テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2Adversus Marcionem

Caput XVIII 第XVIII章

Tertullian · Adversus Marcionem · PL 2, 266A · 6 sectiones

Adversus Marcionem 1.18.1

1

Processerit, age, jam in notitiam quando voluit, quando potuit, quando hora fatalis advenit. Fortasse enim anabibazon ei obstabat, aut aliquae maleficae, aut Saturnus quadratus, aut Mars trigonus.

PL 2, 266A

よろしい、それでは彼が望んだとき、できたとき、運命の時刻が訪れたときに、知られるところへと進み出たとしよう。おそらく彼には、アナビバゾーン〔月の昇交点〕が妨げとなっていたか、あるいは何か凶星が、あるいは四分相のサトゥルヌスが、あるいは三分相のマルスが妨げとなっていたのであろう。

Adversus Marcionem 1.18.2

2

Nam et mathematici plurimum Marcionitae, nec hoc erubescentes, de ipsis etiam stellis vivere Creatoris. Tractandum et hic de revelationis qualitate, an digne cognitus sit, ut constet an vere; et ita credatur esse, quem digne constiterit revelatum.

PL 2, 266A

というのも、マルキオン派の多くは占星術師でもあり、しかも創造主のものである当の星々によって生計を立てていることを恥じてもいないからである。ここでもまた、啓示の質について——彼がふさわしく知られたのかどうかについて——論じなければならない。それによって、彼が真に知られたのかどうかが確かになるからである。そしてそのようにして、ふさわしく啓示されたことが確かになった者こそが、存在すると信じられることになる。

Adversus Marcionem 1.18.3

3

Digna enim Deo probabunt Deum. Nos definimus Deum primo natura cognoscendum, dehinc doctrina recognoscendum: natura ex operibus, doctrina ex praedicationibus. Sed cui nulla natura est, naturalia instrumenta non suppetunt.

PL 2, 266A

神にふさわしいことこそが、神を証明するからである。我々はこう規定する。神はまず本性によって知られ、次いで教えによって改めて知られるべきである。本性は業によって、教えは宣べ伝えによって〔知られる〕。しかし、いかなる本性も持たない者には、本性に由来する道具立てが備わっていない。

Adversus Marcionem 1.18.4

4

Ergo vel praedicationibus revelationem sui debuerat operari; maxime adversus eum revelandus qui et conditionis et praedicationis operibus tot ac tantis, vix tamen hominum fidem impleverat. Quomodo itaque revelatus est?

PL 2, 266B

それゆえ、少なくとも宣べ伝えによって、自らの啓示を成し遂げるべきであった。とりわけ、これほど多く、これほど大きな、被造世界の業と宣べ伝えの業とをもってしても、なお人間の信をようやく満たしたに過ぎなかった〔創造主〕に対抗して、啓示されるべきであったのだから。それなら、彼はいかにして啓示されたのか。

Adversus Marcionem 1.18.5

5

Si per humanam conjecturam, nega Deum alias cognosci posse quam per semetipsum: nec tantum ad formam provocans Creatoris, verum et ad conditionem tam divinae magnitudinis, quam humanae mediocritatis: ne major Deo homo videri possit, qui, eum non ultro volentem cognosci, suis viribus quodammodo in publicum agnitionis extraxerit: cum humana mediocritas facilius deos fingere sibi norit secundum totius aevi experimenta, quam verum sectari quem natura jam intelligunt.

PL 2, 266B

もし人間の推測によってであるとするなら、神が自分自身によるのでない仕方で知られうるということを否定せよ——創造主の在り方に訴えるだけでなく、神的な大いさと人間的な卑小さという在り方そのものにも訴えて。すなわち、人間が神よりも大きいと見なされることのないようにするためである。もし、みずから進んで知られることを望まない神を、人間が自分の力によって、いわば認知という白日のもとへと引きずり出したのだとすれば、人間は神よりも大きく見えてしまうであろう。人間の卑小さは、あらゆる時代の経験にしたがって自分のために神々を作り上げることのほうが、本性によってすでに知られている真の神を追い求めることよりも、はるかに容易であることを知っているのだから。

Adversus Marcionem 1.18.6

6

Alioquin, si sic homo Deum commentabitur, quomodo Romulus Consum, et Tatius Cloacinam, et Hostilius Pavorem, et Metellus Alburnum, et quidam ante hoc tempus Antinoum; hoc aliis licebit: nos Marcionem nauclerum novimus, non regem, nec imperatorem.

PL 2, 266C

さもなければ、人間がこのように神をでっち上げるとすれば——ロムルスがコンスス神を、タティウスがクロアキナ神を、ホスティリウスがパウォル神を、メテッルスがアルブルヌス神を、そしてこの時代より少し前にはある者がアンティノウスを〔神に仕立てたのと同じ〕であろう。だがそれは他の者たちには許されようとも、我々はマルキオンを船主として知っているのであって、王としてでも、皇帝としてでもない。