Adversus Marcionem 1.4.1
Sed argumentabitur quilibet, posse et duo summa magna consistere distincta atque disjuncta in suis finibus, et utique advocabit exemplum: Regna terrarum tanta numero, et tamen summa magna in suis quibusque regionibus, et putabit utique humana divinis conferenda.
PL 2, 250Bしかし誰かは、二つの最高至大なるものも、それぞれの領域において区別され切り離されたまま両立しうると論じるだろう。そしてもちろん、実例を持ち出すに違いない――地上の諸王国はあれほど数多くありながら、それぞれの地域においては最高至大なるものであると。そしてもちろん、人間界のことを神々のことに引き比べてよいと考えるだろう。
Adversus Marcionem 1.4.2
Jam ergo, si huic argumentationi locus dabitur, quid prohibet, non dico et tertium et quartum deum inducere, verum tot jam numero quot et gentium reges? De Deo agitur, cujus hoc principaliter proprium est, nullius exempli capere comparationem.
PL 2, 250Bさて、もしこの論法に居場所が与えられるならば、第三の、第四のと神を持ち込むことはおろか、諸国民の王の数と同じだけの神を持ち込むことすら、何が妨げるだろうか。しかし問題は神についてであり、神にとって何よりもまず固有なことは、いかなる実例との比較も受け付けないということなのである。
Adversus Marcionem 1.4.3
Hoc natura ipsa, si non aliquis Isaias, vel ipse per Isaiam Deus concionabitur: Cui me similabitis (Is. XL, 25)? Divinis forsitan comparabuntur humana? Deo non ita: aliud enim Deus, aliud quae Dei.
PL 2, 250Cたとえイザヤという人物がいなくとも、自然そのものがこのことを説くだろう。いや、神ご自身がイザヤを通してこう説かれるのである。「汝らは私を何に似せるつもりか」(イザヤ40:25)と。人間界のことを神的なことに比べることがあるかもしれない。だが神については、そうではない。神は別のものであり、神に属するものはまた別のものだからである。
Adversus Marcionem 1.4.4
Denique, qui exemplo uteris regis, quasi summi magni, vide ne jam non possis eo uti. Rex enim, etsi summum magnum est in suo solio usque ad Deum, tamen infra Deum: comparatus autem ad Deum, excidet jam de summo magno translato in Deum.
PL 2, 250Cそもそも、王をあたかも最高至大なるものの実例として用いるお前は、もはやそれを用いることができないのではないか、よく見るがよい。というのも王は、その玉座においては神に至るまで最高至大であるとしても、なお神より下にあるからである。しかも神と比べられれば、最高至大であるという地位は、神へと移し替えられて、王からは失われてしまうのである。
Adversus Marcionem 1.4.5
Hoc si ita, quomodo uteris ejus rei exemplo ad Dei comparationem, quae, dum ad comparationem accedit, amittitur?
PL 2, 251Aもしそうであるならば、比較に持ち込まれるやいなや失われてしまうようなものの実例を、どうして神との比較のために用いることができようか。
Adversus Marcionem 1.4.6
Quid nunc, si nec inter reges plurifarium videri potest summum magnum, sed unicum et singulare; apud eum scilicet qui rex regum ob summitatem magnitudinis et subjectionem caeterorum graduum, quasi culmen dominationis excipitur?
PL 2, 251Aさらに、もし王たちの間にあってさえ、最高至大なるものが複数の形で見られることはありえず、ただ唯一の、単一のものとしてしか――すなわち、その偉大さの頂点と、他のすべての地位の服属とによって、いわば支配の頂として受け止められる王の中の王のもとにしか――ありえないとすれば、どうなるだろうか。
Adversus Marcionem 1.4.7
Sed etiam alterius formae reges, qui singulares in unione imperii praesunt, si minutalibus, ut ita dixerim, regnis undique conferantur in examinationem, qua constet quis eorum praecellat in substantiis et viribus regni, in unum necesse est summitas magnitudinis eliquetur, omnibus gradatim per comparationis exitum de magnitudinis summa expressis et exclusis.
PL 2, 251Aいや、別の型の王たち、すなわち一つの統一された支配において単独で君臨する者たちでさえ、もしいわば小規模な諸王国と四方から引き比べられ、その王国の実質と力においていずれが優るかを見定める吟味にかけられるならば、偉大さの頂点は必然的に一つに絞り込まれ、比較の結果を通じて、段階を追って他のすべての者は偉大さの頂点から締め出され、排除されることになる。
Adversus Marcionem 1.4.8
Adeo etsi in disperso multifariam videtur summum magnum, suis viribus et sua natura et suo statu unicum est.
PL 2, 251Bこのように、最高至大なるものは、散らばった中では多様な姿で見られるように思われても、その力においても、その本性においても、その在り方においても、唯一なのである。
Adversus Marcionem 1.4.9
Proinde, cum duo dii conferantur, ut duo reges et duo summa magna, in alterum concedat necesse est unio summi magni, ex sententia comparationis, qua summum ex victoria sua constat, superato aemulo alio magno, non tamen summo; atque ex defectione aemuli, solitudinem quamdam de singularitate praestantiae suae possidens, unicum est.
PL 2, 251Bそこで、二人の神が、二人の王、二つの最高至大なるものとして比べられるならば、最高至大であることの一体性は、必然的にどちらか一方へと譲られることになる。比較の判定に従えば、至高であることは、その勝利によって成り立つのであり、それは別の偉大な、しかし至高ではない競争相手に打ち勝つことによってである。そしてその競争相手が退くことによって、その卓越性の唯一性という一種の孤独を占め、唯一なるものとなるのである。
Adversus Marcionem 1.4.10
Ineluctabilis iste complexus in hoc sententiam constringit, aut negandum Deum esse summum magnum, quod nemo patietur sapiens, aut nulli alii communicandum.
PL 2, 251Bこの逃れがたい理路は、結論をこう締めくくる――神が最高至大なるものであることを否定するか(それは分別ある者なら誰も容認しないだろう)、それとも、それを他の誰とも分かち持たせてはならないか、そのいずれかである。