Adversus Marcionem 3.14.1
Adjuvabitur haec nostra interpretatio, dum et alibi bellatorem existimans Christum, ob armorum quorumdam vocabula et ejusmodi verba, ex reliquorum quoque sensuum comparatione convinceris: Accingere, inquit David (Ps. XLIV, 4), ense super femur.
PL 2, 340Aこの我々の解釈は、次のことによっても助けられる。お前は他の箇所でも、いくつかの武具の名やそれに類する言葉のゆえにキリストを戦士と見なしているが、残りの意味との比較によっても論破されるのである。「剣を腿に帯びよ」とダビデは言う(詩篇44:4)。
Adversus Marcionem 3.14.2
Sed quid supra legis de Christo? Tempestivus decore praeter filios hominum: effusa est gratia in labiis tuis. Rideo, si quem ad bellum ense cingebat, ei de tempestivitate decoris, et labiorum gratia blandiebatur.
PL 2, 340Aしかし、その少し前でキリストについて何が書かれているのを、お前は読むか。「人の子らにまさって美しさに恵まれ、汝の唇には恩寵が注がれている」と。私は笑ってしまう。もし誰かを戦いのために剣で帯びさせながら、その者に美しさの旬や唇の恩寵について甘言を弄していたのだとすれば。
Adversus Marcionem 3.14.3
Sic item subjungens: Extende, et prosperare, et regna; adjecit: Propter veritatem, et lenitatem, et justitiam. Quis enim haec ense operabitur, et non contraria potius lenitati et justitiae, dolum et asperitatem et injustitiam, propria scilicet negotia praeliorum?
PL 2, 340A同様にまた、続けて「進み行き、栄え、統べ治めよ」と言い添えたのち、「真理と柔和と正義のゆえに」と付け加えている。いったい誰が、剣によってこれらのことを成し遂げるのか。むしろ柔和と正義に反するもの、すなわち欺き、荒々しさ、不正義——まさしく戦いにふさわしいわざ——をこそ成し遂げるのではないか。
Adversus Marcionem 3.14.4
Videamus ergo, an alius sit ensis ille, cujus alius est actus. Nam et apostolus Joannes in Apocalypsi (Apoc. I, 16), ensem describit ex ore Dei prodeuntem, bis acutum, praeculum; quem intelligi oportet (Eph. VI, 17) sermonem divinum, bis acutum duobus Testamentis, Legis et Evangelii; acutum sapientia, infestum diabolo; armantem nos adversus hostes spiritales nequitiae et concupiscentiae omnis, amputantem etiam a carissimis ob Dei nomen.
PL 2, 340Bそこで見よう、この剣がその働きにおいて別のものであるかどうかを。使徒ヨハネもまた黙示録において(黙示録1:16)、神の口から出て来る剣、両刃で先の鋭い剣を描いている。それは(エフェソ6:17)神的な言葉と解されねばならない——律法と福音という二つの契約によって両刃であり、知恵によって鋭く、悪魔に対して恐るべきものであり、我々を悪意と欲望のすべての霊的な敵に対して武装させ、神の名のゆえに最愛の者たちからさえも切り離す〔剣〕である。
Adversus Marcionem 3.14.5
Quod si Joannem agnitum non vis, habes communem magistrum Paulum, praecingentem lumbos nostros veritate et lorica justitiae, et calciantem nos praeparationem Evangelii pacis, non belli: assumere jubentem scutum fidei, in quo possimus omnia diaboli ignita tela extinguere; et galeam salutaris, et gladium spiritus, quod est, inquit, Dei sermo.
PL 2, 340Bもしお前がヨハネを認めようとしないのなら、我々に共通の師であるパウロがいる。彼は我々の腰を真理と正義の胸当てとで帯びさせ、平和の福音の備えを——戦いのではなく——我々に履かせ、信仰の盾を取るように命じている。この盾によって我々は悪魔の燃える矢のすべてを消すことができる。そして救いの兜と、霊の剣とを〔取るように命じている〕。それはすなわち、と彼は言う、神の言葉である。
Adversus Marcionem 3.14.6
Hanc et Dominus ipse machaeram venit mittere in terram, non pacem (Matth. X, 33). Si tuus Christus est, ergo et ipse bellator est; si bellator non est, machaeram intentans allegoricam, licuit ergo et Christo Creatoris in Psalmo, sine bellicis rebus, ensem sermonis Dei praecingi figurato, cui supradicta tempestivitas congruat, et gratia labiorum; quem tunc jam cingebatur super femur apud David, quandoque missurus in terram.
PL 2, 340Cそしてこの剣を、主ご自身も、地上に投げ込むために来たと言われている——平和ではなく(マタイ10:33)。もしそれがお前のキリストであるならば、彼もまた戦士だということになる。もし戦士でないのなら、彼が突きつけているのは寓意としての剣であり、そうであるならば、創造主のキリストにも、詩篇において、戦の道具を伴うことなく、神の言葉という剣を予型的に帯びることが許されたはずである。そこには先に述べた美しさの旬と唇の恩寵とがふさわしく、その剣はダビデにあってすでに腿に帯びられており、いつの日か地上に投げ込まれるべきものだったのである。
Adversus Marcionem 3.14.7
Hoc est enim quod ait, et extende, et prosperare, et regna. Extendes sermonem in omnem terram ad universarum gentium vocationem; prosperaturus successu fidei, qua est recepturus; et regnans exinde, qua mortem resurrectione devicit.
PL 2, 341Aというのも、彼が「進み行き、栄え、統べ治めよ」と言うのは、まさにこのことだからである。すなわち、あらゆる民族の召命へ向けて、言葉をあまねく地に進め行かせるであろうし、信仰の成功——それによって彼は迎え入れられるであろう——によって栄えるであろうし、そこから、復活によって死に打ち勝つことによって、統べ治めるであろう。
Adversus Marcionem 3.14.8
Et deducet te, inquit, mirifice dextera tua; virtus scilicet gratiae spiritalis, qua Christi agnitio deducitur. Sagittae tuae acutae, pervolantia ubique praecepta, et minae, et traductiones cordis, compungentes et transfigentes conscientiam quamque.
PL 2, 341Aそして「汝の右手は汝を驚くべき仕方で導くであろう」と言う。すなわち、それによってキリストの認識がもたらされる、霊的な恩寵の力のことである。「汝の矢は鋭い」とは、至る所を飛び交う戒めと威嚇、そして心をあばく数々の言葉のことであり、これらはあらゆる良心を刺し貫き、突き通す。
Adversus Marcionem 3.14.9
Populi sub te concident, utique adorantes. Sic bellipotens et armiger Christus Creatoris, sic et nunc accipiens spolia, non solius Samariae, verum et omnium gentium. Agnosce et spolia figurata, cujus et arma allegorica didicisti.
PL 2, 341A「もろもろの民は汝のもとに倒れ伏すであろう」——まさしく礼拝することによってである。このようにして、創造主のキリストは戦いに強く武具を帯びる者であり、このようにして今もサマリアだけでなく、すべての民族の分捕り物を受け取っているのである。予型としての分捕り物をも認めるがよい。お前はすでに、その武具が寓意であることを学んだのだから。
Adversus Marcionem 3.14.10
Figurate itaque et Domino ejusmodi loquente, et Apostolo scribente, non temere interpretationibus ejus utimur, quarum exempla etiam adversarii admittunt: atque ita in tantum Esaiae erit Christus qui venit, in quantum non fuit bellator, quia non talis ab Esaia praedicatur.
PL 2, 341Bこのように主が比喩的に語り、使徒もそのように書いている以上、我々はいい加減にその解釈を用いているのではない。そしてその実例は、論敵たちでさえも認めるところである。こうして、来たりしキリストは、まさに戦士ではなかった限りにおいて、イザヤの言うキリストなのである。イザヤによってそのような者として告げられてはいないのだから。