テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2Adversus Marcionem

Caput XIX 第XIX章

Tertullian · Adversus Marcionem · PL 2, 267A · 9 sectiones

Adversus Marcionem 1.19.1

1

«Imo, inquiunt Marcionitae, Deus noster, etsi non ab initio, etsi non per conditionem, sed per semetipsum revelatus est in Christo Jesu. » Dabitur et in Christum liber, de omni statu ejus; distingui enim materias oportet, quo plenius et ordinatius retractentur.

PL 2, 267A

「それどころか、」とマルキオン派は言う、「我々の神は、初めからではないにせよ、被造世界を通してではないにせよ、自分自身によってイエス・キリストにおいて啓示されたのだ。」キリストについては別に一書を割り当てることになろう——彼のあらゆる在り方を論じるために。というのも、それぞれの主題をより十分に、より秩序立てて論じ返すためには、区別しておく必要があるからである。

Adversus Marcionem 1.19.2

2

Interim satis erit ad praesentem gradum ita occurrere, ut ostendam Christum Jesum non alterius Dei circumlatorem, quam Creatoris; et quidem paucis.

PL 2, 267A

さしあたり、現在の段階に対しては、イエス・キリストが創造主以外のいかなる神をも触れ回る者ではないことを示すことで対処すれば十分であろう。しかも簡潔に。

Adversus Marcionem 1.19.3

3

Anno quinto decimo Tiberii, Christus Jesus de coelo manare dignatus est, spiritus salutaris: Marcionis salutem, qui ita voluit, quoto quidem anno Antonini majoris de Ponto suo exhalaverit aura canicularis, non curavi investigare.

PL 2, 267A

ティベリウスの第十五年に、イエス・キリスト、救いの霊は天から流れ下ることを良しとされた——マルキオンの『救い』に挨拶を送っておこう、彼がそう望んだのだから——大アントニヌス帝の何年目に、彼のポントスからあの天狼星の熱風が吹き出したのかは、私は調べる労を取らなかった。

Adversus Marcionem 1.19.4

4

De quo tamen constat, Antoninianus haereticus est, sub Pio impius. A Tiberio autem usque ad Antoninum, anni fere centum et quindecim et dimidium anni, cum dimidio mensis: tantumdem temporis ponunt inter Christum et Marcionem.

PL 2, 267A

しかし彼について確かなことはある。彼はアントニヌス帝の代の異端者であり、〔敬虔なる〕ピウス帝の下での不敬虔な者である。ティベリウスからアントニヌスに至るまで、およそ百十五年と半年、そこにさらに半月を加えた歳月がある。彼らはキリストとマルキオンとの間に、それだけの時間を置いていることになる。

Adversus Marcionem 1.19.5

5

Cum igitur sub Antonino primus Marcion hunc deum induxerit, sicut probavimus, statim, qui sapis, plana res est.

PL 2, 267B

したがって、マルキオンがこの神を、我々が証明したとおり、アントニヌス帝の下で最初に持ち込んだのであれば、お前に分別があるなら、事は直ちに明白である。

Adversus Marcionem 1.19.6

6

Praejudicant tempora, quod sub Antonino primum processit, sub Tiberio non processisse; id est deum Antoniniani imperii, Tiberiani non fuisse; atque ita non a Christo revelatum, quem constat a Marcione primum praedicatum.

PL 2, 267B

諸々の時代そのものが先んじて示している。アントニヌス帝の下で初めて現れたということは、ティベリウス帝の下では現れなかったということであり、すなわち、アントニヌス帝の治世の神であって、ティベリウス帝の治世の神ではなかったということである。そしてそれゆえ、キリストによって啓示されたのではない——その神はマルキオンによって初めて宣べ伝えられたことが確かなのだから。

Adversus Marcionem 1.19.7

7

Hoc nunc ut probem constare, quod superest, ab ipsis adversariis sumam. Separatio Legis et Evangelii, proprium et principale opus est Marcionis: nec poterunt negare discipuli ejus, quod in summo instrumento habent, quo denique initiantur, et indurantur in hanc haeresin.

PL 2, 267B

今、このことが確かであると証明するために、残る論点を、まさに論敵自身から取り上げよう。律法と福音の分離こそ、マルキオンに固有の、そして主たる仕事である。彼の弟子たちも、これを否定することはできまい。彼らはこれを最高の文書として手にしており、それによって実にこの異端へと入信させられ、その中で鍛え固められているのだから。

Adversus Marcionem 1.19.8

8

Nam hae sunt antitheses Marcionis, id est contrariae oppositiones; quae conantur discordiam Evangelii cum Lege committere, ut ex diversitate sententiarum utriusque instrumenti, diversitatem quoque argumententur deorum.

PL 2, 267C

というのも、これこそがマルキオンの『アンティテセイス』(対立命題集)——すなわち相反する対置——であって、それは福音と律法との間に不和を引き起こそうと試み、両方の文書の所説の相違から、神々の相違をも論証しようとするものだからである。

Adversus Marcionem 1.19.9

9

Igitur, cum ea separatio Legis et Evangelii ipsa sit quae alium Deum Evangelii insinuaverit adversus Deum Legis, apparet ante eam separationem Deum in notitia non fuisse, qui ab argumento separationis innotuit; atque ita non a Christo revelatum, qui fuit ante separationem, sed a Marcione commentatum, qui instituit separationem adversus Evangelii Legisque pacem, quam retro illaesam et inconcussam, ab apparentia Christi usque ad audaciam Marcionis, illa utique ratio servavit, quae non alium Deum et Legis et Evangelii tuebatur, praeter Creatorem, adversus quem tanto post tempore separatio a Pontico immissa est.

PL 2, 267C

したがって、律法と福音のこの分離こそが、律法の神に対抗する福音の別の神を密かに示唆したものである以上、この分離より前には、その神は知られていなかったことが明らかになる。その神は分離という論法によって初めて知られるようになったのだから。それゆえ、その神はキリストによって啓示されたのではない——キリストは分離より前に在ったのだから——むしろマルキオンによって考え出されたのである。マルキオンこそが、福音と律法の平和に逆らって分離を打ち立てた者なのだ。その平和は、キリストの出現からマルキオンの厚顔無恥に至るまで、損なわれることなく、揺るがされることなく、まさしくかの理によって保たれてきた。その理とは、律法の神も福音の神も、創造主をおいてほかにないと守り抜くものであった。その創造主に対抗して、これほど長い年月ののちになって、ポントスの男によって分離が持ち込まれたのである。