Adversus Marcionem 3.5.1
His praeluserim quasi de gradu primo adhuc, et quasi de longinquo. Sed et hinc jam ad certum et cominus dimicaturus, video aliquas etiam nunc lineas praeducendas, ad quas erit dimicandum, ad Scripturas scilicet Creatoris.
PL 2, 326A以上をもって、私はいわば序奏を奏でたにすぎない。いまだ第一の構えからのもの、いわば遠くからのものとしてである。しかしここからは、いよいよ確かな一点をめざし、間近で戦おうとするにあたって、今この時点であらかじめ幾つかの線を引いておく必要があると私は見ている。すなわち、これから戦いが交わされる場である創造主の聖典に向けての線である。
Adversus Marcionem 3.5.2
Secundum eas enim probaturus Christum Creatoris fuisse, ut postea Christo suo adimpletas, necesse habeo ipsarum quoque scripturam formam, et (ut ita dixerim) naturam demandare, ne tunc in controversiam deductae, cum adhibentur ad caussas, et sua et caussarum defensione commixtae, obtundant lectoris intentionem.
PL 2, 326Aというのも、私はこれらの聖典に基づいてキリストが創造主のものであったこと、後にそれが創造主御自身のキリストにおいて成就されたことを証明しようとしているのであるから、聖典というものそれ自体の形式、いわばその本性というものも、あらかじめ示しておく必要がある。そうしないと、それらが個々の論件に適用される際に論争へと引き込まれ、聖典自体の弁明と論件の弁明とが入り混じって、読者の注意力を鈍らせてしまうことになりかねないからである。
Adversus Marcionem 3.5.3
Duas itaque caussas prophetici eloquii allego agnoscendas abhinc adversariis nostris: unam, qua futura interdum pro jam transactis enuntiantur.
PL 2, 326Bそれゆえ私は、我々の論敵たちが今後認めるべき、預言の言葉についての二つの性質を挙げよう。その一つは、未来のことが時に既に過ぎ去ったことのように語られる、というものである。
Adversus Marcionem 3.5.4
Nam et Divinitati competit, quaecumque decreverit, ut perfecta reputare, quia non sit apud illam differentia temporis, apud quam uniformem statum temporum dirigit aeternitas ipsa, et divinationi propheticae magis familiare est id quod prospiciat, dum prospicit, jam visum, atque ita jam expunctum, id est, omni modo futurum demonstrare, sicut per Isaiam (Is. L. 6): Dorsum meum posui in flagella, maxillas autem meas in palmas; faciem meam vero non averti a sputaminibus.
PL 2, 326Bというのも、神性が自ら定めたことは何であれ、既に成し遂げられたこととして見なすというのは神性にふさわしいことだからである。神性のもとには時の差というものが存在せず、その神性のもとでは永遠そのものが時の一様な在り方を導いている。そして預言者の予言にとっては、自らが予見する事柄を、予見しているまさにその時に、既に見られたものとして、それゆえ既に片づけられたものとして——すなわち、どのようにしても必ず到来するものとして——示すことの方が、いっそう馴染み深いのである。イザヤを通してこう言われているとおりである(イザヤ50:6)——「私は自らの背を鞭に、頬を平手に差し出した。私は顔を唾から背けなかった。」
Adversus Marcionem 3.5.5
Sive enim Christus jam tunc in semetipsum secundum nos, sive prophetes de semetipso secundum Judaeos pronuntiabat, nondum tamen factum pro jam transacto sonabat.
PL 2, 326Bというのも、我々の見方によれば、その時すでにキリストが御自身について語っていたのであれ、ユダヤ人の見方によれば預言者が自分自身について語っていたのであれ、いずれにせよ、いまだなされていないことが、既に成し遂げられたことのように語られていたのである。
Adversus Marcionem 3.5.6
Alia species erit, qua pleraque figurate portenduntur per aenigmata et allegorias et parabolas, aliter intelligenda quam scripta sunt.
PL 2, 326Cもう一つの様態は、多くの事柄が謎かけや寓意やたとえを通して、比喩的に予示されるというものであり、それらは書かれているままとは異なる仕方で理解されねばならない。
Adversus Marcionem 3.5.7
Nam et montes legimus distillaturos dulcorem (Joel. III, 18); non tamen ut sapam de petris, aut defrutum de rupibus speres: et terram audimus lacte et melle manantem; non tamen ut de glebis credas te unquam placentas et samias coacturum: quia nec statim aquilicem et agricolam os Dei repromisit, dicens (Is. XLI, 19): Ponam flumina in regione sitienti, et in solitudine cedrum et buxum.
PL 2, 326Cというのも、我々は山々が甘さを滴らせるであろうと読む(ヨエル3:18)が、だからといって岩からぶどう蜜が、断崖から新酒がしたたり落ちることを期待すべきではない。また我々は、乳と蜜の流れる地について聞くが、だからといって土くれから菓子や蜂蜜菓子を集めることになるなどと信じるべきではない。神の口も、ただちに雨乞い師や農夫を約束したわけではないからである、こう語っているとおりに(イザヤ41:19)——「私は乾いた地に川を置き、荒野に杉と黄楊を置くであろう。」
Adversus Marcionem 3.5.8
Sicut et praedicans de Nationum conversione: Benedicent me bestiae agri, sirenes et filiae passerum (Is. XLIII, 20); non utique ab hirundinum pullis et vulpeculis, et illis monstruosis fabulosisque cantricibus fausta omina relaturus est.
PL 2, 326C異邦人の回心について予告するときも同様である——「野の獣、セイレーンたち、雀の娘たちは私を祝福するであろう」(イザヤ43:20)。これはもとより、燕の雛や小狐たち、あるいはあの怪異にして作り話めいた歌い女たちから、吉兆を導き出そうというのではない。
Adversus Marcionem 3.5.9
Et quid ego de isto genere amplius? cum etiam (I Cor. IX, 9), haereticorum apostolus , ipsam legem indulgentem bobus terentibus os liberum, non de bubus, sed de nobis interpretetur: et petram potui subministrando comitem, Christum alleget (I Cor. X, 4) fuisse, docens proinde et Galatas (Gal. IV, 22), duo argumenta filiorum Abrahae allegorice cucurrisse, et suggerens Ephesiis (Eph. V, 51), quod in primordio de homine praedicatum est, relicturo patrem et matrem, et futuris duobus in unam carnem, id se in Christum et Ecclesiam agnoscere.
PL 2, 326Dこの種のことについて、私がこれ以上何を言う必要があろうか。異端者たちの使徒自身でさえ(一コリント9:9)、脱穀する牛に自由な口を許すというまさにその律法を、牛についてではなく我々について解釈し、また(一コリント10:4)随伴して飲み物を供給した岩とはキリストであったと述べ、さらにガラテヤ人たちに(ガラテヤ4:22)、アブラハムの子らをめぐる二つの物語が寓意的に展開されていたことを教え、エフェソ人たちに(エフェソ5:51)、太初に人間について予告されたこと——父母を離れ、二人が一つの肉となるであろうこと——それを彼はキリストと教会について認めるのだと示唆しているのだから。