テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2Adversus Marcionem

Caput V 第V章

Tertullian · Adversus Marcionem · PL 2, 366C · 13 sectiones

Adversus Marcionem 4.5.1

1

In summa, si constat id verius quod prius, id prius quod et ab initio, id ab initio, quod ab Apostolis; pariter utique constabit, id esse ab Apostolis traditum, quod apud ecclesias Apostolorum fuerit sacrosanctum.

PL 2, 366C

要するに、より真正なのは先にあるものであり、先にあるものは初めからあったものであり、初めからあったものは使徒たちに由来するものである、ということが確かであるとすれば、使徒たちの諸教会のもとで神聖不可侵なものとされてきたものこそが、使徒たちから伝えられたものである、ということも等しく確かとなるはずである。

Adversus Marcionem 4.5.2

2

Videamus quod lac a Paulo Corinthii hauserint; ad quam regulam Galatae sint recorrecti; quid legant Philippenses, Thessalonicenses, Ephesii; quid etiam Romani de proximo sonent, quibus Evangelium et Petrus et Paulus sanguine quoque suo signatum reliquerunt.

PL 2, 366C

見てみよう、コリントの人々がパウロからどのような乳を飲んだかを。ガラテヤの人々がどのような規範へと立ち返らされたかを。フィリピの人々、テサロニケの人々、エフェソの人々が何を読んでいるかを。そして、ペトロとパウロが自らの血をもって印を押した福音書を伝えられたローマの人々が、すぐそばで何を語っているかを。

Adversus Marcionem 4.5.3

3

Habemus et Joannis alumnas ecclesias. Nam etsi Apocalypsim ejus Marcion respuit, ordo tamen episcoporum ad originem recensus, in Joannem stabit auctorem. Sic et caeterarum generositas recognoscitur.

PL 2, 366C

我々はまた、ヨハネに養われた諸教会も持っている。たとえマルキオンが彼の黙示録を拒んだとしても、その起源にまでさかのぼって数えられた司教たちの系譜は、創始者としてヨハネのもとに行き着くであろう。同様にして、他の諸教会の由緒正しさもまた認められるのである。

Adversus Marcionem 4.5.4

4

Dico itaque apud illas, nec solas jam apostolicas, sed apud universas, quae illis de societate sacramenti confoederantur, id Evangelium Lucae ab initio editionis suae stare, quod cum maxime tuemur: Marcionis vero plerisque nec notum; nulli autem notum, ut non eo damnatum.

PL 2, 366C

こうして私は言う。それらの教会のもとで――もはや使徒に連なる教会に限らず、秘義の共有によってそれらと結ばれているあらゆる教会のもとで――我々がとりわけ守っているあのルカの福音書は、それが公にされた当初から一貫して立ち続けている、と。他方、マルキオンの福音書は、大多数にはそもそも知られてすらおらず、たとえ知られている場合でも、断罪されずには知られていない。

Adversus Marcionem 4.5.5

5

Habet plane et illud ecclesias, sed suas; tam posteras quam adulteras; quarum si censum requiras, facilius apostaticum invenias quam apostolicum; Marcione scilicet conditore, vel aliquo de Marcionis examine.

PL 2, 367A

たしかに、あの〔マルキオンの福音書〕もまた諸教会を持っている。しかし、それは彼自身の教会であって、後発であるとともに混ぜ物をされた教会である。もしその起源を問うならば、使徒に連なるものよりも背教的なもののほうを、たやすく見出すことになろう。創始者はマルキオンであり、あるいはマルキオンの群れから出た誰かなのである。

Adversus Marcionem 4.5.6

6

Faciunt favos et vespae: faciunt ecclesias et marcionitae. Eadem auctoritas ecclesiarum apostolicarum caeteris quoque patrocinabitur Evangeliis, quae proinde per illas et secundum illas habemus, Joannis dico et Matthaei, licet et Marcus quod edidit, Petri affirmetur, cujus interpres Marcus: nam et Lucae Digestum Paulo adscribere solent.

PL 2, 367A

蜂の巣は雀蜂も作る。教会はマルキオン派もまた作るのである。使徒に連なる諸教会のその同じ権威は、他の福音書についても、同様に後ろ盾となるであろう。それらの福音書を我々が持っているのは、まさにそれらの教会を通し、それらの教会にしたがってのことである――ヨハネとマタイの福音書のことである。マルコが公にしたものについても、それはペトロのものだと確言されうる。マルコはペトロの通訳であったからである。実に、ルカが編んだ書についても、人々はそれをパウロのものとするのを常としている。

Adversus Marcionem 4.5.7

7

Capit magistrorum videri, quae discipuli promulgarint. Itaque et de his Marcion flagitandus, quid omissis eis, Lucae potius institerit; quasi non et haec apud ecclesias a primordio fuerint, quemadmodum et Lucae.

PL 2, 367A

弟子たちが公にしたものが、師たちのものと見なされることは、当然のことである。したがって、これらの福音書についても、マルキオンは問い詰められねばならない――なぜそれらを差し置いて、むしろルカにこだわったのか、と。あたかも、これらの福音書もまた、ルカのそれと同じように、初めから諸教会のもとにあったのではないかのようにである。

Adversus Marcionem 4.5.8

8

Atquin haec magis primordio fuisse credibile est, ut priora, qua apostolica; ut cum ipsis Ecclesiis dedicata. Caeterum, quale est, si nihil Apostoli ediderunt, ut discipuli potius ediderint, qui nec discipuli existere potuissent sine ulla doctrina magistrorum?

PL 2, 367B

しかるに、これらの福音書こそがより初めからあったと信じるのがふさわしい。それらは、使徒に連なるものとしてより先にあり、諸教会そのものとともに献げられたものだからである。それにしても、もし使徒たちが何も公にしなかったとすれば、むしろ弟子たちが公にしたということになるが、それはいかなることであろうか。師たちの教えが全くなければ、弟子たちは弟子として存在することすらできなかったはずなのに。

Adversus Marcionem 4.5.9

9

Igitur dum constet haec quoque apud Ecclesias fuisse, cur non haec quoque Marcion attigit, aut emendanda si adulterata, aut agnoscenda si integra? nam et competit, ut si qui Evangelium pervertebant, eorum magis curarent perversionem, quorum sciebant auctoritatem receptiorem, ideo et pseudapostoli, quod per falsum Apostolos imitarentur.

PL 2, 367B

したがって、これらの福音書もまた諸教会のもとにあったことが確かであるとすれば、マルキオンはなぜこれらにも手をつけなかったのか――もし混ぜ物をされているならば直すべきものとして、もし完全であるならば認めるべきものとして。というのも、もし福音書を歪めようとする者たちがいたのであれば、彼らはむしろ、より広く受け入れられていると知っている権威を持つ福音書の歪曲にこそ、力を注いだはずだからである。それゆえにこそ、偽使徒たちもまた、偽って使徒たちを装おうとしたのである。

Adversus Marcionem 4.5.10

10

In quantum ergo emendasset quae fuissent emendanda, si fuissent corrupta, in tantum confirmavit non fuisse corrupta, quae non putavit emendanda. Denique emendavit, quod corruptum existimavit. Sed ne hoc merito, quia non fuit corruptum.

PL 2, 367B

したがって、もし〔他の福音書が〕損なわれていたならば、彼は直されるべきものを直したはずである。その度合いに応じて、彼が直すべきだと考えなかったものは、損なわれていなかったことを、まさに彼自身が確かなものとしたことになる。要するに、彼は損なわれていると見なしたものだけを直したのである。しかし、それも正当ではない。なぜなら、それは損なわれてなどいなかったからである。

Adversus Marcionem 4.5.11

11

Si enim apostolica integra cucurrerunt; Lucae autem quod est secundum nos, adeo congruit regulae eorum, ut cum illis apud Ecclesias maneat, jam et Lucae constat integrum decucurrisse usque ad sacrilegium Marcionis.

PL 2, 367C

というのも、もし使徒に連なる諸福音書が完全なままに進んできたのであれば、そして我々のもとにあるルカの福音書が、それらの規範とこれほどまでに一致し、諸教会のもとでそれらとともに保たれているのであれば、ルカの福音書もまた、マルキオンの冒瀆に至るまで、完全なままに進んできたことが、すでに確かとなるからである。

Adversus Marcionem 4.5.12

12

Denique, ubi manus illi Marcion intulit, tunc diversum et aemulum factum est apostolicis. Igitur dabo consilium discipulis ejus, ut aut et illa convertant, licet sero, ad formam sui, quo cum apostolicis convenire videantur (nam et quotidie reformant illud, prout a nobis quotidie revincuntur), aut erubescant de magistro ubique traducto, cum Evangelii veritatem nunc ex conscientia tramittit; nunc ex impudentia evertit.

PL 2, 367C

そしてついに、マルキオンがそれに手を下したとき、それは使徒に連なる諸福音書とは異なる、それらに張り合うものとなったのである。したがって私は、彼の弟子たちに、こう助言しよう。たとえ遅きに失したとはいえ、あの〔ほかの〕諸福音書のほうをも、自分たちの福音書の型に合わせて作り変えるがよい、そうすれば彼らも、使徒に連なる諸福音書と一致していると見えるであろうから(実際、彼らは我々によって日々論駁されるたびに、自分たちのそれを日々作り直しているのだから)。さもなければ、至るところで晒し者にされているその師について、恥じ入るがよい――彼は福音書の真理を、あるときは良心から見逃し、あるときは恥知らずから覆しているのだから、と。

Adversus Marcionem 4.5.13

13

His fere compendiis utimur, cum de Evangelii fide adversus haereticos experimur, defendentibus et temporum ordinem posteritati falsariorum praescribentem, et auctoritatem Ecclesiarum traditioni Apostolorum patrocinantem: quia veritas falsum praecedat necesse est; et ab eis procedat, a quibus tradita est.

PL 2, 368A

我々は、福音書の信頼性について異端者たちに対して論じるとき、おおよそこうした近道を用いるのである。すなわち、時の秩序が偽造者たちの後発性に対して抗弁を立て、諸教会の権威が使徒たちの伝承の後ろ盾となる、というものである。なぜなら、真理は必然的に偽りに先立つものであり、それを伝えた当の者たちから発するものだからである。