マリウス・ウィクトリヌスc. 290–c. 365

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 8 › Adversus Arium Libri Quatuor

Liber IV, Caput XVI 第IV巻 第XVI章

Marius Victorinus · Adversus Arium Libri Quatuor · PL 8, 1124B · 7 sectiones

Adversus Arium Libri Quatuor 4.16.1

1

Nunc illud sequitur quid sit cum his sanctus Spiritus explicatus. De Deo ista et dicta sunt, et probata: Deum esse quod esse, Spiritum esse quod est vivere. Item lumen esse quod est intelligentiam esse, et scientiam.

PL 8, 1124B

いま次に、これらとともに聖なる霊がどのようなものであるかが説き明かされるべきこととして続く。神についてはこれらのことが語られ、また証明された。すなわち、神は存在することであるところのものであり、霊は生きることであるところのものであるということである。同じく、光は知解であることであるところのもの、そして知であるということである。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.16.2

2

Etenim lumen nihil occultum, nihil obscurum esse permittit, aperit, illustrat, illuminat. Est igitur Deus hoc ipsum quod Deus, est esse, est esse primum et principale omnibus quae sunt, pro modo percipientium esse praestans, ut ante docuimus, hoc, id est, vivere, hoc intelligere, id est, hoc quod est esse, hoc est spiritus, hoc lumen.

PL 8, 1124C

実際、光は何ものも隠されたまま、何ものも暗いままにしておかず、開き、明るくし、照らす。それゆえ神とは、まさに神であるところのそのこと、すなわち存在することであり、存在するすべてのものにとっての第一の、根源的な存在であって、それを受け取る者の程度に応じて存在を与えるものである。上で教えたとおり、これが、すなわち生きること、これが知解すること、すなわちこれが存在することであり、これが霊であり、これが光である。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.16.3

3

Ista enim in uno ac simplici, immo unum ac simplex. Hoc sunt quod est esse, hoc vel existentiam, vel substantiam jure dicimus.

PL 8, 1124C

というのも、これらは一にして単純なもののうちにある、むしろ一であり単純である。これらがそれであるところのものが存在することであり、これを我々は当然、実在あるいは実体と言う。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.16.4

4

Verum cum principale istorum sit illud, quod est esse; duo autem alia vivere et intelligere motus esse intelligantur, cum omnis motus a quiete nascatur.

PL 8, 1124C

しかしこれらのうちで根源的なものは存在することであるとしても、他の二つ、生きることと知解することとは、運動であると知解される。すべての運動は静止から生まれるからである。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.16.5

5

Quies autem est id quod est esse; ab eo vero quod esse, nascitur motio, exin actio: motio autem primi illius quod est esse, vivere et intelligere. Utrumque enim motus est, et unus motus, duas virtutes praestans officio gemino, una eademque substantia.

PL 8, 1124C

しかし静止とは存在することであるものである。そして存在することであるものから、運動が生まれ、そこから働きが生まれる。しかし、あの第一の存在することの運動とは、生きることと知解することである。両者とも運動であり、一つの運動でありながら、双子の役割を通して二つの力を示しつつ、一にして同じ実体である。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.16.6

6

Nam substantia iis motus est: non enim in iis aliud est esse, aliud moveri. Sic item non aliud est vivere, aliud intelligere, quantum ad substantiam pertinet.

PL 8, 1124D

というのも、これらにおいて実体とは運動だからである。これらにあっては、存在することと動くこととは別のものではない。同様に、実体に関するかぎり、生きることと知解することも別のものではない。

Adversus Arium Libri Quatuor 4.16.7

7

Etenim viventis est intelligere, et intelligentis vivere, per actus se vertente uno motu: ita tamen, ut manente opera actuque vivendi intelligentiae actus agitetur: unde cum Christus vita sit, Spiritus autem sanctus scientia et intelligentia: omnia tamen Spiritus sanctus quae habet a Christo accepit, Christus a patre, id est, ab eo quod est esse; exstiterit vita, et vivere exstiterit scientia et intelligere: nec tum, cum illud esse primum ita sit, ut cum esse sit, sit et moveri.

PL 8, 1124D

実際、生きるものにとって知解することは属し、知解するものにとって生きることは属する。一つの運動が働きを通して自らを転じることによってである。とはいえ、生きるという働きと現実の働きがとどまりつつ、知解することの働きが動かされるという仕方でである。それゆえ、キリストが生命であり、聖なる霊が知と知解であるとき、聖なる霊が持つすべてのものはキリストから受け取ったものであり、キリストは父から、すなわち存在することであるところのものから受け取ったのである。そこに生命が実在し、そして生きることが知と知解として実在した。しかもそれは〔後の〕ある時にそうなったのではない〔nec tum 以下は否定の射程が定かでない。時間的な後先を否定するものと取った〕。あの第一の存在することは、存在することがあるとき、同時に動くこともまたある、というものだからである。