Adversus Marcionem 4.9.1
De tot generibus operum, quid utique ad piscaturam respexit, ut ab illa in apostolos sumeret Simonem et filios Zebedaei?
PL 2, 374Aあまたの種類の仕事の中で、何ゆえに殊更に漁業に目を留め、そこからシモンとゼベダイの子らを使徒として選び取ったのか。
Adversus Marcionem 4.9.2
Non enim simplex factum videri potest, de quo argumentum processurum erat, dicens. (Luc., V, 10) Petro trepidanti de copiosa indagine piscium: Ne time, abhinc enim homines eris capiens.
PL 2, 374Aそれは単純な出来事とは見えないはずである。なぜなら、そこから一つの論証が展開されることになっていたのだから――魚の夥しい漁獲に怯えるペトロに向かって(ルカ5:10)「恐れるな、今から後、汝は人を捕える者となるであろう」と言ったときに。
Adversus Marcionem 4.9.3
Hoc enim dicto, intellectum illis suggerebat adimpletae prophetiae, se eum esse, qui per Hieremiam pronuntiarat (Jerem., XVI, 16): Ecce ego mittam piscatores multos, et piscabuntur illos; homines scilicet.
PL 2, 374Bこの言葉によって、彼は彼らに、預言が成就したという理解を差し向けていた。すなわち、自分こそが、エレミヤを通して(エレミヤ16:16)「見よ、私は多くの漁師を遣わす、彼らは彼らを漁るであろう」と告げたその者であるということを。彼らとは、すなわち人間のことである。
Adversus Marcionem 4.9.4
Denique relictis naviculis secuti sunt eum; ipsum intelligentes, qui coeperat facere quod edixerat. Aliud est, si adfectavit de naviculariorum collegio allegere, habiturus apostolum quandoque nauclerum Marcionem.
PL 2, 374Bそこで彼らは小舟を残して彼に従った。彼こそが、自ら告げたことを行い始めた当のその者であると悟ってのことである。もし彼が船主組合から選び取ろうと望んだのであれば話は別であって、その場合いつか船主マルキオンをも使徒として持つことになったであろう。
Adversus Marcionem 4.9.5
Praestruximus quidem adversus Antitheses, nihil proficere proposito Marcionis, quam putat, diversitatem Legis et Evangelii, ut et hanc a Creatore dispositam, denique praedicatam in repromissione novae legis et novi sermonis et Novi Testamenti.
PL 2, 374B我々はすでに『アンティテセイス』に対して、マルキオンが考えるところの律法と福音の相違は、彼の企てにとって何ら益するところがないこと、そしてこの相違もまた創造主によって定められ、新しい律法、新しい言葉、新しい契約の約束のうちにすでに宣べ伝えられていたものであることを、あらかじめ論じ立てておいた。
Adversus Marcionem 4.9.6
Sed quoniam attentius argumentatur apud illum suum nescio quem συνταλαιπωρον, id est commiseronem, et συμμισουμενον, id est, coodibilem, in leprosi purgationem, non pigebit ei occurrere, et in primis figuratae legis vim ostendere; quae in exemplo leprosi non contingendi, imo ab omni commercio submovendi, communicationem prohibebat hominis delictis commaculati; cum qualibus et Apostolus (I Cor., V, 11) cibum quoque vetat sumere: participari enim stigmata delictorum, quasi ex contagione, si quis se cum peccatore miscuerit.
PL 2, 374Bしかし、彼が何者とも知れぬあの己の仲間――『共に苦しむ者』すなわちコンミゼロー、『共に憎まれるべき者』すなわちコオディビレム――を相手に、らい病人の清めについてより入念に論じているので、我々もこれに立ち向かうことを厭わず、まず何よりも予型としての律法の力を示すことにしよう。その律法は、らい病人に触れてはならない、いやそれどころかあらゆる交わりから遠ざけねばならないという実例において、罪によって汚された人間との交際を禁じていたのである。そのような者たちとは、使徒も(一コリント5:11)食を共にすることさえ禁じている。罪人と交わる者は、あたかも感染によるかのように、罪の烙印にあずかることになるからである。
Adversus Marcionem 4.9.7
Itaque Dominus volens altius intelligi Legem, per carnalia spiritalia significantem, et hoc nomine non destruens, sed magis exstruens quam pertinentius volebat agnosci, tetigit leprosum, a quo etsi homo inquinari potuisset, Deus utique non inquinaretur, incontaminabilis scilicet.
PL 2, 374Cそこで主は、律法が肉的な事柄によって霊的な事柄を示すものであることをより深く理解させようと望み、この点において律法を破壊するのではなく、むしろそれをより的確に知られるべきものとして打ち立てようとしつつ、らい病人に触れた。人間であればこれに触れて汚されることもあり得たであろうが、神である以上、決して汚されることはない。すなわち汚され得ぬ方だからである。
Adversus Marcionem 4.9.8
Ita non praescribetur illi quod debuerit legem observare, et non contingere immundum, quem contactus immundi non erat inquinaturus. Hoc magis meo Christo competere sic doceo, dum tuo non competere demonstro.
PL 2, 374Cこうして彼に対しては、律法を守り汚れた者に触れずにおくべきであった、という抗弁は成り立たない。汚れた者との接触が彼を汚すことはなかったからである。私はこのことが、まさしく我がキリストにこそふさわしいことを、お前のキリストにはふさわしくないことを示すことによって、教える。
Adversus Marcionem 4.9.9
Si enim ut aemulus legis tetigit leprosum, nihil faciens praeceptum legis, per contemptum inquinamenti, quomodo posset inquinari, qui corpus non habebat quod inquinaretur? phantasma enim inquinari non posset.
PL 2, 374Dなぜなら、もし彼が律法に対抗する者として、律法の命令に何ら従うことなく、汚れを蔑ろにしてらい病人に触れたのだとすれば、汚されるべき肉体を持たなかった者が、どうして汚され得ようか。幻は汚され得ないからである。
Adversus Marcionem 4.9.10
Qui ergo inquinari non poterat ut phantasma, jam non virtute divina incontaminabilis erit, sed phantasmatis inanitate: nec contempsisse videri potest inquinamentum, cujus materiam non habebat: ita nec legem destruxisse, qui inquinamentum ex occasione phantasmatis, non ex ostentatione virtutis evaserat.
PL 2, 375Aしたがって、幻であるがゆえに汚され得なかった者は、もはや神的な力によって汚され得ぬのではなく、幻であるがゆえの空虚さによって汚され得ないのである。またその質料を持たなかった汚れを、蔑ろにしたと見なすこともできない。同様に、力の誇示によってではなく、幻であるという事情によって汚れを免れた者は、律法を破壊したとも見なされない。
Adversus Marcionem 4.9.11
Si autem Helisaeus, prophetes Creatoris, unicum leprosum Naaman syrum ex tot leprosis israelitis emendavit (IV Reg., V, 14), nec hoc ad diversitatem facit Christi, quasi hoc modo melioris, dum israelitem leprosum emundavit extraneus, quem suus dominus emundare non valuerat; syro facilius emundato, significato per nationes emundationis in Christo lumine earum, quae septem maculis capitalium delictorum inhorrerent, idololatria, blasphemia, homicidio, adulterio, stupro, falso testimonio, fraude.
PL 2, 375Aもし創造主の預言者エリシャが、あれほど多くのイスラエル人のらい病人の中からただ一人、シリア人ナアマンだけを(列王記第四5:14)清めたのだとしても、そのことはキリストの相違を証するものとはならない。あたかもこの点でキリストがより優れているかのごとくには――すなわち、外部の者が、その自身の主が清め得なかったイスラエル人のらい病人を清めた、というふうには。むしろシリア人がより容易に清められたことによって、諸国民がキリストの光のもとで清められることが予表されていたのであり、彼らは、偶像礼拝、冒瀆、殺人、姦通、淫行、偽証、詐取という七つの重い罪の汚点によって身の毛もよだつばかりであった。
Adversus Marcionem 4.9.12
Quapropter septies quasi per singulos titulos in Jordane lavit, simul et ut totius hebdomadis caperet expiationem; quia unius lavacri vis et plenitudo Christo soli dicabatur, facturo in terris, sicut sermonem compendiatum, ita et lavacrum.
PL 2, 375Bそれゆえに彼は、あたかも一つ一つの名目に応じるかのように、七度ヨルダン川で身を洗った。同時にそれによって、一週間全体の贖いをも得るためであった。というのも、ただ一度の洗いの持つ力と充満とは、ひとえにキリストにのみ捧げられるべきものだったからである。キリストは地上において、言葉を凝縮したものとしたのと同じように、洗いをも凝縮したものとするはずであった。
Adversus Marcionem 4.9.13
Nam et hoc opponit Marcion, Helisaeum quidem materia eguisse, aquam adhibuisse, et eam septies; Christum vero verbo solo, et hoc semel functum, curationem statim repraesentasse. Quasi non audeam et verbum ipsum in substantiam Creatoris vindicare.
PL 2, 375Bというのも、マルキオンはこの点をも持ち出して反論する。エリシャは質料を必要とし、水を用い、しかもそれを七度用いたのに対し、キリストはただ言葉のみによって、しかも一度それを行っただけで、たちどころに癒しを現したではないか、と。あたかも、私がその言葉そのものをも創造主の実体に帰することを躊躇うとでもいうかのように。
Adversus Marcionem 4.9.14
Nullius rei non ille potior auctor, qui prior. Incredibile plane, ut potestas Creatoris verbo remedium vitii unius operata sit, quae verbo tantam mundi molem semel protulit. Unde magis dignoscitur Christus Creatoris, quam ex verbi potestate?
PL 2, 375Bいかなる事柄であれ、先なる者こそ、より優れた創始者である。創造主の力が、言葉によって世界というこれほど巨大な塊を一挙に生み出したのに、言葉によってただ一つの疾患の治療をなし得たということが、信じ難いはずがあろうか。言葉の力によってこそ、いっそう創造主のキリストであることが見分けられるのではないか。
Adversus Marcionem 4.9.15
Sed ideo alius Christus, quia aliter quam Helisaeus, quia potentior dominus famulo suo. Quid constituis, Marcion, proinde res agi a servis, quemadmodum ab ipsis dominis?
PL 2, 375Cしかし、キリストがエリシャとは異なる仕方で行ったから、また主が己の僕にまさって力ある者であるからといって、それゆえに別のキリストだ、というのか。マルキオンよ、お前は、僕たちによってなされる事柄が、主人たち自身によってなされる事柄と同じように行われるべきだと、何ゆえに定めるのか。
Adversus Marcionem 4.9.16
Non times ne in dedecus tibi vertat, si ideo Christum negas Creatoris, quia potentior fuerit famulo Creatoris, qui ad Helisaei pusillitatem major agnoscitur, si tamen major? Par enim curatio, licet distet operatio.
PL 2, 375Cもしお前が創造主のキリストを否定する理由が、彼が創造主の僕にまさって力ある者であったからだというのなら――もっとも、彼がより大なる者と認められるのはエリシャの卑小さに照らしてのことにすぎず、そもそも本当に『より大』であればの話だが――それが自分の恥辱に転じはしないかと、お前は恐れないのか。というのも、業のなし方は異なっていても、癒しそのものは等しいからである。
Adversus Marcionem 4.9.17
Quid amplius praestitit tuus Christus, quam meus Helisaeus? Imo, quid magnum praestitit tui Christi verbum? cum id praestiterit quod fluvius Creatoris. Secundum haec, caetera quoque occurrunt.
PL 2, 375Cお前のキリストは、我がエリシャにまさって何をより多く成し遂げたというのか。それどころか、お前のキリストの言葉が、何か偉大なことを成し遂げたとでもいうのか。それが成し遂げたのは、創造主の川が成し遂げたのと同じことに過ぎないのだから。これらの事柄に応じて、その他の点もまた明らかになる。
Adversus Marcionem 4.9.18
Quantum enim ad gloriae humanae aversionem pertinebat, vetuit eum divulgare: quantum autem ad tutelam legis, jussit ordinem impleri: Vade, ostende te sacerdoti, et offer munus quod praecepit Moyses.
PL 2, 375Cというのも、人間的な栄光を避けさせるという点では、彼にこれを言い広めることを禁じた。しかし律法を守らせるという点では、その定めが果たされるよう命じた。「行って、自らを祭司に見せ、モーセの命じた供え物を献げよ」と。
Adversus Marcionem 4.9.19
Argumenta enim figurata utpote prophetatae legis adhuc in suis imaginibus tuebatur, quae significabant hominem quondam peccatorem, verbo mox Dei emaculatum, offerre debere munus Deo apud templum, orationem scilicet et actionem gratiarum apud Ecclesiam, per Christum Jesum catholicum Patris sacerdotem.
PL 2, 376Aというのも、彼は、預言をなす律法に属する予型的な論拠を、なおその形象のうちに保ち続けていたからである。それらの形象が意味していたのは、かつて罪人であった人間が、まもなく神の言葉によって清められて後、神殿において神に供え物を献げねばならなかったように、教会において――父の普遍の祭司であるキリスト・イエスを通して――祈りと感謝の行いを献げねばならないということであった。
Adversus Marcionem 4.9.20
Itaque adjecit: Ut sit vobis in testimonium; sine dubio, quo testabatur se legem non dissolvere, sed adimplere; quo testabatur seipsum esse, qui morbos et valetudines eorum suscepturus annuntiabatur.
PL 2, 376Aそこで彼は付け加えた。「それが汝らへの証しとなるために」と。疑いなく、それによって彼は、自らが律法を廃するのではなく成就するのだということを証しし、また、彼らの病と患いを引き受ける者として予告されていた当のその者が自分であるということを証ししたのである。
Adversus Marcionem 4.9.21
Hanc tam congruentem et debitam interpretationem testimonii adulator Christi sui Marcion, sub obtentu mansuetudinis et lenitatis quaerit excludere.
PL 2, 376Aこの証しについての、かくも整合的でしかるべき解釈を、自分のキリストに阿諛するマルキオンは、温順と柔和との口実の下に排除しようとする。
Adversus Marcionem 4.9.22
Nam et bonus, inquit, praeterea sciens omnem, qui lepra esset liberatus, solemnia legis executurum, ideo ita praecepit. Quid tum? Perseveravitne in bonitate, id est, permissione legis, an non?
PL 2, 376Bというのも、彼は言う。「彼は善き者であり、しかもらい病から解かれた者は皆、律法の慣例を果たすであろうことを知っていたからこそ、そのように命じたのだ」と。それがどうしたというのか。彼は善性のうちに、すなわち律法を許容するという点において、とどまり続けたのか、それとも否か。
Adversus Marcionem 4.9.23
Si enim bonus perseveravit, nunquam destructor erit legis, nec Dei alterius habebitur, cessante legis destructione per quam alterius Dei vindicatur.
PL 2, 376Bもし彼が善き者としてとどまり続けたのなら、彼は決して律法の破壊者ではあり得ず、別の神の者とも見なされ得ない。別の神の存在が主張される根拠であるところの、律法の破壊が失われるからである。
Adversus Marcionem 4.9.24
Si non perseveravit bonus destruendo postea legem, falsum ergo testimonium postea collocavit apud illos in curatione leprosi: deservit enim bonitatem, dum destruit legem. Malus jam, quando legis eversor, si bonus, cum legis indultor.
PL 2, 376Bもし彼が善き者としてとどまり続けず、後に律法を破壊したのだとすれば、彼はらい病人の治癒に際して、後になって彼らのもとに偽りの証しを置いたことになる。律法を破壊することは、善性を裏切ることだからである。彼はもはや、律法の転覆者であるときには悪しき者であり、律法の許容者であるときには善き者であることになる。
Adversus Marcionem 4.9.25
Sed et eo quod indulsit legi obsequium, bonam legem confirmavit. Nemo enim malo obsequi patitur. Ergo et sic malus, si obsequium malae legi indulsit; et sic deterior, si bonae legis destructor advenit.
PL 2, 376Bしかも、彼が律法への服従を許したという、まさにそのことによって、律法が善いものであることを確証してしまった。誰も、悪しきものへの服従を許しはしないからである。したがってこの点でも、もし彼が悪しき律法への服従を許したのなら悪しき者であり、もし善き律法の破壊者として来たのなら、それはさらに劣悪な者ということになる。
Adversus Marcionem 4.9.26
Proinde si ut sciens omnem qui lepra liberatus esset ita facturum, ideo praecepit munus offerre, potuit et non praecepisse quod sciebat ultro futurum. In vanum ergo descendit quasi legem destructurus, cum cedit obsecutoribus legis.
PL 2, 376Cしたがって、もし彼が、らい病から解かれた者は皆そのように行うであろうことを知っていたがゆえに供え物を献げるよう命じたのだとすれば、自ら進んで起こるであろうと知っていたことを、あえて命じずにおくこともできたはずである。それゆえ、律法を破壊する者として下ってきたにもかかわらず、律法に従う者たちに譲歩するとは、無駄に下ってきたことになる。
Adversus Marcionem 4.9.27
Atquin quasi sciens formam eorum, magis ab ea avertendos praevenire debuerat, si in hoc venerat. Cur ergo non lacuit, ut homo solo suo arbitrio legi obediret? tunc enim aliquatenus posset videri patientiae suae praestitisse.
PL 2, 376Cしかるに、彼らの慣わしを知っていたというのであれば、むしろそこから彼らを引き離すよう予め手を打つべきであったはずである、もし彼がそのために来たのだとすれば。それならば、なぜ彼は、人間が己の意志のみによって律法に従うよう、黙っていなかったのか。そうであれば、幾らかなりとも、己の忍耐を示したと見なされ得たであろうに。
Adversus Marcionem 4.9.28
Sed adjicit etiam auctoritatem suam exaggeratam testimonii pondere. Cujus jam testimonii, nisi legis assertae?
PL 2, 376Cしかもなお彼は、証しの重みによって強められた自らの権威を加えている。律法が確証されたのでなければ、いったい何の証しだというのか。
Adversus Marcionem 4.9.29
Certe nihil interest quomodo firmaverit legem, sive qua bonus, sive qua supervacuus, sive qua patiens, sive qua inconstans, dum te, Marcion, de gradu pellam. Ecce praecepit legem impleri.
PL 2, 376C彼がいかにして律法を確証したかは、ともかく問題ではない――善き者としてであれ、余計な者としてであれ、忍耐強い者としてであれ、一貫性を欠く者としてであれ。ただ、マルキオンよ、私はお前をその立場から追い落とせればよいのだ。見よ、彼は律法が果たされるよう命じた。
Adversus Marcionem 4.9.30
Quocumque modo praecepit, eodem potuit etiam illam praemisisse (Matth., V, 17) sententiam: Non veni legem dissolvere, sed adimplere. Quid ergo tibi fuit de Evangelio erasisse quod salvum est? confessus es enim prae bonitate fecisse illum, quod negas dixisse.
PL 2, 377A彼がいかなる仕方で命じたにせよ、同じ仕方で彼は、あの(マタイ5:17)「私は律法を廃するために来たのではなく、成就するために来たのだ」という言葉をも、あらかじめ語ることができたはずである。それなのに、それでもなお無事に残っているものを、福音書から削り取ったのは何のためであったのか。お前は、彼が善性のゆえにそれを行ったと認めながら、彼がそれを語ったことは否定しているのだから。
Adversus Marcionem 4.9.31
Constat ergo dixisse illum, quia et fecit; et te potius vocem Domini de Evangelio erasisse, quam nostros injecisse.
PL 2, 377Aしたがって、彼がそれを語ったことは確かである。彼は事実それを行ったのだから。そして、我々の側の者たちが〔その言葉を〕差し挟んだのではなく、むしろお前こそが、主の御言葉を福音書から削り取ったのである。