Adversus Marcionem 3.6.1
Si satis constat de istis interim duabus proprietatibus judaicae litteraturae; memento, lector, constitisse, ut cum tale quid adhibuerimus, non retractetur de forma scripturae, sed de statu caussae.
PL 2, 327Aさしあたり、ユダヤの文書のこの二つの特質について十分に明らかになったとすれば——読者よ、覚えておいてほしい、それが明らかになったのは、我々がこの種のことを用いる際に、聖書の形式について論じ直すのではなく、論件そのものの是非について論じるためである、ということを。
Adversus Marcionem 3.6.2
Cum igitur haeretica dementia eum Christum venisse praesumeret, qui nunquam fuerat annuntiatus; sequebatur ut eum Christum nondum venisse contenderet, qui semper fuerat praedicatus: atque ita coacta est cum judaico errore sociari, et ab eo argumentationem sibi struere, quasi Judaei certi et ipsi alium fuisse qui venit, non modo respuerint eum ut extraneum, verum et interfecerint eum ut adversarium, agnituri sine dubio et omni officio religionis prosecuturi, si ipsorum fuisset.
PL 2, 327Aそこで異端の狂気は、一度も告げ知らされたことのない者こそが来たキリストであると思い込んだので、その帰結として、常に予告されてきたキリストはまだ来ていないと主張することになった。かくして異端は、ユダヤの誤りと結びつき、そこから自らの論証を組み立てざるを得なくなった。あたかもユダヤ人たち自身も、来たのが別の者であると確信していたので、彼を単に無縁の者として拒んだだけでなく、敵対者として殺しさえした、そしてもし彼が自分たちのものであったなら、疑いなく彼を認め、あらゆる信仰の務めをもって従っていたであろう、というかのように。
Adversus Marcionem 3.6.3
Scilicet nauclero illi non quidem Rhodia lex, sed Pontica caverat, errare Judaeos in Christum suum non licere; quando etsi nihil tale praedicatum in illos inveniretur, vel sola utique humana conditio deceptui obnoxia, persuasisset, Judaeos errare potuisse, qua homines; nec statim praejudicium sumendum de sententia eorum, quos credibile fuerit errasse.
PL 2, 327Bなるほど、あの船主にとっては、ロドスの法ではなく、ポントスの法こそが、ユダヤ人が自分たちのキリストについて誤ることを許さない、と定めていたわけである。だが、たとえそのようなことが彼らに関して何一つ予告されていなかったとしても、人間という境遇そのものが欺かれやすいものであるというだけで、ユダヤ人もまた人間であるからには誤りうると十分に納得させたはずである。誤ったと考えても無理のない人々の判断について、直ちに予断を下すべきではない。
Adversus Marcionem 3.6.4
Porro, cum et praedicatum sit non agnituros eos Christum, ideoque etiam perempturos; jam ergo ipse erit et ignoratus et interemptus ab illis, in quem ita admissuri praenotabantur.
PL 2, 327Cしかも、彼らがキリストを認めないであろうこと、それゆえまた彼を殺すことになるであろうことまでもが予告されていたのであるから、彼らがそのように犯すことになると予め記されていた当のその方こそが、彼らによって知られず、また殺される方であるということになる。
Adversus Marcionem 3.6.5
Hoc si probari exigis, non eas scripturas evolvam, quae interemptibilem Christum edicentes, utique et ignorabilem affirmant: nisi enim ignoratus nihil scilicet pati posset: sed reservatis eis ad caussam passionum, eas praedicationes in praesenti sufficiet adhibere, quae interim ignorabilem probent Christum, et hoc breviter, dum ostendunt omnem vim intellectus ademptam populo a Creatore.
PL 2, 327Cもしこのことの証明をお前が求めるなら、私は、キリストを殺されうる者と告げることによって、同時に知られずにいられる者でもあると主張しているあの聖典の箇所を今ここで繰り広げはしない。というのも、知られずにいたのでなければ、彼は何一つ苦しみを受けることはできなかったはずだからである。だがそれらは受難の論件のために取っておくことにして、さしあたりは、キリストが知られずにいられる者であることを証明する予告だけを用いれば十分であろう。しかも手短に、それらが創造主によって民から理解の力のすべてが奪われたことを示す限りにおいて、である。
Adversus Marcionem 3.6.6
Auferam, inquit (Is. XXIX, 14), sapientiam sapientium illorum, et prudentiam prudentium eorum abscondam, et (Is. VI, 10), Aure audietis, et non audietis: et oculis videbitis, et non videbitis: Incrassatam est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos concluserunt; ne quando auribus audiant et oculis videant, et corde conjiciant, et convertantur, et sanem illos.
PL 2, 327C「私は彼らの賢者たちの知恵を取り去り、その思慮ある者たちの思慮を隠すであろう」と彼は言う(イザヤ29:14)。また(イザヤ6:10)——「汝らは耳で聞くが聞かず、目で見るが見ないであろう。この民の心は鈍くなり、彼らは耳で重く聞き、目を閉ざしたからである。それは、彼らが耳で聞き、目で見て、心で悟り、立ち返って、私が彼らを癒すことのないためである。」
Adversus Marcionem 3.6.7
Hanc enim obtusionem salutarium sensuum meruerant, labiis diligentes Deum, corde autem longe absistentes ab eo.
PL 2, 328Aというのも彼らは、唇では神を愛しながら、心では神から遠く離れていたがゆえに、この救いをもたらす感覚の鈍麻を招くに値したのである。
Adversus Marcionem 3.6.8
Igitur si Christus quidem annuntiabatur a Creatore solidante tonitruum, et (Amos. IV, 13) condente spiritum, et annuntiante in homines Christum suum, secundum Amos Prophetam; si omnis spes Judaeorum, ne dicam etiam Gentium, in Christi revelationem destinabatur, sine dubio id demonstrabantur non agnituri, et non intellecturi, ablatis agnitionis et intelligentiae viribus sapientia atque prudentia, quod annuntiabatur, id est Christum, erraturis in eum principalibus sapientibus eorum, id est scribis, et prudentibus eorum, id est pharisaeis; pariter et populo auribus audituro, et non audituro, utique Christum docentem: et oculis visuro et non visuro, utique Christum signa facientem, secundum quod et alibi (Is. XLII, 19): Et quis caecus, nisi pueri mei? et quis surdus, nisi qui dominatur eorum?
PL 2, 328Aしたがって、もしキリストが、雷を固め(アモス4:13)、霊を形づくり、預言者アモスによれば御自身のキリストを人々に告げ知らせている創造主によって、確かに予告されていたのであれば、そしてもしユダヤ人の——異邦人はさておくとしても——あらゆる希望が、キリストの啓示に定められていたのであれば、彼らが、予告されていたもの、すなわちキリストを、認めることも理解することもないであろうということは、疑いなく示されていたことになる。認識と理解の力である知恵と思慮が奪われて、彼らの主だった賢者たち、すなわち律法学者たちも、彼らの思慮ある者たち、すなわちファリサイ人たちも、この方について誤ることになったのであり、同様に民もまた、耳で聞きながら聞かないことになった——すなわち、教えるキリストを聞かないのである。目で見ながら見ないことになった——すなわち、しるしを行うキリストを見ないのである。ほかの箇所にもあるとおりである(イザヤ42:19)——「私の僕たちのほかに、いったい誰が盲目であろうか。彼らを支配する者のほかに、いったい誰が耳の聞こえぬ者であろうか。」
Adversus Marcionem 3.6.9
Sed et cum exprobrat per eumdem Isaiam (Is. I, 3): Filios generavi, et exaltavi: at illi me rejecerunt. Agnovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui: Israel autem me non cognovit, et populus me non intellexit.
PL 2, 328Bさらに、同じイザヤを通して彼が咎めるときも(イザヤ1:3)——「私は子らを生み育て、高めた。しかし彼らは私を拒んだ。牛はその所有者を知り、驢馬はその主人の飼い葉桶を知る。しかしイスラエルは私を知らず、民は私を理解しなかった。」
Adversus Marcionem 3.6.10
Nos quidem certi, Christum semper in Prophetis locutum, spiritum scilicet Creatoris, sicut propheta testatur, Spiritus personae ejus (Thren. IV, 20), Christus Dominus, qui ab initio vicarius Patris in Dei nomine et auditus sit et visus; scimus ipsius voces ejusmodi fuisse jam tunc Israeli exprobrantis, quae in illum commissuri praedicabantur: Dereliquistis Dominum, et in iram provocastis Sanctum Israel (Is. I, 4).
PL 2, 328B我々はまさしく確信している——キリストは常に預言者たちのうちにあって語っていた、すなわち創造主の霊としてであったと。預言者が証しするとおりである、「彼という人格の霊」(哀歌4:20)、すなわち「主なるキリスト」であり、この方は初めから神の御名のもとに父の代理として聞かれ、また見られてきたのである。我々は知っている、彼自身の声が既にその時にも、イスラエルを咎めるこのようなものであったことを。それは、彼らが彼に対して犯すことになると予告されていた事柄であった——「汝らは主を見捨て、イスラエルの聖なる方を怒らせた」(イザヤ1:4)。
Adversus Marcionem 3.6.11
Si vero non in Christum, sed in ipsum potius Deum volueris referre omnem judaicae ignorantiae de pristino reputationem, nolens etiam retro sermonem et spiritum, id est, Christum Creatoris despectum ab eis, et non agnitum, sic quoque revinceris.
PL 2, 328Cしかしもしお前が、あの過去のユダヤ人の無知についての全ての言い分を、キリストにではなくむしろ神御自身に帰そうとするなら——過去において、言葉と霊、すなわち創造主のキリストが、彼らによって侮られ、認められなかったことすら認めまいとするならば——それでもなおお前は論駁されることになる。
Adversus Marcionem 3.6.12
Non negans enim Filium et spiritumet substantiam Creatoris esse Christum ejus, concedas necesse est, eos qui Patrem non agnoverint, nec Filium agnoscere potuisse, per ejusdem substantiae conditionem, cujus si plenitudo intellecta non est, multo magis portio, certe qua plenitudinis consors.
PL 2, 328Cというのも、お前は彼のキリストが創造主の子であり、霊であり、実体であることを否定しないのだから、父を認めなかった者たちは子をも認めることができなかったということを、認めざるをえないはずである。同一の実体という在り方によってである。その実体の充満そのものが理解されなかったのであれば、その部分はなおさら理解されなかったはずであり、それはまさに、その部分が充満に与る限りにおいてそうなのである。
Adversus Marcionem 3.6.13
His ita dispectis, jam apparet quomodo et respuerint Judaei Christum, et interemerint, non ut extraneum Christum intelligentes, sed ut suum non agnoscentes.
PL 2, 329Aこのように吟味してみれば、ユダヤ人がいかにしてキリストを拒み、また殺したかが、もはや明らかとなる。すなわち、彼を無縁のキリストとして理解したからではなく、自分たちのものと認めなかったからである。
Adversus Marcionem 3.6.14
Qui enim extraneum intelligere potuissent, de quo nihil unquam fuerat annuntiatum, cum intelligere non potuissent, de quo semper fuerat praedicatum?
PL 2, 329A実際、常に予告されてきた方についてすら理解することができなかったのに、一度も告げ知らされたことのない、無縁の者としてどうして理解することができたであろうか。
Adversus Marcionem 3.6.15
Id enim intelligi vel non intelligi capit, quod habendo substantiam praedicationis, habebit et materiam vel agnitionis, vel erroris. Quod vero materia caret, non admittit sapientiae eventum.
PL 2, 329Aというのも、理解されることも理解されないことも可能であるのは、予告という実体を持つがゆえに、認識のための、あるいは誤りのための材料をも持つことになるものについてだけだからである。しかし材料を欠くものには、知恵の働きが生じる余地はない。
Adversus Marcionem 3.6.16
Et adeo non qua alterius Dei, Christum aversati persecutique sunt; sed qua solummodo hominem, quem planum in signis, et aemulum in doctrinis existimabant, ut et ipsum hominem qua suum, id est judaeum, sed judaismi exorbitatorem et destructorem, deduxerint in judicium, et suo jure punierint, alienum scilicet non judicaturi.
PL 2, 329Aそしてそれゆえに、彼らがキリストを退け、迫害したのは、彼が他の神に属する者であったからではなく、ただ彼を、しるしにおいては人を欺く者、教えにおいては対抗者と見なしたからにすぎない。それゆえ彼らは、まさにその人を自分たちの同胞として、すなわちユダヤ人として——しかもユダヤ教から逸脱し、それを破壊する者として——裁きに引き出し、自分たちの権利によって罰したのである。無縁の者を裁くことなど、決してしなかったであろうに。
Adversus Marcionem 3.6.17
Tanto abest ut alienum Christum intellexisse videantur, qui nec hominem ejus ut alienum judicaverunt.
PL 2, 329B彼における人間さえも無縁の者としては裁かなかった彼らが、無縁のキリストを理解していたと見えるなどということは、それほどまでにあり得ぬことなのである。