Adversus Marcionem 4.39.1
Olim (Luc. XXI) constitit de nominum proprietate, ei illam competere, qui prior et Christum suum in homines annuntiaret, et Jesum transnominaret.
PL 2, 455A名の固有性については、かつて(ルカ21章)すでに確定していた。すなわち、その名は、先んじて自らのキリストを人々に告げ知らせ、〔その者を〕イエスと改名した者にこそ属する、ということである。
Adversus Marcionem 4.39.2
Constabit itaque et de impudentia ejus, qui multos dicat venturos in nomine ipsius; quod non sit ipsius, si non Christus et Jesus Creatoris est, ad quem proprietas nominum pertinet; amplius, et prohibeat eos recipi, quorum et ipse par sit, ut qui proinde in nomine venit alieno, si non ipsius erat a mendacio nominis praevenire discipulos, qui per proprietatem nominis possidebat veritatem ejus, Venient denique illi, dicentes: Ego sum Christus.
PL 2, 455Bしたがって、「多くの者が自分の名において来るであろう」と言う彼の厚かましさについても、これで確定するであろう。というのも、もし彼が創造主のキリストにしてイエスであり、名の固有性がその方に帰属するのでなければ、その名は彼自身のものではないからである。さらに言えば、彼が、自分と同類である者たちを受け入れることを禁じているというのも同じことである。すなわち、彼自身も同じように自分のものでない名において来た者であるとすれば、名の偽りから弟子たちを予め守ることは、名の固有性によってその真理を所有していた者〔創造主〕にこそ属していたのであって、彼自身の務めではなかったはずだからである。「実に彼らは来て、『私こそキリストである』と言うであろう」。
Adversus Marcionem 4.39.3
Recipies eos, qui consimilem recepisti. Et hic enim in nomine suo venit. Quid nunc quod et ipse veniet nominum Dominus Christus et Jesus Creatoris? Rejicies illum?
PL 2, 455Bお前は、それと同類の者〔お前のキリスト〕をすでに受け入れているのだから、彼らをも受け入れるほかあるまい。実にこの者もまた、自分自身の名において来たのだから。それなら今、名の主である創造主のキリストにしてイエスなる方ご自身が来られるとすれば、どうなるのか。お前は彼を退けるのか。
Adversus Marcionem 4.39.4
Et quam iniquum, quam injustum, et optimo Deo indignum, ut non recipias eum in nomine suo venientem, qui alium in nomine ejus recepisti!
PL 2, 455Bそれはなんと不当で、なんと不正で、至善の神にふさわしからぬことであろうか。他所の者をその名において受け入れておきながら、自分自身の名において来る者を受け入れないとは。
Adversus Marcionem 4.39.5
Videamus et quae signa temporibus imponat, Bella, opinor, et regnum super regnum, et gentem super gentem, et pestem, et fames, terraeque motus, et formidines, et prodigia de coelo: quae omnia severo et atroci Deo congruunt: Haec cum adjicit etiam oportere fieri, quem se praestat, destructorem an probatorem Creatoris? cujus dispositiones confirmat impleri oportere, quas ut optimus tam tristes quam atroces abstulisset potius quam constituisset, si non ipsius fuissent.
PL 2, 455Bまた彼が時に対してどのようなしるしを課すかも見てみよう。戦争、思うに、そして国は国に、民は民に逆らって立ち上がること、疫病、飢饉、地震、恐怖、そして天よりの怪異——これらすべては厳格で苛烈な神にこそふさわしい。彼がこれらのことは起こらねばならないと付け加えるとき、彼は自らを創造主の破壊者として示しているのか、それとも是認者として示しているのか。彼は、創造主の配剤が成就されねばならないと確証しているのである。もしその配剤が彼自身のものでなかったなら、至善の神であるからには、悲しく苛烈なそれらのことを、定めるよりむしろ取り除いていたはずである。
Adversus Marcionem 4.39.6
Ante haec autem persecutiones eis praedicat et passiones venturas, in martyrium utique et in salutem.
PL 2, 455Cしかしこれらのことに先立って、彼は迫害と、来たるべき受難とを彼らに予告する。それは当然、殉教のため、そして救いのためである。
Adversus Marcionem 4.39.7
Accipe praedicatum in Zacharia (Zach. IX, 15): Dominus, inquit, omnipotens proteget eos; et consument illos, et lapidabunt lapidibus fundae, et bibent sanguinem illorum velut vinum, et replebunt pateras quasi altaris ; et salvos eos faciet Dominus illo die, velut oves, populum suum, quia lapides sancti volutant.
PL 2, 455Cザカリアにおいて予告されたことを受け取るがよい(ザカリア9:15)。「全能なる主は彼らを守るであろう。そして人々は彼らを滅ぼし尽くし、投石器の石で打ち、その血を葡萄酒のように飲み、祭壇の鉢のように鉢を満たすであろう。そしてその日、主は彼らを、羊のように、御自身の民として救うであろう。聖なる石が転がるからである」。
Adversus Marcionem 4.39.8
Et ne putes haec in passiones praedicari, quae illos tot bellorum nomine ab allophylis manebant, respice ad species. Nemo in praedicatione bellorum legitimis armis debellandorum, lapidationem enumerat popularibus coetibus magis et inermi tumultui familiarem.
PL 2, 456Aそしてお前が、これらのことは、あれほど多くの戦争の名のもとに異民族から彼らを待ち受けていた受難について予告されたのだと考えぬように、その形態に目を向けよ。正規の武器によって戦われるべき戦争の予告のうちで、投石——それはむしろ民衆の群れや武器なき騒乱にふさわしいものだが——を数え上げる者は誰もいない。
Adversus Marcionem 4.39.9
Nemo tanta in bello sanguinis flumina paterarum capacitate metitur, aut unius altaris cruentationi adaequat.
PL 2, 456A戦争において、これほどの血の川を鉢の容量で測ったり、一つの祭壇の血にまみれた有様に等しいとしたりする者は誰もいない。
Adversus Marcionem 4.39.10
Nemo oves appellat eos qui in bello armati, et ipsi et eadem feritate certantes cadunt; sed qui in sua proprietate atque patientia dedentes, potius semetipsos quam vindicantes trucidantur. Denique, quia lapides, inquit, sancti volutant, non quia milites pugnant.
PL 2, 456A戦争において武装し、自分たちも同じ猛々しさをもって戦って倒れる者たちを、羊と呼ぶ者は誰もいない。むしろ、自らの固有の性質と忍耐とにおいて身を委ね、報復するよりもむしろ自らを差し出して屠られる者たちをこそ、羊と呼ぶのである。実に、「聖なる石が転がる」と言われているのであって、「兵士たちが戦う」とは言われていないのである。
Adversus Marcionem 4.39.11
Lapides enim sunt et fundamenta, super quae nos aedificamur: exstructi, secundum Paulum (Eph. II, 21) super fundamentum Apostolorum, qui lapides sancti oppositi omnium offensui volutabant.
PL 2, 456Bというのも、石とはまた、我々がその上に建てられる土台でもあるからである。パウロによれば(エフェソ2:21)、我々は使徒たちという土台の上に築き上げられているのであり、その聖なる石は、あらゆる者のつまずきに対して立てられて転がっていたのである。
Adversus Marcionem 4.39.12
Et hic igitur ipse vetat cogitari; quid responderi oporteat apud tribunalia, qui et Balaam quod non cogitaverat, imo contra quam cogitaverat suggessit (Num. XXII), et Moysi causato linguae tarditatem, os repromisit; et sapientiam ipsam, cui nemo resisteret, per Isaiam (Is. XLIV, 5) demonstravit: Hic dicet: Ego Dei sum, et clamabit in nomine Jacob, et alius inscribetur in nomine Israelis.
PL 2, 456Bそしてまさにこの方こそが、法廷において何と答えるべきかを予め考えておくことを禁じているのである。この方は、バラムが考えてもいなかったこと、それどころか考えていたのとは反対のことを示唆した方であり(民数記22章)、口の重さを理由にしたモーセに口を約束した方であり、誰も抗いえない知恵そのものを、イザヤを通して示した方だからである(イザヤ44:5)。「この者は言うであろう、『私は神のものである』と。そして彼はヤコブの名において叫び、また別の者はイスラエルの名において記されるであろう」。
Adversus Marcionem 4.39.13
Quid enim sapientius et incontradicibilius confessione simplici et exerta in martyris nomine cum Deo invalescentis? quod est interpretatio Israelis.
PL 2, 456Bというのも、殉教者という名のもとで神とともに力を得ていく者の、単純で率直な告白ほど、知恵に満ち、反駁しがたいものが他にあろうか。「イスラエル」という名が意味するのは、まさにそのことなのである。
Adversus Marcionem 4.39.14
Nec mirum si is cohibuit praecogitationem, qui et ipse a Patre excepit pronuntiandi tempestive subministrationem: Dominus mihi (Is. L, 4) dat linguam disciplinae, quando debeam proferre sermonem. Nisi Marcion Christum non subjectum Patri infert.
PL 2, 456Cこの方が予めの思案を禁じたとしても、何ら不思議はない。この方自身もまた、父から、時にかなって語る供給を受けていたのだから。「主は私に」(イザヤ50:4)「教えの舌を与えられる、いつ言葉を発するべきかを」。マルキオンが、キリストは父に服してはいないと主張するのでない限りは。
Adversus Marcionem 4.39.15
A proximis quoque persecutiones et nomine ex odio utique blasphemiam praedicatam, non debeo rursus ostendere. Sed per tolerantiam, inquit, salvos facietis nosmetipsos; de qua scilicet Psalmus (Ps. IX, 19): Tolerantia, inquit, justorum non peribit in finem.
PL 2, 456C身近な者たちからの迫害と、名のゆえに、当然憎しみからの冒瀆とが予告されていることは、私が改めて示す必要はない。「しかし忍耐によって」と彼は言う、「汝らは自らを救うであろう」。それについてはまさに詩篇にある(詩篇9:19)。「義人の忍耐は」と言われている、「終わりまで滅びることはない」。
Adversus Marcionem 4.39.16
Quia et alibi (Ps. CXV, 5): Honorabilis mors justorum; ex tolerantia sine dubio, quia et Zacharias (Zach. VI, 14): Corona autem erit eis qui toleraverint.
PL 2, 456Cというのも、別の箇所にも(詩篇115:5)「義人の死は貴い」とあるからであり、これは疑いなく忍耐によることである。ザカリアにもまた(ザカリア6:14)「忍び耐えた者たちには冠が与えられるであろう」とあるからである。
Adversus Marcionem 4.39.17
Sed ne audeas argumentari apostolos, ut alterius Dei praecones, a Judaeis vexatos; memento prophetas quoque eadem a Judaeis passos, tamen non alterius Dei apostolos fuisse, quam Creatoris.
PL 2, 457Aしかし、使徒たちが、別の神の使者であるがゆえにユダヤ人から苦しめられたのだと論じようとは、あえてするな。預言者たちもまた同じことをユダヤ人から被ったにもかかわらず、創造主以外の神の使徒ではなかったことを思い出すがよい。
Adversus Marcionem 4.39.18
Sed monstrato dehinc tempore excidii, cum coepisset vallari exercitibus Hierusalem, signa jam ultimi finis enarrat, solis et lunae siderumque prodigia, et in terra angustias nationum obstupescentium velut a sonitu maris fluctuantis pro exspectatione imminentium orbi malorum.
PL 2, 457Aしかし、それからエルサレムが軍隊によって包囲され始めるであろう滅亡の時が示された後、彼はもはや終末そのもののしるしを語る。太陽と月と星々の怪異、地上においては、世界に迫り来る災いへの予感によって、あたかも海の波の音におびえるかのように立ちすくむ諸国民の苦悩である。
Adversus Marcionem 4.39.19
Quod et ipsae vires coelorum concuti habeant, accipe Joelem (Joel. II, 30): Et dabo prodigia in coelo et in terra, sanguinem et ignem, et fumi vaporem. Sol convertetur in tenebras, et in sanguinem luna, priusquam adveniat dies magnus et illustris Domini.
PL 2, 457A天そのものの力もまた揺り動かされることになるということについては、ヨエルを受け取るがよい(ヨエル2:30)。「私は天と地とに怪異を与えるであろう、血と火と煙の蒸気とを。太陽は闇に変わり、月は血に変わるであろう、主の大いなる輝かしい日が来る前に」。
Adversus Marcionem 4.39.20
Habes et Habacuc (Haba., III, 9): Fluminibus disrumpetur terra; videbunt te, et parturient populi; disperges aquas gressu .
PL 2, 457Bまたお前はハバククをも持っている(ハバクク3:9)。「地は川々によって引き裂かれるであろう。もろもろの民はあなたを見て、産みの苦しみをするであろう。あなたは歩みによって水をまき散らすであろう」。
Adversus Marcionem 4.39.21
Dedit abyssus sonum suum; sublimitas timoris ejus elata est; sol et luna constitit in suo ordine, in lucem coruscationis tuae ibunt in fulgorem; fulgur scutum tuum, in communicatione tua diminues terram, et in indignatione tua depones nationes.
PL 2, 457B「深淵はその声を発した。その恐れの高さは上げられた。太陽と月とはその位置にとどまり、あなたの閃光の光のうちに輝きへと進むであろう。稲妻はあなたの盾であり、あなたとの交わりのうちにあなたは地を縮小し、あなたの憤りのうちにもろもろの国民を退けるであろう」。
Adversus Marcionem 4.39.22
Conveniunt, opinor, et Domini pronuntiationes et prophetarum, de concussionibus mundi et orbis, elementorum et nationum. Post haec quid Dominus? Et tunc videbunt Filium hominis venientem de coelis cum plurima virtute.
PL 2, 457B思うに、主の宣言と預言者たちの宣言とは、世界と地の、元素と諸国民との震撼について、一致するのである。これらの後、主は何と言うか。「そしてその時、人々は人の子が天より大いなる力をもって来るのを見るであろう」。
Adversus Marcionem 4.39.23
Cum autem haec fient, erigetis vos, et levabitis capita, quoniam appropinquabit redemptio vestra. In tempore scilicet regni, de quo subjectarit ipsa parabola. Sic et vos cum videritis omnia haec fieri, scitote appropinquasse regnum Dei.
PL 2, 457B「しかしこれらのことが起こるとき、汝らは身を起こし、頭を上げるであろう。汝らの贖いが近づいているからである」。それはすなわち王国の時のことであり、それについては譬え自体が示すであろう。「同様に、汝らもまた、これらすべてのことが起こるのを見たならば、神の王国が近づいたことを知れ」。
Adversus Marcionem 4.39.24
Hic erit dies magnus Domini et illustris, venientis de coelis filii hominis secundum Danielem (Dan. VII, 3): Ecce cum coeli nubibus tanquam filius hominis adveniens, etc. Et data est illi regia potestas, quam in parabola postulaturus exierat relicta pecunia servis, quae foeneraretur.
PL 2, 457Cこれこそが、ダニエルによる、天より来る人の子の、主の大いなる輝かしい日である(ダニエル7:3)。「見よ、天の雲とともに、人の子のような者が来る」云々。「そして王としての権力が彼に与えられた」。それを彼は、譬えの中で、僕たちに利殖させるための金を残して、これを求めに出発しようとしていたのである。
Adversus Marcionem 4.39.25
Et universae nationes, quas promiserat ei in psalmo Pater (Ps. II, 8): Postula de me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam.
PL 2, 457C「そしてすべての国民」、それは詩篇において父が彼に約束していたものである(詩篇2:8)。「私に求めよ、そうすれば私は汝に、諸国民を汝の嗣業として与えるであろう」。
Adversus Marcionem 4.39.26
Et gloria omnis serviens illi et potestas ejus aeterna, quae non auferetur, et regnum ejus quod non corrumpetur: quia nec morientur in illo, nec nubent, sed erunt sicut angeli.
PL 2, 457C「そしてすべての栄光は彼に仕え、その権力は永遠であって奪われることなく、その王国は朽ちることがない」。彼らはその中で死ぬこともなく、娶ることもなく、天使のごとくであろうからである。
Adversus Marcionem 4.39.27
De eodem adventu filii hominis et fructu ejus apud Habacuc (Habac. III, 13): Existi in salutem populi ad salvos faciendos christos tuos; erecturos scilicet se, et capita levaturos in tempore regni redemptos.
PL 2, 457C人の子の同じ到来とその実りについては、ハバククにもある(ハバクク3:13)。「あなたは御自身の民の救いのために、あなたの油注がれた者たちを救うために出て行かれた」。すなわち、王国の時に贖われた者たちが、身を起こし、頭を上げるであろうということである。
Adversus Marcionem 4.39.28
Igitur cum et haec, quae sunt promissionum, proinde conveniant sicut et illa quae sunt concussionum, ex consonantia propheticarum et dominicarum pronuntiationum, nullam hic poteris interstruere distinctionem, ut concussiones quidem referas ad Creatorem, saevitiae scilicet Deum, quas nec sinere, nedum exspectare deberet Deus optimus; promissiones vero Deo optimo deputes, quas Creator ignorans illum non prophetasset.
PL 2, 458Aしたがって、預言者と主の宣言との一致からして、約束に属することがらも、震撼に属することがらと同様に一致するのであるから、お前はここで、震撼のことは創造主——すなわち苛烈さの神——に帰し、それらは至善の神なら許すべきでも、まして期待すべきでもなかったはずだとし、他方、約束のことは至善の神に帰する、というような区別を差し挟むことはできないであろう。もし創造主がその至善の神を知らなかったのなら、彼はそれを預言することもできなかったはずだからである。
Adversus Marcionem 4.39.29
Aut si suas prophetavit, non distantes a promissionibus Christi, par erit in libertate optimo Deo; nec plus videbitur a Christo tuo repromitti, quam a meo filio hominis.
PL 2, 458Aあるいは、もし創造主が、キリストの約束から離れていない自分自身の約束を預言していたのだとすれば、彼は自由さにおいて至善の神と等しくなるであろう。そして、お前のキリストによって約束されることが、我が人の子によって約束されること以上であるとは見えないであろう。
Adversus Marcionem 4.39.30
Ipsum decursum Scripturae evangelicae, ab interrogatione discipulorum usque ad parabolam fici, ita invenies contextu sensus filio hominis hinc atque illinc adhaerere, ut in illum compingat et tristia et laeta, et concussiones et promissiones, nec possis separare ab illo alteram partem.
PL 2, 458A福音書の聖典の流れそのものを、弟子たちの問いから無花果の譬えに至るまで、お前は見出すであろう。それは、意味の連なりにおいて、あちらからもこちらからも人の子に結びついており、悲しいことも喜ばしいことも、震撼も約束も、彼のうちに組み合わせているのであって、お前はそのいずれの部分をも彼から切り離すことはできない。
Adversus Marcionem 4.39.31
Unius enim filii hominis adventu constituto inter duos exitus, concussionum et promissionum, necesse est ad unum pertineant filium hominis, et incommoda nationum, et vota sanctorum: quia ita positus est in medio, ut communis exitibus ambobus, alterum conclusurus adventu suo, id est, incommoda nationum; alterum incipiens, id est, vota sanctorum; ut sive mei Christi concesseris adventum filii hominis, quo mala imminentia ei deputes quae adventum ejus antecedunt, cogaris etiam bona ei adscribere, quae ab adventu ejus oriuntur; sive tui malueris, quo bona ei adscribas quae ab adventu ejus oriuntur , cogaris mala quoque ei deputare, quae adventum ejus antecedunt.
PL 2, 458Bというのも、唯一の人の子の到来が、震撼と約束という二つの帰結の間に据えられている以上、諸国民の苦難も聖徒たちの願いも、必然的に唯一の人の子に属さねばならないからである。彼はまさに、両方の帰結に共通するものとして、その中間に置かれているのであり、自らの到来によって一方——すなわち諸国民の苦難——を締めくくり、他方——すなわち聖徒たちの願い——を始めるのである。それゆえ、お前がもし人の子の到来を我が〔創造主の〕キリストのものと認めるならば、その到来に先立つ迫り来る悪をそれに帰することになるがゆえに、その到来から生じる善をも彼に帰することを強いられるであろう。あるいはもしお前がそれをお前の〔至善の神の〕キリストのものとしたいのであれば、その到来から生じる善をそれに帰することになるがゆえに、その到来に先立つ悪をも彼に帰することを強いられるであろう。
Adversus Marcionem 4.39.32
Tam enim mala cohaerent adventui filii hominis antecedendo, quam et bona subsequendo. Quaere igitur quem ex duobus Christis constituas in persona unius filii hominis, in quem utraque dispositio referatur.
PL 2, 458Cというのも、悪は先立つことによって人の子の到来に結びついているのと同じように、善もまたそれに続くことによって結びついているからである。それゆえ、二人のキリストのうちいずれを、両方の配剤が帰せられるべき唯一の人の子という人格に据えるのか、探し求めるがよい。
Adversus Marcionem 4.39.33
Aut et Creatorem optimum, aut Deum tuum asperum dedisti natura. In summa ipsius parabolae considera exemplum: Adspice ficum, et arbores omnes, cum fructum protulerint, intelligunt homines aestatem appropinquasse.
PL 2, 458Cさもなくば、お前は創造主をも至善の者としたか、あるいはお前の神をもその本性において厳しい者としたか、そのいずれかである。譬えそのものの要点における実例を考えてみよ。「無花果の木と、すべての木とを見よ。それらが実を結んだとき、人々は夏が近づいたことを悟る」。
Adversus Marcionem 4.39.34
Sic et vos, cum videbitis haec fieri, scitote in proximo esse regnum Dei. Si enim fructificationes arbuscularum signum aestivo tempori praestant, antecedendo illud; proinde et conflictationes orbis, signum praenotant regni, praecedendo illud.
PL 2, 458C「同様に汝らも、これらのことが起こるのを見たならば、神の王国が間近にあることを知れ」。もし木々の結実が、夏の時節に先立つことによってそのしるしを与えるのであれば、同じように、世界の争乱も、王国に先立つことによってそのしるしをあらかじめ示すのである。
Adversus Marcionem 4.39.35
Omne autem signum ejus est cujus est res, cujus est signum. Et omni rei ab eo imponitur signum, cujus est res.
PL 2, 458Cしかし、あらゆるしるしは、そのしるしであるところの事柄が誰のものであるかによって、誰のものであるかが定まる。そして、あらゆる事柄に対して、そのしるしを課すのは、その事柄の持ち主である。
Adversus Marcionem 4.39.36
Ita si conflictationes signa sunt regni, sicut fructificationes aestatis; ergo et regnum Creatoris est, cujus conflictationes deputantur, quae signa sunt regni.
PL 2, 459Aこのように、争乱が、結実が夏のしるしであるのと同じように、王国のしるしであるならば、それゆえ王国もまた創造主のものである。その争乱こそが、王国のしるしとして、彼に帰せられるからである。
Adversus Marcionem 4.39.37
Praemiserat oportere haec fieri tam atrocia, tam dira, Deus optimus, certe a Prophetis et a Lege praedicata; adeo Legem et Prophetas non destruebat, cum quae praedicaverant, confirmat perfici oportere.
PL 2, 459A至善の神は、これほど苛烈で、これほど恐ろしいことどもが起こらねばならないと予め告げていたのであり、それは確かに預言者たちと律法とによって予告されていたことである。かくして彼は律法と預言者たちとを打ち壊してはいなかったのである。彼らが予告していたことが成就されねばならないと、彼が確証しているのだから。
Adversus Marcionem 4.39.38
Adhuc ingerit, Non transiturum coelum ac terram, nisi omnia peragantur. Quaenam ista? Si quae a Creatore sunt, merito sustinebunt elementa Domini sui ordinem expungi. Si quae a Deo optimo, nescio an sustineat coelum et terra perfici quae aemulus statuit.
PL 2, 459Aさらに彼は付け加える。「すべてのことが成し遂げられるのでなければ、天と地とは過ぎ去ることはない」と。それはいったい何であるのか。もしそれが創造主によるものであるならば、諸元素は当然、自らの主の定めが成し遂げられることに耐えるであろう。もしそれが至善の神によるものであるならば、天と地とが、敵対者の定めたことを成し遂げることに耐えうるかどうか、私は知らない。
Adversus Marcionem 4.39.39
Hoc si patietur Creator, zelotes Deus non est. Transeat age nunc terra et coelum, sic enim Dominus eorum destinavit, dum Verbum ejus manet in aevum: sic enim et Esaias praenuntiavit (Is. XL, 8).
PL 2, 459Aもし創造主がこれを許すのであれば、彼は熱情の神ではないことになる。さて、地と天とは過ぎ去るがよい。それらの主がそう定めたのだから。その言葉は世々に至るまで残る。実にイザヤもそう予告していたのである(イザヤ40:8)。
Adversus Marcionem 4.39.40
Admoneantur et discipuli, ne quando graventur corda eorum crapula et ebrietate, et saecularibus curis; et insistat eis repentinus dies ille, velut laqueus; utique oblitis Deum ex plenitudine et cogitatione mundi; Moysi erit admonitio (Deut. XXXII, 15).
PL 2, 459B弟子たちもまた訓戒されるがよい。彼らの心が、大食と酩酊と世の思い煩いとによって、決して重くならぬように、そしてかの日が、罠のように、突然彼らに迫ることのないように、と。それは当然、世界の充満と思案とのゆえに神を忘れる者たちについてのことである。それはモーセの訓戒となるであろう(申命記32:15)。
Adversus Marcionem 4.39.41
Adeo is liberabit a laqueo diei illius, qui hanc admonitionem retro intulit. Erant et loca alia apud Hierusalem ad docendum, erant extra Hierusalem secedendum; sedenim per diem in templo docebat, ut qui per Osee praedixerat (Os. XII. 4): In templo meo me invenerunt, et illic disputatum est ad eos.
PL 2, 459Bかくして、かの日の罠から解き放つのは、あらかじめこの訓戒を下していた方なのである。エルサレムの内には教えるための他の場所もあり、エルサレムの外には退くための場所もあった。しかし彼は昼の間、神殿で教えていたのであり、それはホセアを通してあらかじめ告げていた方だったからである(ホセア12:4)。「彼らは私を私の神殿において見出した。そこで彼らに対して論争がなされた」。
Adversus Marcionem 4.39.42
Ad noctem vero in elaeonem secedebat: sic enim Zacharias demonstrat (Zach. XIV. 4): Et stabunt pedes ejus in monte elaeone.
PL 2, 459Bしかし夜になると、彼はオリーブ山へ退いた。実にザカリアがそう示しているのである(ザカリア14:4)。「そしてその足はオリーブ山の上に立つであろう」。
Adversus Marcionem 4.39.43
Erant horae quoque auditorio competentes: diluculo conveniendum erat, quia per Esaiam cum dixisset (Is. L, 4): Dominus dat mihi linguam disciplinae; adjecit: Apposuit mihi mane aurem ad audiendum. Si hoc est prophetias dissolvere, quid erit adimplere?
PL 2, 459B聴くにふさわしい時刻もまた定まっていた。夜明けに集まるべきであったのは、イザヤを通してこう言った後(イザヤ50:4)——「主は私に教えの舌を与えられる」——さらにこう付け加えたからである。「主は朝、聴くようにと私に耳を備えられた」。もしこれが預言を破棄することであるとすれば、では成就するとはいかなることであろうか。