Adversus Arium Libri Quatuor 1.14.1
Omnia igitur unum, sed a patre. Quod Christus et a patre processit, hoc est, quod Deus ipsum misit, hoc est, a Deo processit, dicit enim (Ibid. 27, 28) : Quoniam ego a Deo processi: processi a patre: Cognoscendum quod et dixit: et exivi.
PL 8, 1048Bしたがってすべては一つであるが、父から出ている。キリストが父から出たこと、すなわち神がこの方を遣わしたこと、すなわち神から出たことは、こう言われているとおりである(同27-28節)――私は神から出た、父から出た、と。この方はまた『出た』とも言われたことに注意すべきである。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.14.2
Sed quod a Deo praeposuit, a Deo processi: quod significat, quod Deus ipsum misit. Credite igitur hoc primum, quoniam ego a Deo exivi. Quod autem a Deo, et ut quis? Ab illo Deo qui pater meus est: Exivi igitur a patre, et veni in mundum.
PL 8, 1048Bしかし、『神から』を先に置いて『神から出た』と言ったのは、神がこの方を遣わしたことを意味する。それゆえ、まずこれを信じなさい、私は神から出た、と。しかし神から、とはいかなる者としてか。私の父であるあの神からである。それゆえ私は父から出て、世に来た、と。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.14.3
Hujus orationis naturalis ordo iste est: Processi a patre, exivi a Deo, veni in mundum. Sed effectus et locutionis ordo ab hominibus: quoniam vos dilexistis me et credidistis, quod a Deo exivi; hoc enim primum in fidem.
PL 8, 1048Cこの言葉の自然な順序はこうである、「私は父から出た、神から出た、世に来た」。しかし、人々に対する効果と語りの順序は、「汝らは私を愛し、私が神から出たことを信じた」というものである。信仰においては、これが第一のことだからである。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.14.4
Deinde autem processi de patre, exponens a superioribus cujus erat dixit, unde et ipsi dicunt (Ibid. 30) : Credimus quod a patre existi.
PL 8, 1048C次に、『私は父から出た』というのは、より上位のことから、自分が誰のものであるかを説き明かして言われたことであり、それゆえ弟子たちもこう言う(同30節)――汝が父から出たことを、我々は信じる、と。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.14.5
Quid autem supra dimisit Deum et patrem? non dicit enim (Joan. VIII, 16) , non sum solus; quoniam pater mecum est; et non est intelligere quod pater passus est: neque enim ipse, sed homo ejus.
PL 8, 1048Cでは、上の箇所で、この方は神であり父である方を後にしたのか。そうではない。こう言われているではないか(ヨハネ8:16)――私は一人ではない、父が私と共におられるからである、と。そしてこれは、父が苦しみを受けたという意味に解してはならない。苦しんだのはこの方自身ではなく、この方の人間だからである。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.14.6
Quod in resurrectionem carnis venit? (Joan. XVII, 1, 2) Glorifica filium, ut filius glorificet te sicut ei dedisti potestatem universae carnis, ut omne quod dedisti ipsi, det ipsi vitam aeternam. Ergo non solum homo Christus, sed Deus in homine.
PL 8, 1048Cこの方が肉の復活のために来られたことは(ヨハネ17:1-2)――子に栄光を与えてください、子が汝に栄光を帰することができるように。汝が彼にすべての肉に対する権力を与えたように、汝が彼に与えたすべての者に、彼が永遠の生命を与えることができるように、と。したがってキリストは単なる人間ではなく、人間のうちにある神なのである。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.14.7
Quod hoc sit vitam habere, credere in Dominum et in filium ejus (Ibid. 3) : Est autem aeterna vita, ut cognoscant te unum et verum Deum, et quem praemisisti Jesum Christum.
PL 8, 1048D生命を持つとは、主とその子を信じることであることは(同3節)――永遠の生命とは、唯一まことの神である汝を知り、汝が遣わしたイエス・キリストを知ることである、と。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.14.8
Quod fuit ante mundum (Ibid. 5) : Et nunc glorifica me, pater, apud te ipsum gloria, quam habui antequam mundus esset. Quod homines a Deo, non tamen ex Deo (Joan. XVII, 6, 7) : Manifestavi tui nomen hominibus quos dedisti mihi.
PL 8, 1048D世の前に存在していたことは(同5節)――そして今、父よ、世界が存在する前に私が持っていたあの栄光を、汝ご自身のもとで私に与えてください、と。人間たちが神からのものであるが、神から出たものではないことは(ヨハネ17:6-7)――私は汝が私に与えた人々に、汝の名を示した、と。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.14.9
Ex isto manifestum quod non omnes tui erant, et mihi eos dedisti, et verbum tuum custodierunt: Nunc cognoverunt, quoniam omnia quae mihi dedisti, a te sunt. Et quid mirabile, si homines a Deo, si et caro, quod ipse eam formavit?
PL 8, 1049Aこれから明らかなのは、すべての者が汝のものであったのではなく、汝が彼らを私に与えたということ、そして彼らが汝の言葉を守ったということである――今、彼らは、汝が私に与えたすべてのものが、汝から出ていることを知った、と。人間たちが神からのものであるとしても、また肉も、この方ご自身が形作ったのだから神からのものであるとしても、何の不思議があろうか。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.14.10
Quid igitur? numquid sic et Christus? Absit. Totus hic locus hoc struit, quod homines a Deo sunt, sed non omnes.
PL 8, 1049Aそれでは、キリストもこのようであろうか。決してそうではない。この箇所全体が構築しているのは、人間たちは神からのものであるが、すべての人間がそうなのではない、ということなのである。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.14.11
Rursus et istud, quod Christus erat ante constitutionem mundi, quod omnia tradidit pater filio, si et nomen dedit, dicit enim (Ibid. 12) : Custodivi eos in nomine tuo, quos mihi dedisti.
PL 8, 1049Aさらにまた、キリストが世界の創建以前に存在していたこと、父が子にすべてを渡したこと、そして名をも与えたことについては、こう言われている(同12節)――汝が私に与えた者たちを、私は汝の名において守った、と。