Adversus Marcionem 1.17.1
His compressi, erumpunt dicere: «Sufficit unicum hoc opus Deo nostro, quod hominem liberavit summa et praecipua bonitate sua, et omnibus locustis anteponenda. » O Deum majorem, cujus tam magnum opus non potuit inveniri, quam in homine dei minoris!
PL 2, 265Aマルキオン派はこのように追い詰められて、口をついてこう言い出す、「我々の神には、至高にして卓越した——〔創造主の〕あらゆる蝗にもまさって置かれるべき——自らの善性によって人間を解放したこの唯一の業で十分である。」おお、より大きな神よ——その神のこれほど大いなる業が、より小さな神の人間の中でしか見出されえなかったとは!
Adversus Marcionem 1.17.2
Enimvero, prius est ut eum probes esse, per quae Deum probari oportet: per opera; tunc deinde per beneficia. Primo enim quaeritur an sit; et ita, qualis sit. Alterum de operibus, alterum de beneficiis dignoscetur.
PL 2, 265Aまことに、まず先にすべきは、神が証明されるべき仕方によって、彼が存在することをお前が証明することである——すなわち業によって。それから次に恩恵によってである。なぜなら、まず問われるのは彼が在るかどうかであり、それから、彼がどのようなものであるかだからである。前者は業によって、後者は恩恵によって見分けられる。
Adversus Marcionem 1.17.3
Caeterum, non quia liberasse dicitur hominem, ideo esse eum constat; sed si esse constiterit, tunc et liberasse dicetur; ut et an liberaverit constet; quia potuerit et esse, et non liberasse.
PL 2, 265Bところで、彼が人間を解放したと言われているからといって、それゆえに彼が存在することが確かになるわけではない。むしろ、彼が存在することが確かになって初めて、彼が解放したとも言われることになる。そうして初めて、彼が解放したかどうかも確かになる。なぜなら、彼は存在しながら解放しなかったということもありえたからである。
Adversus Marcionem 1.17.4
Quomodo ergo, quia liberasse dicetur, etiam esse credetur, cum potuerit et esse, et non liberasse?
PL 2, 265Bそれなら、彼が解放したと言われているからといって、どうして彼が存在するとも信じられることになろうか——彼は存在しながら解放しなかったということもありえたのに。
Adversus Marcionem 1.17.5
Nunc in isto articulo ab ignoti Dei quaestione deducto, satis constitit tam nihil illum condidisse, quam debuisse condidisse, uti cognosceretur ex operibus; quia, si fuisset, cognosci debuisset, et utique a primordio rerum: Deum enim non decuisset latuisse.
PL 2, 265B今、知られざる神についての問いからこの論点へと導かれたところで、彼が何も創造しなかったこと、そして業によって知られるためには創造すべきであったこと、この両方が十分に確かめられた。なぜなら、もし彼が在ったのであれば、当然知られるべきであった——しかも事物の初めから。神が隠れたままでいることは、ふさわしくなかったはずだからである。
Adversus Marcionem 1.17.6
Regrediar necesse est ad originem quaestionis Dei ignoti, ut caeteros quoque ramulos ejus excutiam.
PL 2, 265B私は、知られざる神をめぐる問いの根源へと立ち返らざるをえない——その他の枝葉もまた振るい落とすためである。
Adversus Marcionem 1.17.7
Primo enim quaeri oportebit, qui postea se protulerit in notitiam; cur postea, et non a primordio rerum? quibus utique necessarius, qua Deus, et quidem melior quo necessarior, latere non debuit.
PL 2, 265Bというのも、まず問われねばならないのは、後になって自らを知られるところへと差し出した者について、なぜそれが後になってのことであり、事物の初めからではなかったのか、ということだからである。彼は当然、〔人々に〕必要な方であった——神である以上、しかもより善き神である分だけいっそう必要である以上、隠れたままでいるべきではなかったのである。
Adversus Marcionem 1.17.8
Non enim potest dici non fuisse aut materiam, aut caussam cognoscendi Deum, cum et homo a primordio esset in saeculo, cui nunc subvenit, et malitia Creatoris, adversus quam ut bonus subvenit.
PL 2, 265Cなぜなら、神を知るための材料も、理由も、無かったとは言えないからである。人間は事物の初めから世に在ったのであり、彼〔上位の神〕は今その人間を助けているのであり、また創造主の悪意も初めから在ったのであり、彼は善き者として、その悪意に対抗して助けているのだから。
Adversus Marcionem 1.17.9
Igitur aut ignoravit et caussam et materiam suae revelationis necessariae, aut dubitavit, aut non potuit, aut noluit. Omnia haec Deo indigna, maxime optimo. Sed et hunc locum alibi implebimus, exprobratione serae revelationis, sicut nunc sola demonstratione.
PL 2, 265Cしたがって、彼は自らの啓示が必要である理由も材料も知らなかったか、あるいは躊躇したか、あるいはできなかったか、あるいは望まなかったか、そのいずれかである。これらはすべて神にふさわしくない——至善の神であればなおのことである。しかしこの論点については、他の箇所で——遅い啓示への非難という形で——さらに満たすことにしよう。今はただ論証だけにとどめる。