テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2Adversus Marcionem

Caput XIX 第XIX章

Tertullian · Adversus Marcionem · PL 2, 347B · 14 sectiones

Adversus Marcionem 3.19.1

1

Age nunc, si legisti penes David (Ps. XCV, 10), Dominus regnavit a ligno, expecto quid intelligas, nisi forte lignarium aliquem regem significari Judaeorum, et non Christum, qui exinde a passione ligni superata morte regnavit.

PL 2, 347B

さて、お前が仮にダビデのもとでこう読んだとしよう(詩篇95:10)、「主は木から統治された」と。私はお前がこれをどう理解するのか聞かせてもらいたい。まさか、ユダヤ人のどこぞの材木商めいた王のことだとでも言うのではあるまい、キリストのことではなく。だがキリストこそは、まさにそれ以来、木による受難によって死を打ち破り、統治しているのである。

Adversus Marcionem 3.19.2

2

Etsi enim mors ab Adam regnavit usque ad Christum, cur Christus non regnasse dicatur a ligno, ex quo crucis ligno mortuus, regnum mortis exclusit? Proinde et Isaias (Is. IX, 6): Quoniam, inquit, puer natus est nobis, et datus est nobis filius .

PL 2, 347B

というのも、たとえ死がアダムからキリストに至るまで統治していたとしても、キリストが木から統治したと言われていけない理由がどこにあろうか。十字架の木によって死んだそのときから、キリストは死の統治を締め出したのだから。それゆえイザヤもこう言っている(イザヤ9:6)。「幼子が我々のために生まれた。子が我々に与えられた」と。

Adversus Marcionem 3.19.3

3

Quid novi, si non de Filio Dei dicit? Cujus imperium factum est super humerum ipsius. Qui omnino regum insigne potestatis suae humero praefert, et non aut capite diadema, aut manu sceptrum, aut aliquam propriae vestis notam; Sed solus novus rex novorum aevorum Christus Jesus, novae gloriae et potestatem et sublimitatem suam humero extulit, crucem scilicet, ut, secundum superiorem prophetiam, exinde Dominus regnaret a ligno.

PL 2, 347C

もしこれが神の子について言われているのでなければ、いったい何が新しいというのか。「その支配は彼の肩の上に置かれる」。いったいどこの王が、その権力の印を頭上の王冠にでもなく、手にした笏にでもなく、あるいは己の衣服の何らかの徴にでもなく、肩の上に掲げるだろうか。ただ新しい世々の新しい王であるキリスト・イエスだけが、その新しい栄光の権力と崇高さを肩の上に――すなわち十字架を――掲げたのである。それは、先の預言のとおり、それ以来、主が木から統治するためであった。

Adversus Marcionem 3.19.4

4

Hoc lignum et Hieremias (Jerem., XI, 9) tibi insinuat, dicturis praedicans Judaeis: Venite, mittamus lignum in panem ejus, utique in corpus.

PL 2, 348A

この木については、エレミヤもまたお前に示している(エレミヤ11:9)。ユダヤ人たちがやがて言うであろうことを予告してこう告げている。「来たれ、彼のパンに木を投げ入れよう」、すなわちその肉体に、というのである。

Adversus Marcionem 3.19.5

5

Sic enim Deus in Evangelio quoque vestro revelavit panem corpus suum appellans, ut et hinc jam eum intelligas corporis sui figuram pani dedisse, cujus retro corpus in panem Prophetes figuravit, ipso Domino hoc sacramentum postea interpretaturo.

PL 2, 348A

実に神は、諸君の福音書においてすら、パンを自分の肉体と呼んでこれを明らかにされた。それゆえ、これによってもお前は理解できるはずである。神が自分の肉体の予型をパンに与えたのだと。かつて預言者はその肉体をパンとして予め象っており、この秘義を後に解き明かすのは主ご自身であった。

Adversus Marcionem 3.19.6

6

Si adhuc quaeris dominicae crucis praedicationem, satis jam tibi potest facere vigesimus primus psalmus, totam Christi continens passionem, canentis jam tunc gloriam suam: Foderunt, inquit (Ps., XXI, 17), manus meas et pedes; quae proprie atrocitas crucis.

PL 2, 348A

もしお前がなおも主の十字架についての宣べ伝えを求めるならば、詩篇第二十一篇がすでにお前を十分に満足させうるであろう。それはキリストの受難のすべてを含んでおり、彼はすでにそのとき自らの栄光を歌っていた。「彼らは私の手足を刺し貫いた」(詩篇21:17)と言われているとおりであり、これこそまさに十字架の凄惨さである。

Adversus Marcionem 3.19.7

7

Et rursus, cum auxilium Patris implorat: Salvum, inquit (ibid. 22), fac me ex ore leonis, utique mortis; et de cornibus unicornis humilitatem; de apicibus scilicet crucis, ut supra ostendimus.

PL 2, 348B

また再び、父の助けを乞い願うときにこう言う。「私を獅子の口から救ってください」(同22節)、すなわち死から。そして「一角獣の角から、この卑しさを」、すなわち十字架の頂きから、と。これはすでに上で示したとおりである。

Adversus Marcionem 3.19.8

8

Quam crucem nec ipse David passus est, nec ullus rex Judaeorum; ne putes alterius alicujus prophetari passionem, quam ejus qui solus a populo tam insigniter crucifixus est.

PL 2, 348B

この十字架を、ダビデ自身も、ユダヤの王のうち誰一人として受けたことはない。だから、これほどまでに際立った仕方で民によって十字架に架けられた、まさにその方以外の誰かの受難が預言されているのだとは、お前は思うべきではない。

Adversus Marcionem 3.19.9

9

Nunc et si omnes istas interpretationes respuerit et irriserit haeretica duritia, concedam illi nullam Christi crucem significatam a Creatore: quia nec ex hoc probabit alium esse qui crucifixus est, nisi forte ostenderit hunc exitum ejus a suo Deo praedicatum; ut diversitas passionum, ac per hoc etiam personarum, ex diversitate praedicationum vindicetur.

PL 2, 348B

さて、たとえ異端の頑迷さがこれらすべての解釈を拒み、嘲笑ったとしても、私はそれに対して、キリストの十字架は創造主によって何一つ予示されてはいなかったのだと、ひとまず譲歩してもよい。なぜなら、それによってすら、十字架にかけられたのが別人であるとは証明されないからである。ただし、この最期が自分の神によって予告されていたことを示しえたのなら話は別だが。そうして初めて、受難の相違、ひいては人格の相違が、宣べ伝えの相違によって立証されることになるのだから。

Adversus Marcionem 3.19.10

10

Caeterum, nec ipso Christo ejus praedicato, nedum cruce ipsius, sufficit in meum Christum solius mortis prophetia.

PL 2, 348C

しかし他方、たとえ彼らの神のキリスト自身が予告されておらず、まして彼の十字架も予告されていなかったとしても、私のキリストにとっては、死そのものについての預言だけで十分である。

Adversus Marcionem 3.19.11

11

Ex hoc enim quod non est edita qualitas mortis, potuit et per crucem evenisse, tunc alii deputanda, si in alium fuisset praedicatum, nisi si nec mortem volet Christi mei prohetatam; quo magis erubescat, si suum quidem Christum mortuum annuntiat, quem negat natum: meum vero mortalem negat, quem nascibilem confitetur.

PL 2, 348C

というのも、死の様態が明示されていないという事実から、それは十字架によって起こったのだとも解しうるのであって、もし別のキリストについて予告されていたのならば、その別のキリストに帰されるべきことになろう。ただし、彼が私のキリストの死すら予告されていなかったと言い張るのでない限りは。だが、もし彼が自分自身のキリストを、生まれたことは否定しながらも死んだと告げるのであれば、なおさら恥じ入るべきである。それに対して彼は、生まれたことを認める私のキリストについては、死すべき者であることを否定しているのだから。

Adversus Marcionem 3.19.12

12

Et mortem autem et sepulturam et resurrectionem Christi mei, una voce Isaiae volo ostendere, dicentis (Is. LVIII, 2): Sepultura ejus sublata de medio est. Nec sepultus enim esset, nisi mortuus; nec sepultura ejus sublata de medio, nisi per resurrectionem.

PL 2, 349A

さて、私のキリストの死と埋葬と復活とを、イザヤのただ一言によって示したいと思う。彼はこう言っている(イザヤ58:2)。「彼の埋葬は取り除かれた」と。なぜなら、死ななかったならば埋葬されることもなかったであろうし、復活によるのでなければ、その埋葬が取り除かれることもなかったであろうから。

Adversus Marcionem 3.19.13

13

Denique subjecit (Is., LIII, 12): Propterea ipse multos haereditati habebit et multorum dividet spolia. Quis enim alius, nisi qui natus est, ut supra ostendimus? Pro eo quod tradita est anima ejus in mortem.

PL 2, 349A

さらに続けてこう言う(イザヤ53:12)。「それゆえ彼自身は多くの者を相続財産として持ち、多くの者の分捕り物を分配するであろう」。いったい他の誰であろうか、先に示したとおり生まれた方でなければ。「彼の魂が死に渡されたゆえに」。

Adversus Marcionem 3.19.14

14

Ostensa est enim caussa gratiae hujus, pro injuria scilicet mortis repensandae: pariter ostensum est, haec illum propter mortem consecuturum, post mortem utique per resurrectionem consecuturum.

PL 2, 349A

実に、この恩寵の理由が示されている。すなわち、死という不当な仕打ちに報いるためである。同様に、彼がこれらのものを死のゆえに得ることになること、そして死の後、まさしく復活によってこれを得ることになることも示されているのである。