Adversus Marcionem 3.16.1
Nunc si nomen Christi, ut sportulam furunculus, captavit, cur etiam Jesus voluit appellari, non tam exspectabili apud Judaeos nomine?
PL 2, 342Cさて、もし彼が「キリスト」という名を、こそ泥が施しの籠をかすめ取るように奪い取ったのだとすれば、なぜまた「イエス」とも呼ばれることを欲したのか。ユダヤ人たちの間でそれほど期待されていたわけでもない名であるのに。
Adversus Marcionem 3.16.2
Nec enim si nos per Dei gratiam intellectum consecuti sacramentorum ejus, hoc quoque nomen agnoscimus Christo destinatum, ideo et Judaeis, quibus adempta est sapientia, nota erit res.
PL 2, 342Cというのも、我々が神の恩寵によってその秘義の理解を得て、この名もまたキリストに定められたものと認めているからといって、それゆえに、知恵を奪われたユダヤ人たちにとってもこの事柄が知られているということにはならないからである。
Adversus Marcionem 3.16.3
Denique ad hodiernum Christum sperant, non Jesum; et Heliam potius interpretantur Christum, quam Jesum. Qui ergo et in eo nomine venit, in quo Christus non praesumebatur, potuit in eo solo nomine venisse, quod solum praesumebatur.
PL 2, 342C実際、今日に至るまで彼らが待望しているのは「キリスト」であって「イエス」ではない。そして彼らは「キリスト」をむしろエリヤと解釈しており、「イエス」とは解釈していない。したがって、「キリスト」が前もって想定されていなかったその名のもとにも来た者は、ただそれだけが前もって想定されていたその名のもとにこそ、来ることもできたはずである。
Adversus Marcionem 3.16.4
Caeterum, cum duo miscuit, speratum et insperatum, expugnatur utrumque consilium ejus. Sive enim ideo Christus, ut interim quasi Creatoris irreperet, obstrepit Jesus; quia non sperabatur Jesus in Christo creatoris: sive ideo, Jesus ut alterius haberetur, non sinit Christus; quia non alterius sperabatur Christus, quam Creatoris.
PL 2, 342Dところが、彼は待望されたものと待望されなかったものとの二つを混ぜ合わせてしまったので、彼のどちらの目論見も打ち破られる。すなわち、もし彼が、さしあたり創造主〔のキリスト〕であるかのように紛れ込むために「キリスト」〔の名〕をとったのだとすれば、「イエス」の名がそれに逆らって邪魔をする。「イエス」は創造主のキリストにおいて待望されていなかったからである。あるいは、もし「イエス」が別の神のものと見なされるためであったとすれば、「キリスト」の名がそれを許さない。「キリスト」は創造主のものである以外の何者としても待望されていなかったからである。
Adversus Marcionem 3.16.5
Quid horum constare possit, ignoro. Constabit autem utrumque in Christo Creatoris, in quo invenitur etiam Jesus. Quomodo, inquis? Disce et hic cum partiariis erroris tui Judaeis.
PL 2, 343Aこのうちのどちらが成り立ちうるのか、私には分からない。しかし両方とも、創造主のキリストにおいてなら成り立つであろう。そのキリストにおいてこそ「イエス」もまた見出されるのだから。どのようにしてか、とお前は言うのか。ここでも、お前の誤りを分かち合う仲間であるユダヤ人たちとともに学ぶがよい。
Adversus Marcionem 3.16.6
Cum successor Moysi destinaretur Auses filius Nave, transfertur certe de pristino nomine, et incipit vocari Jesus. Certe, inquis. Hanc prius dicimus figuram futuri fuisse.
PL 2, 343Aヌンの子アウセスがモーセの後継者として定められたとき、彼は確かにもとの名から移されて、「イエス」〔すなわちヨシュア〕と呼ばれ始めた。確かにそうだ、とお前も言う。我々はまず、これが未来のことの予型であったと言う。
Adversus Marcionem 3.16.7
Nam quia Jesus Christus secundum populum, quod sumus nos nati in saeculi desertis, introducturus erat in terram promissionis, melle et lacte manantem, id est, vitae aeternae possessionem, qua nihil dulcius; idque non per Moysen, id est, non per Legis disciplinam; sed per Jesum, id est, per Evangelii gratiam provenire habebat, circumcisis nobis petrina acie, id est Christi praeceptis; Petra enim Christus: ideo is vir, qui in hujus sacramenti imagines parabatur, etiam nominis dominici inauguratus est figura, Jesus cognominatus.
PL 2, 343Aというのも、イエス・キリストは、第二の民——それは我々のことであり、この世という荒野に生まれた者たちである——を、蜜と乳の流れる約束の地へ——すなわちこれより甘美なものはない永遠の生命という所有へ——導き入れようとしていたのであり、しかもそれはモーセを通して、すなわち律法の教えを通してではなく、イエスを通して、すなわち福音の恩寵を通して実現するはずであった。そのとき我々は岩の刃、すなわちキリストの戒めによって割礼を受けているのである——岩とはキリストだからである。それゆえ、この秘義の似姿のために備えられていたあの人物もまた、主の名の予型として就任し、「イエス」という添え名を与えられたのである。
Adversus Marcionem 3.16.8
Hoc nomen ipse Christus suum jam tunc esse testatus est, cum ad Moysen loquebatur. Quis enim loquebatur, nisi spiritus Creatoris, qui est Christus?
PL 2, 343Bこの名がすでにその時から自分自身のものであることを、キリストご自身が証しされたのは、モーセに語りかけていたときのことである。というのも、創造主の霊——それはキリストである——のほかに、いったい誰が語っていたというのか。
Adversus Marcionem 3.16.9
Cum ergo mandato diceret populo (Exod., XXIII, 20): Ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam, qui te custodiat in via, et introducat in terram, quam paravi tibi: intende illi, et exaudi eum; ne inobaudieris eum: non enim celavit te, quoniam nomen meum super illum est.
PL 2, 343Bそこで、その方が命令をもって民に言われたとき(出エジプト記23:20)、「見よ、私は私の使いを汝の顔の前に遣わす。彼は道において汝を守り、私が汝のために備えた地へ汝を導き入れるであろう。彼に心を留め、彼に聞き従え。彼に逆らってはならない。彼は汝に隠さなかったのだから、私の名が彼の上にあるということを」。
Adversus Marcionem 3.16.10
Angelum quidem eum dixit, ob magnitudinem virtutum quas erat editurus, et ob officium Prophetae, nuntiantis scilicet divinam voluntatem; Jesum autem, ob nominis sui futuri sacramentum.
PL 2, 343C彼をたしかに「使い」と呼んだのは、彼が示すはずであった数々の力の偉大さのゆえであり、また預言者の務め、すなわち神の御旨を告げ知らせるという務めのゆえである。しかし「イエス」と〔呼んだの〕は、自分の未来の名の秘義のゆえである。
Adversus Marcionem 3.16.11
Identidem nomen suum confirmavit, quod ipse ei indiderat; quia non angelum, nec Ausen, sed Jesum eum jusserat exinde vocitari. Ergo si utrumque nomen competit in Christum Creatoris, tanto utrumque non competit in Christum non Creatoris, sicut nec reliquus ordo.
PL 2, 343Cこうして彼は、自らその者に与えた自分の名を、繰り返し確証したのである。というのも、それ以来彼を「使い」とも「アウセス」とも呼ばず、「イエス」と呼ぶよう命じたからである。したがって、もし両方の名が創造主のキリストにふさわしいのであれば、それと同じだけ、両方の名は創造主でない者のキリストにはふさわしくない。それはほかの次第についても同様である。
Adversus Marcionem 3.16.12
Facienda est denique jam hinc inter nos certa ista et justa praescriptio, et utrique parti necessaria, quia determinatum sit, nihil omnino commune esse debere alterius dei Christo cum Christo Creatoris.
PL 2, 344Aしたがって、今やここから、我々の間でこの確かにして正当な抗弁を立てるべきである。それは双方にとって必要なものである。すなわち、他の神のキリストは、創造主のキリストと何一つ共通するところがあってはならない、ということが定められたのだから。
Adversus Marcionem 3.16.13
Nam et a vobis proinde diversitas defendenda est, sicut a nobis repugnanda est: quia nec vos probare poteritis, alterius Dei venisse Christum, nisi eum longe alium demonstraveritis a Christo Creatoris; nec nos eum Creatoris vindicare, nisi talem eum ostenderimus, qualis constituitur a Creatore. De nominibus jam obduximus. Mihi vindico Christum, mihi defendo Jesum.
PL 2, 344Aというのも、諸君の側でもこの相違は擁護されるべきものであり、我々の側でもそれに逆らうべきものだからである。というのも、諸君は、彼が創造主のキリストとは全く別の者であると示さないかぎり、他の神のキリストが来たことを証明できないであろうし、我々もまた、彼が創造主によって定められているとおりの者であると示さないかぎり、彼を創造主のものとして立証することはできないからである。名についてはこれで我々は決着をつけた。私はキリストを我がものとして要求し、私はイエスを我がものとして弁護する。