PL 8, 1067Dゆえに、もし我々が子において希望を持ち、この方が自らの血によって我々を贖ったのであれば、そしてこの方が神の像であるならば、ゆえに像は神の子なのである。私だけがこう言っているのか。否、私だけではなく、パウロもそう言っているのである。というのも彼はこう言っているからである(同上)。「すべての被造物の初子」。誰が初子なのか。子である。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.35.6
Quis filius? Filius qui ex Maria. Quis filius ex Maria? primogenitus totius creaturae. Quis totius creaturae primogenitus? qui imago Dei est. Necesse est enim primogenitum esse ante omnem creaturam imaginem Dei. Quis autem est imago? λόγος.
PL 8, 1067Dどの子か。マリアから出た子である。マリアから出た子とは誰か。すべての被造物の初子である。すべての被造物の初子とは誰か。神の像である方である。というのも、すべての被造物より先の初子は必然的に神の像でなければならないからである。では像とは誰か。ロゴスである。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.35.7
Quis λόγος? qui erat in principio: Sine enim imagine Deus quomodo? Et quis λόγος? (Joan. I, 2, 3) : qui ad Deum erat, et per quem effecta sunt omnia, et sine quo effectum est nihil.
PL 8, 1067Dロゴスとは誰か。初めにあった方である。というのも、像なくして神はどうしてあり得ようか。ではロゴスとは誰か(ヨハネ1:2-3)。神に向かってあった方であり、それを通して万物が造られ、それなくしては何一つ造られなかった方である。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.35.8
Quomodo imago λόγος est? et λόγος filius? et ipse qui de Maria? magis autem qui in eo qui de Maria.
PL 8, 1068Aどのようにして像はロゴスであるのか。そしてロゴスは子であるのか。そしてそれはマリアから出た方その人なのか。むしろ、マリアから出た方のうちにいます方なのである。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.35.9
Ex iis manifestum, si filius Dei redemit nos per sanguinem suum, qui de Maria filius est, et ipse imago est Dei; Dei est filius: si enim totius creaturae primogenitus, necessario filius, numquid alius? Absit: unigenitus enim Dei est filius.
PL 8, 1068Aこれらのことから明らかである。もし神の子が自らの血によって我々を贖ったのであり、マリアから出た方が子であり、しかもこの方が神の像であるならば、この方は神の子なのである。というのも、すべての被造物の初子であるなら、必然的に子であり、まさか別の者であろうか。断じてそうではない。神の子は独り子だからである。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.35.10
Necesse est ergo eumdem ipsum esse filium, et imaginem, et eum qui de Maria. Quomodo enim imago Dei filius, si non primogenitus totius creaturae? Et quomodo imago Dei, qui Filius de Maria post omnia facta natus est? Manifestum ergo, quod ipse primogenitus.
PL 8, 1068Aゆえに必然的に、子であり、像であり、マリアから出た方であるのは、同一の方でなければならない。というのも、もしすべての被造物より先の初子でなければ、どうして子は神の像であろうか。そして、万物が造られた後にマリアから生まれた子が、どうして神の像であろうか。ゆえに明らかである、この方こそが初子なのである。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.35.11
Quid vero quod natum est de Maria? non creatura est: sed si filius Dei, imago Dei ante omnem creaturam natus est, ipse est in eo, qui de Maria natus est. Manifestum igitur quod ipse unigenitus.
PL 8, 1068Aではマリアから生まれたものは何であるのか。被造物ではないのか〔non creatura est は平叙の否定とも読めるが、肯定の答えを期待する問いと取った〕。しかし、もし神の子が、神の像として、すべての被造物より先に生まれたのであれば、その方こそが、マリアから生まれた方のうちにいますのである。ゆえに明らかである、この方こそが独り子なのである。