Chronicorum libri duo (Historia sacra) 2.43.1
Interea legatos Ariminensis concilii ex parte nostrorum compellit imperator uniri haereticorum communioni, eisdemque conscriptam ab improbis fidem tradit verbis fallentibus involutam, quae catholicam disciplinam perfidia latente loqueretur, namque usiae verbum tamquam ambiguum et temere a patribus usurpatum, neque ex auctoritate Scripturarum profectum sub specie falsae rationis abolebat, ne unius cum Patre substantiae Filius crederetur.
PL 20, 153Cその間、皇帝は、アリミヌム会議の我々の側の使節を、異端者たちとの交わりに合一させるよう強いる。そして彼らに、邪な者たちが書いた信仰告白を渡す。それは偽りの言葉に包まれ、背信を隠しつつ公同の教えを語るものであった。というのは、ウシア〔usia。ギリシア語で「実体」〕という語を、あいまいで、教父たちが軽率に用いたもので、聖書の権威から出たものでもないとして、偽りの理屈という見せかけのもとに廃し、子が父と一つの実体であると信じられないようにしたからである。
Chronicorum libri duo (Historia sacra) 2.43.2
Eadem fides similem Patri Filium fatebatur; sed interius aderat fraus parata, ut esset similis, non esset aequalis.
PL 20, 153C同じ信仰告白は、子を父に似ていると言い表していた。だが内側には、似ているが等しくはない、という仕掛けられた欺きがあった。
Chronicorum libri duo (Historia sacra) 2.43.3
Ita dimissis legatis praefecto mandatum, ut synodum non ante laxaret quam conscriptae fidei consentire se omnes subscriptionibus profiterentur: ac, si qui pertinacius obsisterent, dummodo is numerus intra quindecim esset, in exsilium pellerentur.
PL 20, 153Cこうして使節は送り返され、長官には、書かれた信仰に全員が署名によって同意すると表明するまで、会議を解散させてはならないと命じられた。そしてもし誰かがさらに頑強に抵抗するなら、その数が15人以内であれば追放に処せ、と。
Chronicorum libri duo (Historia sacra) 2.43.4
Sed regressis legatis, licet vim regiam deprecantibus, negata communio. Enimvero compertis quae decreta erant, major rerum et consiliorum perturbatio: dein paulatim plerique nostrorum, partim imbecillitate ingenii, partim taedio peregrinationis evicti, dedere se adversariis, jam post reditum legatorum superioribus, et ecclesiam, nostris inde detrusis, obtinentibus: factaque semel inclinatione animorum, catervatim in partem alteram concessum, donec ad viginti usque nostrorum numerus imminutus est.
PL 20, 153Dだが使節が戻ると、使節たちは王の強制を言い立てて許しを請うたが、交わりは拒まれた。実に、決定されたことが知れ渡ると、事態と方策の混乱はいっそう大きくなった。やがて我々の側の多くが、ある者は才の弱さ、ある者は異国暮らしの倦怠に負けて、少しずつ敵に身を委ねた。使節の帰還後、敵はすでに優位にあり、我々の者を追い出して教会堂を占拠した。いったん心が傾くと、群れをなして他方の側へ移り、ついに我々の数は20人ほどに減った。