Adversus Marcionem 1.9.1
Scio quidem quo sensu novum deum jactitent, agnitione utique; sed et ipsam novitatis cognitionem, percutientem rudes animas, ipsamque naturalem novitatis gratiositatem volui repercutere, et hinc jam de ignoto deo provocare.
PL 2, 255B彼らがどのような意味で「新しい神」と言い立てているか、私は承知している——つまり、認識という点でのことである。しかし私は、未熟な魂を打つその新しさの認識そのものと、新しさが自然に持つ好ましさそのものとを、打ち返しておきたかった。そしてここからいよいよ、知られざる神について論戦を挑もうと思う。
Adversus Marcionem 1.9.2
Utique enim quem agnitione novum opponunt, ignotum ante agnitionem demonstrant. Age igitur, ad lineas rursum et in gradum; persuade deum ignotum esse potuisse.
PL 2, 255Bというのも、彼らが「認識によって新しい」と言って対置するまさにその神を、彼ら自身、認識される以前は知られざる神であったと示していることになるからである。さあ、もう一度出発線に戻り、構えに就くがよい。神が知られざる者でありえた、ということを説き示してみせよ。
Adversus Marcionem 1.9.3
Invenio plane ignotis diis aras prostitutas; sed attica idololatria est: item, incertis diis; sed superstitio romana est. Porro, incerti dii minus noti, ut minus certi; et proinde ignoti, qua minus certi. Quem titulum incidemus ex duobus deo Marcionis?
PL 2, 255Cなるほど、知られざる神々に祭壇が捧げられている例は見出せる——だがそれはアッティカの偶像崇拝である。同様に、不確かな神々に対する例も——だがそれはローマの迷信である。ところで、不確かな神々は、確かさが劣るゆえに知られることも劣る。したがって、確かさが劣るという点で、知られざる神々でもある。マルキオンの神には、この二つのうちどちらの称号を刻もうか。
Adversus Marcionem 1.9.4
Utrumque, opinor, et nunc incerto, et retro ignoto. Sicut enim ignotum eum fecit Deus notus Creator, ita et incertum Deus certus. Sed non evagabor uti dicam.
PL 2, 255C思うに、両方であろう——今は不確かな神であり、かつては知られざる神である。というのも、知られた神である創造主が彼を知られざる者としたのと同様に、確かな神である創造主が彼を不確かな者としているからである。しかし、この点についてはこれ以上立ち入らないでおこう。
Adversus Marcionem 1.9.5
Deus si ignotus fuit latuitque, illum regio latebrarum obumbravit, nova utique et ipsa, et ignota, et similiter nunc quoque incerta; certe immensa aliqua, et major indubitate eo quem abscondit.
PL 2, 256A神がもし知られざる者であり、隠れていたのだとすれば、彼を覆い隠していたのは何らかの隠れ場の領域であるはずであり、それもまた新しく、知られざるものであり、同様に今もなお不確かなものであるはずである。少なくとも、それは何か途方もなく広大なものであり、疑いなく、彼が隠れていた場所である以上、彼自身よりも大きなものであろう。
Adversus Marcionem 1.9.6
Sed breviter proponam, et plenissime exsequar praescribens deum ignorari nec potuisse, nomine magnitudinis, nec debuisse, nomine benignitatis, praesertim in utroque praelatiorem nostro Creatore.
PL 2, 256Aしかし私は手短に命題を立て、それを余すところなく展開して、こう抗弁しよう——神は、〔その〕偉大さの名において知られないでいることができなかったし、〔その〕慈愛の名において知られないでいるべきでもなかった。とりわけ、両方の点で我々の創造主より優っているとされる神ならばなおさらである。
Adversus Marcionem 1.9.7
Sed quoniam animadverto in quibusdam ad formam Creatoris provocari oportere omnis Dei novi et retro ignoti probationem, hoc ipsum ratione fieri a nobis prius commendare debebo, quo constantius utar rationis editae patrocinio.
PL 2, 256Aしかし、新しくかつて知られざる神についての証明はすべて創造主という型に照らして訴えられるべきである、とある人々が考えていることに私は気づいたので、まずこのこと自体を理に基づいて我々の側から裏づけておかねばならない。そうすれば、そこで示した理の擁護を、より確固たるものとして用いることができるであろう。
Adversus Marcionem 1.9.8
Ante omnia quidem, quale est, ut qui Deum agnoscis Creatorem, et priorem de notitia confiteris, non eisdem modis et alium scias tibi examinandum, quibus jam in alio didicisti Deum nosse? Omnis res anterior posteriori normam praeministravit.
PL 2, 256A何よりもまず、これはどういうことか——お前は創造主なる神を認め、認識においてこの神が先立つことを告白していながら、既に一方の神において神を知ることを学んだのと同じ仕方で、もう一方の神をも吟味すべきであることを知らないとは。先なるものはすべて、後なるものに規範をあらかじめ与えるのである。
Adversus Marcionem 1.9.9
Duo nunc dii proponuntur, ignotus et notus. De noto vacat quaestio: esse eum constat, quia notus non fuisset, nisi esset. De ignoto instat altercatio: potest enim et non esse; quia si esset, notus fuisset.
PL 2, 256B今、二人の神が提示されている。知られざる神と知られた神である。知られた神については、問いは無用である。彼が存在することは明らかである。存在しなければ、知られることもなかったはずだからである。知られざる神については、論争が差し迫っている。なぜなら、彼は存在しないこともありうるからである。もし存在するのであれば、知られていたはずだからである。
Adversus Marcionem 1.9.10
Quod ergo quaeritur quamdiu ignoratur, incertum est quamdiu quaeritur: et potest non esse, quamdiu incertum est. Habes Deum certum, qua notum; et incertum, qua ignotum.
PL 2, 256Bしたがって、知られない限り問われ続けるものは、問われ続ける限り不確かである。そして不確かである限り、存在しないこともありうる。かくしてお前は、知られているがゆえに確かな神と、知られていないがゆえに不確かな神とを持つことになる。
Adversus Marcionem 1.9.11
Si ita est, ecquid tibi videtur justa ratione defendi, ut ad normam et formam et regulam certorum probentur incerta?
PL 2, 256Bもしそうであるなら、不確かなものが、確かなものの規範・型・規則に照らして証明されるべきだ、というのは、お前には正当な理によって擁護できることだと思われるだろうか。
Adversus Marcionem 1.9.12
Caeterum, si ad hanc caussam, et ipsam adhuc incertam, etiam argumenta de incertis adhibeantur, series implicabitur quaestionum, ex ipsorum quoque argumentorum aeque incertorum retractatu, periclitantium de fide per incertum; et ibitur in illas jam indeterminabiles quaestiones, quas Apostolus (I Tim. I, 4) non amat.
PL 2, 256Bそのうえ、この訴訟自体がなお不確かであるのに、不確かな事柄についての論拠までもがそこに持ち込まれるなら、問いの連鎖はもつれることになる。それらの論拠自体も等しく不確かであり、それを吟味し直すことで、不確かさを通じて信頼性が危うくなるからである。そしてついには、使徒が(一テモテ1:4)好まないと言う、あの際限のない問いへと行き着くことになろう。
Adversus Marcionem 1.9.13
Sin de certis, et indubitatis, et absolutis regulae, partibus incertis, et dubiis et inexpeditis praejudicabunt plane, in quibus diversitas status invenitur, fortasse an non provocentur incerta ad formam certorum, ut liberata a reliqua comparationis provocatione per diversitatem status principalis.
PL 2, 256Cしかし、規範の確実で疑いなく絶対的な部分が、不確かで疑わしく未解決な部分を明らかに予め決するのだとしても、〔両者の〕在り方の相違が見出される場合には、ひょっとすると、不確かなものは確かなものの型へと呼び出されないのかもしれない。根本的な在り方が相違することによって、それ以上の比較の要求からは解放されているからである。
Adversus Marcionem 1.9.14
Cum vero duo dii proponuntur, communis est illis status principalis. Quod enim Deus est ambo sunt; innati, infecti, aeterni. Hic erit status principalis.
PL 2, 257Aしかし、二人の神が提示される場合、両者に共通するのは根本的な在り方である。すなわち、神であるという点では両者とも等しいのであり——生まれることなき者、造られることなき者、永遠なる者として。これが根本的な在り方である。
Adversus Marcionem 1.9.15
Caetera viderit Marcion, si in diversitate disposuit; posteriora enim sunt in retractatu: imo nec admittentur, si de principali statu constet.
PL 2, 257Aその他の点については、マルキオンが〔両者の〕相違のうちに配置したのであれば、彼自身が見るがよい。それらは吟味において後に来るものだからである。いや、むしろ、根本的な在り方について〔両者が一致することが〕確定するならば、それらは認められさえしないであろう。
Adversus Marcionem 1.9.16
Porro constat quia dii ambo, et ita de quorum statu constat communem esse, cum sub eo ad probationem devocantur; si incerta sunt, ad eorum certorum formam provocanda erunt, cum quibus de communione status principalis censentur, ut proinde et de probatione communicent.
PL 2, 257Aさて、両者とも神であることは確定しており、それゆえその在り方が共通であることも確定している。したがって、その共通の在り方のもとで証明へと引き出されるとき、もし〔一方が〕不確かであるならば、根本的な在り方の共有において判定される、あの確かなものたちの型に引き合わされねばならないであろう。それゆえ両者は証明においても分かち合うことになる。
Adversus Marcionem 1.9.17
Hinc itaque constantissime dirigam deum non esse qui fit hodie incertus, quia retro ignotus: quando quem constat esse, ex hoc ipso constat quod numquam fuerit ignotus, ideo nec incertus.
PL 2, 257Aしたがって、私はここから最も確固として、今日不確かな者となっている神は、かつて知られざる者であったがゆえに、存在しないと断言する。というのも、存在することが確定している者については、まさにそのことによって、この者が決して知られざる者ではなかったこと、それゆえ不確かな者でもなかったことが確定するからである。