マリウス・ウィクトリヌスc. 290–c. 365

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 8 › Adversus Arium Libri Quatuor

Liber II, Caput VII 第II巻 第VII章

Marius Victorinus · Adversus Arium Libri Quatuor · PL 8, 1093D · 7 sectiones

Adversus Arium Libri Quatuor 2.7.1

1

At enim hoc ipsum ὁμοούσιον lectum est. Omnia enim quae diximus lecta sunt: vobis dico, qui jam fatemini de Deo, vel quod lumen sit, vel quod spiritus.

PL 8, 1093D

しかし、このホモウシオスという語そのものも聖書に読まれているのである。我々が述べたことはすべて聖書に読まれているからである。神について、光である、あるいは霊であると既に告白している諸君に、私は言っているのである。

  • ホモウシオス(ὁμοούσιος、ラテン語 homousion/unius substantiae)=「同一実体の」。ニカイア信条(325年)が、子は父と「同一実体」であると告白した語。子が父と同じ一つの実体をもつことを言う。聖書に無い語であり、父と子の区別を消す(サベリオス的な)理解を招くとして、東方の多くの司教に警戒された。

Adversus Arium Libri Quatuor 2.7.2

2

Dicitis ergo de Deo Deum, de invisibili Spiritu Spiritum, et verum lumen de vero lumine, quae sunt ὑποστάσεις Dei.

PL 8, 1093D

したがって諸君は、神から神が、見えざる霊から霊が、まことの光からまことの光が出たと言う。これらは神のヒュポスタセイス(諸ヒュポスタシス)である。

Adversus Arium Libri Quatuor 2.7.3

3

Verum cum dicitis Christum, Deum de Deo, lumen de lumine, et talia: ubi sic legistis? an vobis licet sic dicere, unde magis ὁμοούσιον probatur, nobis discere ὁμοούσιον non licebit?

PL 8, 1093D

しかし諸君が、キリストを神からの神、光からの光、そのようなものと言うとき、どこでそのように読んだのか。諸君にはそう言うことが許されており、そこからこそなおさらホモウシオスが証明されるというのに、我々にはホモウシオスを学ぶことが許されないというのか。

Adversus Arium Libri Quatuor 2.7.4

4

Verum si ideo dicitis lumen de lumine, quia et Deus lumen dictus, et Christus lumen, et item et Pater Deus, et Christus Deus dictus; id quidem manifestum, verum de Deo non lectum, lumen de lumine; at licuit sumere. Liceat ergo de lectis non lecta componere.

PL 8, 1094A

しかし、もし諸君が光からの光と言うのは、神も光と呼ばれ、キリストも光と呼ばれ、また父も神と呼ばれ、キリストも神と呼ばれているからだと言うなら、それは確かに明らかなことである。しかし「光からの光」ということが神について読まれているわけではないのに、それを引き出すことは許されたのである。したがって、読まれたことがらから、読まれていないことがらを構成することも許されるべきである。

Adversus Arium Libri Quatuor 2.7.5

5

Ὁμοούσιον lectum negatis; sed si aliqua similia, vel similiter denominata lecta sunt, jure pari et istud denominatum accipere debemus. Dei οὐσία lumen est, hoc lumen vita est, et ista vita, ista intelligentia, hoc esse Deum, hoc esse Christum satis declaratum est.

PL 8, 1094A

諸君はホモウシオスが聖書に読まれていないと言う。しかし、もし類似のこと、あるいは類似の仕方で名づけられたことが読まれているなら、同じ権利によって、この名づけられた語もまた受け入れるべきである。神のウーシアは光であり、この光は生命であり、この生命は知解であり、これが神であること、これがキリストであることは、十分に明らかにされている。

Adversus Arium Libri Quatuor 2.7.6

6

Vivit pater, et ego vivo (Joan. VI, 58) . Pater habet in se vitam, et filio dedit habere apud se vitam (Joan. V, 26) . Quae habet pater, ea mihi dedit omnia (Joan. XVI, 15) .

PL 8, 1094A

「父は生きておられ、私も生きている」(ヨハネ6:58)。「父は自らのうちに生命を持ち、子にも自らのうちに生命を持つことを与えられた」(ヨハネ5:26)。「父が持っておられるものはすべて、私にお与えになった」(ヨハネ16:15)。

Adversus Arium Libri Quatuor 2.7.7

7

His et aliis saepe probamus, eadem in patre esse et in filio, et quod semper et ex aeterno: et ideo ὁμοούσιον appellatum est.

PL 8, 1094A

これらの箇所やその他の箇所によって、我々はしばしば、父の内にあるものと子の内にあるものが同一であり、それが常に、また永遠より、そうであることを証明する。それゆえホモウシオスと呼ばれてきたのである。