Adversus Marcionem 5.1.1
Nihil sine origine, nisi Deus solus: quae quantum praecedit in statu omnium rerum, tantum praecedat necesse est etiam in retractatu earum, ut constare de statu possit. Quia nec habeas dispicere quid quale sit, nisi certus an sit, cum cognoveris unde sit.
PL 2, 468A神のほかには、起源を持たぬものは何もない。事物の在り方において起源が先立つのと同じだけの分だけ、それらを吟味する際にも起源は先立たねばならない。そうしてはじめて、その在り方について確かなことが言える。なぜなら、あるものがどこから来たかを知ることによって、それが存在すると確信できるのでなければ、それが何であり、どのようなものであるかを見分けることはできないからである。
Adversus Marcionem 5.1.2
Et ideo ex opusculi ordine ad hanc materiam devolutus, apostoli quoque Pauli originem a Marcione desidero, novus aliqui discipulus, nec ullius alterius auditor, qui nihil interim credam, nisi nihil temere credendum.
PL 2, 468Dかくして本書の展開の順序に従ってこの主題へと至った私は、使徒パウロの起源についても、あたかも新参の弟子であり、ほかの誰からも教えを受けたことのない者であるかのように、マルキオンに問いたい。差し当たり私が信じるのは、何ごとも軽々しく信じてはならないということ以外にない。
Adversus Marcionem 5.1.3
Temere porro credi quodcumque sine originis agnitione creditur, quique dignissime ad sollicitudinem redigam istam inquisitionem, cum is mihi affirmatur apostolus, quem in albo apostolorum apud Evangelium non deprehendo.
PL 2, 468Dさて、起源を知らぬままに信じられるものは何であれ、軽々しく信じられているのである。そして、福音書において使徒たちの名簿のうちに見出せぬ者が、私に対して使徒であると主張される以上、私がこの探求を懸念にまで高めるのは至極当然のことである。
Adversus Marcionem 5.1.4
Denique audiens postea eum a Domino allectum jam in coelis quiescente, quasi improvidentiam existimo, si non ante scivit illum sibi necessarium Christus; sed jam ordinato officio apostolatus, et in sua opera dimisso, ex incursu, non ex prospectu adjiciendum existimavit; necessitate, ut ita dixerim, non voluntate.
PL 2, 469Aさて、彼が後になって、主がすでに天にて休らっておられるときに選び取られたと聞くにつけても、もしキリストがあらかじめ彼が自分に必要であることを知らなかったのだとすれば、それはほとんど先見の欠如であると私には思われる。使徒職はすでに定められ、その務めはすでに己の働きへと送り出されていたのに、キリストは、先見によってではなく行きがかりで彼を付け加えるべきだと考えたことになる——言うなれば、意志によってではなく已むを得ずして、である。
Adversus Marcionem 5.1.5
Quamobrem, Pontice nauclere, si nunquam furtivas merces vel illicitas in acatos tuas recepisti; si nullum omnino onus avertisti vel adulterasti, cautior utique et fidelior in Dei rebus, edas velim nobis quo symbolo susceperis apostolum Paulum? quis illum tituli charactere percusserit? quis transmiserit tibi? quis imposuerit, ut possis eum constanter exponere? ne illius probetur, qui omnia apostolatus ejus instrumenta protulerit.
PL 2, 469Aしたがって、ポントスの船主よ、お前がこれまで一度も盗品や禁制の品を己の船に積み入れたことがなく、いかなる積荷もかすめ取ったり混ぜ物をしたりしたことがなく、神の事柄においては当然いっそう用心深く忠実な者であるというのなら、どのような証印によって使徒パウロを受け取ったのか、我々に明かしてほしい。誰が彼に肩書きの刻印を打ったのか。誰がお前にその彼を引き渡したのか。誰が彼を積み込み、お前が彼を堂々と示すことができるようにしたのか。そうでなければ、彼の使徒職のあらゆる証拠文書を差し出せる者にこそ、彼が属することが証されてしまうであろう。
Adversus Marcionem 5.1.6
Ipse se, inquit, apostolum est professus (Gal. I, 1), et quidem non ab hominibus, nec per hominem, sed per Jesum Christum. Plane profiteri potest semetipsum quivis.
PL 2, 469B「彼自身が、自らを使徒であると宣言している。しかも人々からでもなく、人を通してでもなく、イエス・キリストを通してである」と彼は言う(ガラテヤ1:1)。だが、自分自身を宣言することなら、誰にでもできる。
Adversus Marcionem 5.1.7
Verum professio ejus alterius auctoritate conficitur: alius scribit, alius subscribit, alius obsignat, alius actis refert. Nemo sibi et professor et testis est. Praeter haec utique legisti (Luc. XXI, 8), multos venturos qui dicant: Ego sum Christus.
PL 2, 469Bしかし、〔法的な〕申告というものは、他者の権威によって完成されるものである。ある者が書き、ある者が署名を加え、ある者が証印を押し、ある者が記録簿に記す。誰も、自分自身に対して申告者であると同時に証人であることはできない。それに加えて、お前は当然読んだはずである(ルカ21:8)、「私こそキリストである」と言う者たちが多く現れるであろう、と。
Adversus Marcionem 5.1.8
Si est qui se Christum mentiatur, quanto magis qui se apostolum praedicet Christi? Adhuc ego in persona discipuli et inquisitoris conversor, ut jam hinc et fidem tuam obtundam, qui unde eam probes non habes; et impudentiam suffundam, qui vindicas, et unde possis vindicare non recipis.
PL 2, 469B自らをキリストであると偽る者がいるとすれば、自らをキリストの使徒であると称する者はなおさら現れうるのではないか。私はなおも弟子であり探求者である体のままでいる。それは、ここからお前の信仰を鈍らせるためである——お前はそれを証する術を何一つ持たないのだから。そしてお前の恥知らずを赤面させるためでもある——お前は〔パウロを〕自分のものだと主張しながら、その主張の根拠となるものを何一つ受け取ってはいないのだから。
Adversus Marcionem 5.1.9
Sit Christus, sit Apostolus, ut alterius dum non probantur nisi de instrumento Creatoris. Nam mihi Paulum etiam Genesis olim repromisit.
PL 2, 469Bキリストがあろうと、使徒があろうと構わない、それが別の神に属する者であるとしても——ただし、それらが創造主の文書によってでなければ証明されえない、という限りにおいてである。なぜなら、パウロについてさえ、かつて創世記が私にあらかじめ約束していたからである。
Adversus Marcionem 5.1.10
Inter illas enim figuras et propheticas super filios suos benedictiones, Jacob cum ad Benjamin direxisset, Benjamin, inquit (Gen. XLIX, 27), lupus rapax, ad matutinum comedet adhuc, et ad vesperam dabit escam.
PL 2, 469Cというのも、彼が自らの息子たちに与えたあの数々の予型と預言的祝福のうちで、ヤコブがベニヤミンに向けて語ったとき、こう言われているからである(創世記49:27)。「ベニヤミンは獲物を貪る狼。朝にはなお貪り食らい、夕べには食べ物を与えるであろう」と。
Adversus Marcionem 5.1.11
Ex tribu enim Benjamin oriturum Paulum providebat, lupum rapacem, ad matutinum comedentem, id est, prima aetate vastaturum pecora Domini, ut persecutorem Ecclesiarum; dehinc ad vesperam escam daturum, id est, devergente jam aetate oves Christi educaturum, ut doctorem nationum.
PL 2, 469Cすなわち、ベニヤミン族からパウロが生まれ出ることを、彼はあらかじめ見ていたのである。朝に貪り食らう獲物を貪る狼とは、若い盛りに主の羊たちを荒らし尽くす者、すなわち諸教会の迫害者となることを意味し、次いで夕べに食べ物を与えるとは、齢を重ねてのちにキリストの羊たちを養い育てる者、すなわち諸国民の教師となることを意味するのである。
Adversus Marcionem 5.1.12
Nam et Saulis primo asperitas insectationis erga David, dehinc poenitentia et satisfactio, bona pro malis recipientis, non aliud portendebat quam Paulum in Saule, secundum tribus; et Jesum in David, secundum virginis censum.
PL 2, 469Cというのも、サウルが最初ダビデに対して抱いた迫害の激しさ、そしてそれに続く後悔と償い——悪に対して善を受けたこと——もまた、部族という点においてサウルのうちにパウロを、また処女の系図という点においてダビデのうちにイエスを、あらかじめ示すものにほかならなかったからである。
Adversus Marcionem 5.1.13
Haec figurarum sacramenta si tibi displicent, certe Acta apostolorum (Act. IX) hunc mihi ordinem Pauli tradiderunt, a te quoque non negandum.
PL 2, 470A予型のこれらの秘義がお前の気に入らぬとしても、確かに使徒言行録は(使徒9章)、私にパウロについてのこの経緯を伝えている。それはお前もまた否定できぬはずのものである。
Adversus Marcionem 5.1.14
Inde apostolum ostendo persecutorem, non ab hominibus, neque per hominem; inde et ipsi credere inducor; inde te a defensione ejus expello; nec timeo dicentem: Tu ergo negas apostolum Paulum? non blasphemo quem tueor. Nego, ut te probare compellam.
PL 2, 470Aそこから私は、彼が迫害者であったこと、人々からでも、人を通してでもなく〔使徒とされたこと〕を示す。そこから私は彼自身をも信じるに至る。そこから私はお前を彼の弁護から締め出す。「それではお前は使徒パウロを否定するのか」と言う者を私は恐れない。私は自分が擁護する者を冒瀆してなどいない。私は否定する、それはお前に証明を強いるためである。
Adversus Marcionem 5.1.15
Nego, ut meum esse convincam. Aut si ad nostram fidem spectas, recipe quae eam faciunt. Si ad tuam provocas, ede quae eam praestruunt. Aut proba esse, quae credis; aut si non probas, quomodo credis?
PL 2, 470A私は否定する、彼が私のものであると立証するためである。もしお前が我々の信仰を目当てにするならば、それを成り立たせるものを受け入れよ。お前自身の信仰に訴えるならば、それを基礎づけるものを差し出せ。信じているものが存在することを証明せよ。もし証明しないのなら、どうしてお前は信じているのか。
Adversus Marcionem 5.1.16
Aut qualis es adversus eum credens, a quo solo probatur esse quod credis? Habe nunc et apostolum de meo, sicut et Christum; tam meum apostolum, quam et Christum.
PL 2, 470Bあるいは、お前が信じているものの存在を証明しうる唯一の方に逆らって信じるとは、いったいどういう者であるのか。さあ今や、キリストと同じく使徒もまた、私のものとして受け取るがよい。使徒もキリストと等しく私のものである。
Adversus Marcionem 5.1.17
Iisdem et hic dimicabimus lineis, in ipso gradu provocabimus praescriptionis, oportere scilicet et apostolum qui Creatoris negetur, imo et adversus Creatorem proferatur, nihil docere, nihil sapere, nihil velle secundum Creatorem, et in primis tanta constantia alium Deum edicere, quanta a lege Creatoris abrupit.
PL 2, 470Bここでも我々は同じ陣立てで戦うことになろう。抗弁のまさにその段階において、我々は問いを突きつける——すなわち、創造主に属することを否定される使徒、それどころか創造主に逆らって差し出される使徒は、創造主に従っては何一つ教えず、何一つ思わず、何一つ望まぬはずであり、とりわけ、創造主の律法から離反したのと同じだけの確固たる姿勢をもって、別の神を宣べ告げていなければならぬはずである、と。
Adversus Marcionem 5.1.18
Neque enim versimile est, ut avertens a judaismo, non pariter ostenderet in cujus Dei fidem averteret: quia nemo transire posset a Creatore, nesciens ad quem transeundum sibi esset.
PL 2, 470Bというのも、ユダヤ主義から人を引き離しながら、いかなる神の信仰へと引き離すのかを同時に示さない、などということはありそうもないからである。誰も創造主から移り渡ることなどできまい、自分がいったい誰のもとへ移り渡るべきかを知らずには。
Adversus Marcionem 5.1.19
Sive enim Christus jam alium Deum revelaverat, sequebatur etiam apostoli testatio; vel ne non ejus Dei apostolus haberetur, quem Christus revelaverat; et quia non licebat abscondi ab apostolo, qui jam revelatus fuisset a Christo.
PL 2, 470Bというのも、もしキリストがすでに別の神を啓示していたのであれば、使徒の証言もまたそれに続いたはずである。さもなくば、彼はキリストが啓示したその神の使徒とはみなされなかったであろうし、また、すでにキリストによって啓示されていた方を、使徒が隠し続けることなど許されなかったはずだからである。
Adversus Marcionem 5.1.20
Sive nihil tale de Deo Christus revelaverat, tanto magis ab apostolo debuerat revelari, qui jam non posset ab alio; non credendus sine dubio, si nec ab apostolo revelatus.
PL 2, 470Cあるいは、もしキリストがそのような神について何も啓示していなかったのであれば、もはや他の誰からも啓示されえない以上、なおさら使徒によって啓示されるべきであった。使徒によってさえ啓示されなかったのであれば、疑いなくそれは信じるに値しないものとなろう。
Adversus Marcionem 5.1.21
Quod idcirco praestruximus, ut jam hinc profiteamur nos proinde probaturos, nullum alium Deum ab apostolo circumlatum, sicut probavimus, nec a Christo; ex ipsis utique Epistolis Pauli, quas proinde mutilatas etiam de numero, forma jam haeretici Evangelii praejudicasse debebit.
PL 2, 470C我々がこれをあらかじめ述べておいたのは、まさにここから、次のことを言明するためである。すなわち、使徒によっても、我々がすでに証明したとおりキリストによっても、いかなる別の神も持ち出されはしなかったということを、我々はこれから証明するつもりである、と——ほかならぬパウロの書簡そのものから。その書簡は通数の点でさえ切り詰められているが、そのことについては、すでに異端の福音書の有り様があらかじめ断を下していたはずである。