マリウス・ウィクトリヌスc. 290–c. 365

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 8 › Adversus Arium Libri Quatuor

Liber IV, Caput XIV 第IV巻 第XIV章

Marius Victorinus · Adversus Arium Libri Quatuor · PL 8, 1123A · 9 sectiones

Adversus Arium Libri Quatuor 4.14.1

1

Sed si vivit, inquiunt, pater, vivit et filius, et idcirco eadem talique substantia ambo. Substantia autem istius vivit, cum utrumque sit, vivit utrumque, sine ortu est utrumque sempiternum.

PL 8, 1123A

しかし、もし父が生きるなら、子も生きる、それゆえ両者は同一の、そしてそのような実体である、と彼らは言う。しかし、この実体は、両者がそれであるかぎり生きるのであり、両者ともに生き、両者ともに始まりなくして永遠である。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.14.2

2

Sed hoc excluditur Evangelistae sacratis verbis, loquente ipso filio Domino nostro Jesu Christo: Vivit Pater (Joan. VI, 58) . Hic fons sine ortu est. At ubi aliunde principium? Et ego, inquit, vivo propter Patrem.

PL 8, 1123A

しかしこれは、福音記者の聖なる言葉によって、我々の主イエス・キリストご自身、子が語ることによって排除される。(ヨハネ6:58)「父は生きる」。この源は始まりを持たない。しかし〔子には〕どこか他のところに始まりがあるのか。「そして私は」と彼は言う「父のゆえに生きる」。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.14.3

3

Si ergo propter patrem, a patre accepit: et si accepit, genitus ab ingenito: et si vivit, existentia certa est, visque substantiae in utroque cum isto uniusmodi vivit, eadem patri et filio, sed filio a patre substantia est.

PL 8, 1123A

それゆえ、もし父のゆえにであるなら、父から受けたのであり、もし受けたのなら、生まれざる者から生まれたのであり、もし生きるのなら、実在は確かなものであり、両者において実体の力は、この同じ様式によって生きる。父にも子にも同じであるが、しかし子にとっては父から〔与えられた〕実体である。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.14.4

4

Quod enim de spiritu nascitur, spiritus est (Joan. III, 6) : ergo de tali patris substantia, talis filii substantia.

PL 8, 1123B

というのも(ヨハネ3:6)「霊から生まれるものは霊である」からである。それゆえ、父のそのような実体から、子のそのような実体があるのである。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.14.5

5

Atque ut ostendatur magis a patre data et substantia, et eadem unaque substantia, dictum quod vivit, ac vita substantia est: ergo eadem Deo, et a Deo Christo filio substantia; hoc dicente Evangelista: Ut enim Deus habet ex se vitam, ita et Filio dedit ex se habere vitam (Joan. V, 26) : ὁμοούσιος ergo Christus cum Deo: id est, consubstantialis, quod est ejusdem substantiae, id est, primae, principalis, universalis, unde omnia quae sunt, et vivunt vitam habentia ἔπακτον, id est, illatam, non a se genitam, neque quo sit ipsorum vivere, quod est Dei et filii.

PL 8, 1123B

そして、実体が父から与えられたものであり、しかも同一にして一つの実体であることをいっそう示すために、「生きるもの、また生命は実体である」と言われたのである。それゆえ、神にとって、また神からキリストである子にとって、実体は同一である。福音記者はこう言う。「神が自らから生命を持つように、子にもまた自らから生命を持つことを与えた」(ヨハネ5:26)。それゆえキリストは神とホモウシオス、すなわち同一実体である。すなわち、同じ実体、すなわち第一の、根源的な、普遍的な実体に属するということであり、そこからすべての存在するもの、生きるものは、エパクトン、すなわち外から持ち込まれた生命を持つのであって、それ自体から生まれたものではなく、また彼ら自身の生きることの拠り所となるものでもない。それは神と子とに属するものである。

  • ホモウシオス(ὁμοούσιος、ラテン語 homousion/unius substantiae)=「同一実体の」。ニカイア信条(325年)が、子は父と「同一実体」であると告白した語。子が父と同じ一つの実体をもつことを言う。聖書に無い語であり、父と子の区別を消す(サベリオス的な)理解を招くとして、東方の多くの司教に警戒された。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.14.6

6

Tantum quippe omnibus est caeteris ex vita, quantum largitur Christus. In Deo vivere ut principale conficiens est vitam, uno atque eodem existentiae fonte, nullo priore vel tempore vel potestate, dumtaxat circa substantiam.

PL 8, 1123C

というのも、他のすべてのものにとっては、キリストが分け与える限りにおいてのみ、生命から〔何かが〕あるからである。神においては、生きることは根源的に生命を仕上げるものであって、一にして同じ実在の源によるのであり、いかなる先立つ時も先立つ力能もない、少なくとも実体に関するかぎりでは。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.14.7

7

Unde sive hoc accipiamus esse ὁμοούσιον, quod eadem sit substantia, nulla dubitatio est eamdem esse, quia et qui vivit, jam vita est, quod est Deus: et qui vita est, vivit, quod est Christus: et utrisque a se vita est, sicuti dictum est: Ut habet ex se vitam Pater, ita et Filio dedit ex se habere vitam.

PL 8, 1123C

それゆえ、我々がこの「ホモウシオス」を、同じ実体であるという意味に受け取るにせよ、それが同一であることに疑いはない。というのも、生きるものはすでに生命であり、それが神であり、生命であるものは生きるのであり、それがキリストであり、そして両者にとって生命はそれ自体からのものだからである。すでに言われたとおり、「父が自らから生命を持つように、子にも自らから生命を持つことを与えた」。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.14.8

8

Si autem hoc accipimus ὁμοούσιον esse, quod est ὁμοούσιον εἶναι, simul eamdem esse substantiam, facilius id et manifestius approbatur quo patrem dixi esse vel filium.

PL 8, 1123C

しかし、もし我々がこの「ホモウシオス」を、「ホモウシオン・エイナイ」、すなわち同時に同じ実体であるということとして受け取るならば、私が父であるとも子であるとも言うところのそれが、いっそう容易に、またいっそう明白に証明されるのである。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.14.9

9

Vivere enim et vita ita simul sunt, et semper simul, ut et in eo quod est vivere, vita sit: et rursus id sit vita, quod vivere.

PL 8, 1123D

というのも、生きることと生命とはこのように同時にあり、常に同時にあって、生きることであるところのもののうちに生命があり、また再び、生命であるところのものが生きることであるからである。