Chronicorum libri duo (Historia sacra) 2.33.1
Sed finis persecutionis illius fuit abhinc annos IX et LXXX, a quo tempore Christiani imperatores esse coeperunt: namque tum Constantinus rerum potiebatur, qui primus omnium Romanorum principum Christianus fuit.
PL 20, 147Cさて、あの迫害の終わりは今から89年前であり、その時からキリスト教徒の皇帝が現れ始めた。そのころ支配していたのはコンスタンティヌスで、ローマの皇帝たちのうちで初めてキリスト教徒となった者である。
Chronicorum libri duo (Historia sacra) 2.33.2
Sane tum Licinius, quia adversum Constantinum de imperio certavit, milites suos litare praeceperat: abnuentes militia rejiciebat. Sed id inter persecutiones non computatur: adeo res levioris negotii fuit, quam ut ad Ecclesiarum vulnera perveniret.
PL 20, 147D確かにそのころリキニウスは、コンスタンティヌスに対して支配権を争ったので、兵士たちに犠牲を捧げるよう命じ、拒む者を兵役から追放した。だがこれは迫害の中に数えられない。教会の傷に及ぶには、あまりに軽い事柄だったからである。
Chronicorum libri duo (Historia sacra) 2.33.3
Exinde tranquillis rebus pace perfruimur, neque ulterius persecutionem fore credimus, nisi eam quam sub fine jam saeculi Antichristus exercebit: etenim sacris vocibus X plagis mundum afficiendum pronuntiatum est: ita cum jam IX fuerint, quae superest, ultima erit.
PL 20, 147Dそれ以来、事態は穏やかになり、我々は平和を享受している。もはや迫害は起こらないと我々は信じるが、すでに世の終わりに近いころに反キリストが行う迫害は別である。聖なる言葉によれば、世界は十の災厄に見舞われると告げられている。すでに九つが過ぎたのだから、残るものが最後となろう。
Chronicorum libri duo (Historia sacra) 2.33.4
Hoc temporum tractu mirum est quantum invaluerit religio Christiana. Tum siquidem Hierosolyma horrens ruinis, frequentissimis ac magnificentissimis Ecclesiis est adornata: namque Helena mater principis Constantini, quae Augusta cum filio conregnabat, cum Hierosolymam agnoscere concupisset, reperta ibi idola ac templa protrivit: mox usa regni viribus, basilicas in loco Dominicae passionis et resurrectionis et ascensionis constituit.
PL 20, 147Dこの時代の経過の中で、キリスト教がどれほど勢いを増したかは驚くべきことである。そのとき、廃墟で荒れ果てていたエルサレムは、きわめて数多く壮麗な教会で飾られた。皇帝コンスタンティヌスの母ヘレナは、息子とともにアウグスタとして共同統治していたが、エルサレムを訪ねたいと願い、そこで見いだした偶像と神殿を打ち砕いた。続いて王権の力を用いて、主の受難と復活と昇天の場所に聖堂を建てた。
Chronicorum libri duo (Historia sacra) 2.33.5
Illud mirum, quod locus ille in quo postremum institerant divina vestigia cum in coelum Dominus nube sublatus est, continuari pavimento cum reliqua stratorum parte non potuit: siquidem quaecumque applicabantur, insolens humana suscipere terra respueret, excussis in ora apponentium saepe marmoribus.
PL 20, 148A次のことも驚くべきである。主が雲に包まれて天に上げられたとき、神の足跡が最後に留まったあの場所は、周囲の敷き詰められた部分と舗装で連ねることができなかった。何を当てがっても、人間のものを受け入れ慣れぬ地がはねつけ、置こうとする者の顔に大理石がしばしば飛び散ったからである。
Chronicorum libri duo (Historia sacra) 2.33.6
Quin etiam calcati Deo pulveris adeo perenne documentum est, ut vestigia impressa cernantur, et cum quotidie confluentium fides certatim Domino calcata diripiat, damnum tamen arena non sentiat: et eadem adhuc sui speciem, velut impressis signata vestigiis, terra custodit.
PL 20, 148Aそれどころか、神に踏まれた塵の証拠はこれほど永続的で、刻まれた足跡が見えるほどである。毎日集まる人々の信仰が、主に踏まれたものを競って持ち去っても、砂は損失を感じない。大地は今なお、足跡が刻まれたかのように、同じ姿を保っている。