Adversus Marcionem 4.31.1
Ad prandium vel ad coenam quales vocari jubet? Quales ostenderat per Esaiam (Is., LVIII, 7): Confringe panem tuum esurienti, et mendicos, et qui sine tecto sunt, induc in domum tuam; qui scilicet humanitatis istius vicem retribuere non possint.
PL 2, 437C彼は昼食あるいは夕食にどのような者たちを招くようにと命じるのか。イザヤ(イザヤ58:7)を通してすでに示しておいたような者たちである。「飢えた者にお前のパンを裂き与え、物乞いする者や、屋根のない者たちを家に招き入れよ」——すなわち、この親切に対して返礼をなすことのできない者たちである。
Adversus Marcionem 4.31.2
Hanc si Christus captari vetat, in resurrectione eam repromittens, Creatoris est forma, cui non placent amantes munera, sectantes retributionem. Etiam invitatoris parabola cui magis parti occurrat, expende. Homo quidam fecit coenam, et vocavit multos.
PL 2, 437Cもしキリストが、この返礼を求めることを禁じ、代わりに復活においてそれを約束するのなら、これは創造主の形そのものである。創造主にとっては、贈り物を愛し、返礼を追い求める者たちは喜ばれない。招く者の譬えが、どちらの側により当てはまるかも吟味してみよ。「ある人が夕食を設けて、大勢の人を招いた」。
Adversus Marcionem 4.31.3
Utique coenae paratura vitae aeternae saturitatem figurat. Dico primo, extraneos et nullius juris affines invitari ad coenam non solere; certe facilius solere domesticos et familiares.
PL 2, 437C夕食の支度は、確かに永遠の生命の満ち足りることを表している。まず私は言う、通例、見ず知らずの者や、何の縁もない者が夕食に招かれることはなく、むしろ家の者や身内の者が招かれるのが常であると。
Adversus Marcionem 4.31.4
Ergo Creatoris est invitasse, ad quem pertinebant qui invitabantur, et per Adam qua homines, et per Patres qua Judaici, non ejus ad quem neque natura pertinebant, neque praerogativa.
PL 2, 437Cしたがって、招くことは創造主のものである。招かれた者たちは彼に属していたのだから——アダムを通しては人間として、族長たちを通してはユダヤ人として。彼らが、本性によっても特権によっても属さなかった者のものではない。
Adversus Marcionem 4.31.5
Dehinc, si is mittit ad convivas, qui coenam paravit; sic quoque Creatoris est coena, qui misit ad convivas admonendos, ante jam vocatos per Patres, admonendos autem per Prophetas: non qui neminem miserit ad monendum, nec qui nihil prius egerit ad vocandum, sed ipse descenderit subito: tantum quod innotescens, jam invitans; tantum quod invitans, jam in convivium cogens; eamdem faciens horam coenandi, et ad coenam invitandi.
PL 2, 437Dさらに、夕食を設けた当人が客たちのもとに使いを送るのであれば、この夕食もまた創造主のものである。族長たちを通してすでに招いておいた客たちに、預言者たちを通して促す使いを送った当人だからである。誰にも促す使いを送らず、招くために先立って何もせず、ただ自ら突然降りて来て、知られるやいなや招き、招くやいなや宴席へと強いる者ではない。食事の時刻と、夕食への招きの時刻とを同じくする者ではないのである。
Adversus Marcionem 4.31.6
Excusant se invitati. Si ab alio Deo, merito, quia subito invitati. Si non merito, ergo nec subito. Si autem non subito invitati; ergo a Creatore, a quo olim.
PL 2, 438A招かれた者たちは自らを弁明する。もし別の神によってなら、それも当然である。突然招かれたのだから。もし当然でないなら、突然でもなかったことになる。だが、もし突然招かれたのでないなら、それは昔から招いてきた創造主によるものである。
Adversus Marcionem 4.31.7
Cujus denique declinaverant vocationem tunc primo dicentes ad Aaronem (Exod., XXXII, 1): Fac nobis deos, qui praeeant nobis; atque exinde (Is., VI, 10): Aure audientes et non audientes, vocationem scilicet Dei; qui pertinentissime ad hanc parabolam per Hieremiam (Jerem., XI, 40): Audite, inquit, vocem meam, et ero vobis in Dominum, et vos mihi in populum; et ibitis in omnibus viis meis quascumque mandavero vobis.
PL 2, 438A実に彼らは、その召しをすでにその最初のときに拒んでいた。アロンに向かって(出エジプト32:1)「我々に先立って行く神々を作れ」と言ったときに、である。そしてそれ以来(イザヤ6:10)「耳では聞きながら聞かない」ということが——すなわち神の召しについて——続いた。この譬えに実に的確に対応するのは、エレミヤ(エレミヤ11:40)を通しての言葉である。「私の声を聞け。そうすれば私は汝らの主となり、汝らは私の民となるであろう。そして、私が汝らに命じるすべての道を、汝らは歩むであろう」と彼は言う。
Adversus Marcionem 4.31.8
Ecce invitatio Dei. Et non audierunt, inquit, et non adverterunt aurem suam. Ecce recusatio populi. Sed abierunt in iis quae concupierunt corde suo malo. Agrum emi, et boves mercatus sum, et uxorem duxi.
PL 2, 438A見よ、神の招きを。「そして彼らは聞かず」と彼は言う、「耳を傾けなかった」と。見よ、民の拒絶を。「しかし彼らは、その悪しき心が欲したものへと去って行った」。「私は畑を買った、牛を買い求めた、妻を娶った」。
Adversus Marcionem 4.31.9
Et adhuc ingerit (Jerem., VII, 24): Et emisi ad vos omnes famulos meos Prophetas. Hic erit Spiritus Sanctus admonitor convivarum, die et ante lucem. Et non audiit populus meus, et non intendit auribus suis, et obduravit collum suum.
PL 2, 438Bそして彼はさらに付け加える(エレミヤ7:24)。「そして私は汝らに、私の僕である預言者たちすべてを遣わした」と。これこそ、日ごと、夜明け前から客たちを促す聖なる霊であろう。「しかし私の民は聞かず、耳を傾けず、その首を頑なにした」。
Adversus Marcionem 4.31.10
Hoc ut patrifamilias renuntiatum est, motus tunc (bene quod et motus; negat enim Marcion moveri Deum suum, ita et hoc meus est), mandat de plateis et vicis civitatis facere sublectionem.
PL 2, 438Bこれが家長に報告されると、彼はそのとき動かされ(それも都合がよい、動かされたということが。マルキオンは自分の神が動かされることを否定するのだから、これもまた私のものである)、都市の広場と路地から人を集めるようにと命じる。
Adversus Marcionem 4.31.11
Videamus an eo sensu quo rursus per Hieremiam (Jerem., II, 31): Numquid solitudo factus sum domui Israelis? aut terra in incultum derelicta? id est, Numquid non habeo quos allegam, aut unde allegam? Quoniam dixit populus meus, Non venimus ad te.
PL 2, 438Bこれが再びエレミヤ(エレミヤ2:31)を通しての、あの意味においてであるかどうかを見てみよう。「私はイスラエルの家にとって荒れ野となったのか。あるいは耕されぬまま捨て置かれた地となったのか」——すなわち、「私には連れて来るべき者も、連れて来るべき所もないのか」ということである。「なぜなら、私の民は『我々はあなたのもとに行かない』と言ったから」。
Adversus Marcionem 4.31.12
Itaque misit ad alios vocandos, ex eadem adhuc civitate. Dehinc loco abundante, praecepit etiam de viis et sepibus colligi, id est, nos jam de extraneis gentibus; illa scilicet aemulatione, qua in Deuteronomio (Deut., XXXII, 20): Avertam faciem meam ab eis, et monstrabo quid illis in novissimis, id est alios possessuros locum eorum: quoniam genitura perversa est, filii in quibus fides non est.
PL 2, 438Cそこで彼は、なお同じ都市から、他の者たちを招くために遣わした。次いで、なおも場所に余裕があったので、道や垣根からも人を集めるようにと命じた。すなわち、今や異邦の民である我々からということである。それはまさに、申命記(申命記32:20)にあるあの嫉妬によるものである。「私は彼らから顔をそむけ、終わりの日に彼らに何が起こるかを示そう」——すなわち、他の者たちが彼らの場所を所有することになる、ということである。「なぜなら、それは曲がった世代であり、信仰のない子らだからである」。
Adversus Marcionem 4.31.13
Illi obaemulati sunt me in non Deo, et provocaverunt in iram in idolis suis; et ego obaemulabor eos in non natione, in natione insipienti provocabo eos in iram; in nobis scilicet, quorum spem Judaei gerunt, de qua illos gustaturos negat Dominus: derelicta Sione (Is., I, 8) tanquam specula in vinea et in cucumerario casula, posteaquam et novissimam in Christo invitationem recusavit.
PL 2, 438C「彼らは、神ならぬものによって私を妬ませ、自分たちの偶像によって私を怒らせた。だから私も、民ならぬ者たちによって彼らを妬ませ、愚かな民によって彼らを怒らせよう」——すなわち我々によってである。ユダヤ人が抱いている望みは我々のことなのだが、主はその望みを彼らが味わうことを否定する。シオンは(イザヤ1:8)、キリストにおける最後の招きをも拒んだのちには、葡萄畑の見張り小屋、胡瓜畑の仮小屋のように見捨てられている。
Adversus Marcionem 4.31.14
Quid ex hoc ordine secundum dispositiones et praedicationes Creatoris recensendo competere potest illi, cujus nec ordinem habet, nec dispositionem ad parabolae conspirationem, qui totum opus semel fecit?
PL 2, 438D創造主の配剤と宣べ伝えに従って進むこの順序のうち、いったい何が、譬えの一致にふさわしい順序も配剤も持たず、業の全体を一挙になしてしまった当の者に当てはまりうるだろうか。
Adversus Marcionem 4.31.15
Aut quae erit prima vocatio ejus, et quae secundo actu admonitio? Ante debent alii excusare, postea alii convenisse. Nunc autem pariter utramque partem invitare venit, de civitate, de sepibus, adversus speculum parabolae.
PL 2, 438Dあるいは、彼の第一の召しとは何であり、第二の行為による促しとは何であるのか。まず一部の者たちが弁明し、その後で別の者たちが集まって来るのでなければならない。ところが今、彼は都市からも垣根からも、両方の側を同時に招きに来る——譬えの写しに反して。
Adversus Marcionem 4.31.16
Nec potest jam fastidiosos judicare, quos nunquam retro invitavit, quos cum maxime aggreditur. Aut si de futuro eos judicat contempturos vocationem; ergo et sublectionem loco eorum ex gentibus de futuro portendit.
PL 2, 439A彼はまた、以前に一度も招いたことがなく、まさに今初めて近づいている者たちを、招きを鼻であしらう者たちだと裁くこともできない。あるいは、もし彼が彼らが将来招きを蔑ろにするであろうと予め裁くのであれば、彼はまた、彼らに代わる異邦人からの集めをも、将来のこととして予告していることになる。
Adversus Marcionem 4.31.17
Plane ad hoc secundo venturus est ut gentibus praedicet. Et si venturus est autem, puto non quasi vocaturus adhuc convivas, sed jam collocaturus.
PL 2, 439A明らかに、そのために彼は二度目に来て異邦人に宣べ伝えることになるはずである。だが、もし彼が来ることになるのなら、それはまだ客を招くためではなく、もはや座に着かせるためであろうと私は思う。
Adversus Marcionem 4.31.18
Interea qui coenae istius vocationem in coeleste convivium interpretatis spiritalis saturitatis et jucunditatis, memento et terrenas promissiones vini et olei et frumenti, et ipsius civitatis, aeque in spiritalia figurari a Creatore.
PL 2, 439Aところで、この夕食への招きを、霊的な満ち足りと喜びの天の宴と解釈する諸君は、葡萄酒と油と穀物、そして都そのものについての地上的な約束もまた、創造主によって同様に霊的な事柄を予型として表しているということを、思い起こすがよい。