Adversus Arium Libri Quatuor 1.63.1
Dicamus igitur quomodo talis anima juxta imaginem Dei, et juxta similitudinem effecta sit, et si sola anima homo, ut dicit Paulus, alius terrenus, alius animalis, alius spiritalis, et ista omnia in uno homine, sed maxime hominem interiorem frequenter dicit, sic enim est anima: colligit enim νοῦν, et divinam animam; et dicit coelestem hominem, reliquum autem terrenum hominem.
PL 8, 1087Cそれでは、そのような魂がいかにして神の像と似姿とに即して造られたのか、また魂のみが人間であるのかを語ろう。パウロが言うように、一つは地的な人間、一つは魂的な人間、一つは霊的な人間であって、これらすべてが一人の人間のうちにある。しかし彼は何よりもしばしば内なる人間について語る。魂とはまさにそれだからである。すなわち内なる人間はヌースと神的な魂とをまとめており、彼はこれを天的な人間と呼び、残りを地的な人間と呼ぶ。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.63.2
Si istud est, anima nostra juxta imaginem est Dei, et Domini Jesu Christi. Si enim Christus vita, et Λόγος est, imago est Dei, in qua imagine perspicitur Pater Deus, hoc est quod Deus est esse in vita: hoc est enim imago ut dictum est: et si est Christus vita, quod est autem vivere, hoc est Λόγος ipsa autem vita, hoc est quod est esse, hoc autem quod est esse, Pater est.
PL 8, 1087Cもしこれがそうであるなら、我々の魂は神と主イエス・キリストの像に即したものである。というのも、もしキリストが生命でありロゴスであるなら、彼は神の像であり、その像において父なる神が見て取られる。すなわち、神であるところのもの、つまり存在することが、生命において見て取られるのである。既に述べられたとおり、これこそが像である。そしてもしキリストが生命であり、生きることがロゴスであり、しかも生命そのものが存在することであるところのものであり、この存在することであるところのものが父であるなら、
Adversus Arium Libri Quatuor 1.63.3
Et si rursus ipsa vita hoc est quod intelligere: id autem est sanctus Spiritus, et tria ista sunt omnia; et in unoquoque tria, et unum tria et omnino ὁμοούσια.
PL 8, 1087Dそしてもし再び、その生命自身が知解するということであり、それが聖なる霊であるなら、これら三つがすべてであり、それぞれのもののうちに三つがあり、一が三つであって、全く同一実体的なものである。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.63.4
Si igitur anima, secundum quod anima est, et animae esse est, et vivere et intelligere est: tria ergo superioris Triados anima est, ut imago imaginis.
PL 8, 1087Dしたがって、もし魂が、魂であるかぎりにおいて、魂の存在すること・生きること・知解することであるなら、魂は上位の三位一体の三つのものであり、像の像であるということになる。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.63.5
Est enim juxta quod anima est in eo quod est esse, et vitam dans, et intelligentiam, ante intelligere simul habens, ὁμοούσια in uno, et sunt singula ut sua substantia, non scissione, non divisione, non effusione, nec protensione, neque partu praecisa, sed sempiterna tria: aliud existens in alio existente, et ista substantialiter; juxta imaginem ergo.
PL 8, 1087Dというのも、魂であるかぎりにおいて、魂は存在することであるものにおいてあり、生命を与えるものであり、そして知解する前に既にそれを共に持つ知解であるからである。これらは一のうちに同一実体的であり、それぞれが自らの実体として存在する。切断によってでも、分割によってでも、流出によってでも、伸張によってでもなく、また出産によって切り離されたのでもなく、永遠の三つのものとして存在する。すなわち、あるものが他の実在するもののうちに実在しており、しかもこれは実体的にそうなのである。それゆえ像に即している。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.63.6
Et sicut Pater esse est, Filius autem duo, sed in motu et in actu; sic anima in eo quod anima, ut potentia patria: vivificatio autem et intelligentia in motu.
PL 8, 1087Dそして父が存在することであり、子は二つのものであるが、それは運動と現実態においてであるように、魂も、魂であるかぎりにおいては父的な可能態としてあり、生命を与えることと知解することとは運動においてある。
Adversus Arium Libri Quatuor 1.63.7
Ista ergo esse animae juxta imaginem Patris et Filii: sic autem esse juxta similitudinem, ὁμοούσιον ergo etiam ipsa in sua unalitate, et simili substantia: in triplici potentia, ipsa generans, ergo ipsa se movens, et semper in motu in mundo motionum, fons et principium, sicuti pater et filius ipsius animae motionis et creator, et praecausa et praeprincipium.
PL 8, 1088Aしたがって、これが魂の存在することが父と子との像に即しているということである。しかし似姿に即して存在するとは次のようなことである。すなわち魂自身も、その一体性において、また類似した実体において同一実体的であり、三重の可能態のうちにあって、自ら生み出すものであり、それゆえ自ら自身を動かすものであって、常に諸運動の世界において運動のうちにあり、泉であり原理である。ちょうど父と子とが、この魂自身の運動の創造者であり、先立つ原因であり先立つ原理であるように。