マリウス・ウィクトリヌスc. 290–c. 365

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 8 › Adversus Arium Libri Quatuor

Liber I, Caput XLVI 第I巻 第XLVI章

Marius Victorinus · Adversus Arium Libri Quatuor · PL 8, 1076A · 3 sectiones

Adversus Arium Libri Quatuor 1.46.1

1

Diximus de ὁμοούσιον, et sufficienter diximus: hoc enim nobis propositum. Quomodo autem si ὁμοούσιον, filius, et semper cum patre est, et procedit, et descendit, et ascendit, et mittitur, et facit quae voluntatis sunt patris, et quomodo imago cum sit Dei, in dextera sedeat Dei, et quid sit dextera, et quid sedere, et quid est per quem facta sunt omnia, et quomodo omnia, et quid est quod nihil factum est sine ipso, et quomodo et ipse voluntatem habet, et quae facit, voluntate patris facit, et quomodo perfectus, et a perfecto patre ut imperfectus et corpus accepit, et nunc corpus fert, et si sanctum spiritale, et simile eorum hominum, qui post sancti erunt, et quomodo semperque qui moveatur, et a se genitus potentia quidem patris: ista enim omnia ὁμοούσιον, definiunt.

PL 8, 1076A

我々はホモウシオスについて語った。十分に語った。これが我々の目的だったからである。しかし、もしホモウシオスであるなら、子はいかにして常に父と共にあり、また進み出て、降り、昇り、遣わされ、父の意志に属することをなすのか。また、神の像であるのに、いかにして神の右に座するのか。右とは何か、座するとは何か。また、「それを通して万物が造られた方」とは何か、いかにして万物であるのか、「彼なしには何一つ造られなかった」とはどういうことか。また、いかにして彼自身も意志を持ち、なすことを父の意志によってなすのか。また、いかにして完全な者でありながら、完全な父から不完全な者として身体を受け、今も身体を担っているのか。そしてその身体は聖なる霊的なものであるのか、後に聖なる者となるであろう人間たちの身体と同様のものであるのか。そしてまた、いかにして常に動かされる者でありながら、自分自身から生まれた者であり、しかもそれは父の可能態によってであるのか——これらすべてが、ホモウシオスを定義するのである。

  • ホモウシオス(ὁμοούσιος、ラテン語 homousion/unius substantiae)=「同一実体の」。ニカイア信条(325年)が、子は父と「同一実体」であると告白した語。子が父と同じ一つの実体をもつことを言う。聖書に無い語であり、父と子の区別を消す(サベリオス的な)理解を招くとして、東方の多くの司教に警戒された。

Adversus Arium Libri Quatuor 1.46.2

2

Si quis dignus sit intelligere, et in isto libro inveniet Fidem sic esse, et permittente Deo, et Jesu Christo Domino nostro, et Spiritu sancto dicimus, ne quis blasphemiter intelligens meum dogma dixerit, omnia enim a sancta scriptura et dicuntur, et sunt.

PL 8, 1076B

もし理解するにふさわしい者があれば、この書のうちにも、信仰がこのようにあることを見出すであろう。そして我々は、神と、我々の主イエス・キリストと、聖なる霊の許しのもとに語るのである。誰かが冒瀆的に理解して、これを私の〔独自の〕教義だと言うことのないように。すべては聖書から語られ、また聖書に基づいてあるのだから。

Adversus Arium Libri Quatuor 1.46.3

3

Dicemus maxime illud, e quo gignuntur multae haereses, quod Evangelia, et Apostolus, et omnis vetus Scriptura de Deo quidem dicit omnia, et de Jesu Christo, hoc est de λόγῳ incarnato, hic enim mysterium salutis nostrae egit, hic nos liberos fecit, redemit: in istum credimus secundum crucem, et juxta resurrectionem a mortuis Salvatorem nostrum, idcirco Paulus dicit: Non enim judicavi quidquam scire in vobis nisi Jesum Christum, et hunc crucifixum (I Cor. II, 2) .

PL 8, 1076C

我々は特に、多くの異端がそこから生まれるあのことを言おう。すなわち、福音書、使徒、そして旧約聖書全体は、神について万事を語り、またイエス・キリストについて、すなわち受肉したロゴスについて語る、ということである。彼こそが我々の救いの奥義をなし、彼が我々を自由にし、贖ったのである。十字架に即して、また死者からの復活に即して、我々はこの方を我々の救い主と信じる。それゆえパウロは言う。「私は汝らの間で、イエス・キリスト、それも十字架につけられた方以外は、何も知ろうとしなかった」(一コリント2:2)。