De officiis ministrorum libri tres 2.21.1
Plurimum valere ad commendationem, si defendas infirmos, aut peregrinos suscipias, similiave officia exhibeas, et hoc maxime viris probatis. Ubi injecta avaritiae vituperatione, potissimum prodigalitas in sacerdotibus improbatur.
PL 16, 130C弱い者を守り、旅人を迎え、同様の務めを果たすことは、とりわけ立派な人々のもとで評判を得るために大いに役立つことを述べ、貪欲への非難を差し挟んで、とくに司教たちの放蕩を咎める。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.2
102. Adjuvat hoc quoque ad profectum bonae existimationis, si de potentis manibus eripias inopem, de morte damnatum eruas, quantum sine perturbatione fieri potest; ne videamur jactantiae magis causa facere, quam misericordiae, et graviora inferre vulnera, dum levioribus mederi desideramus.
PL 16, 130C102. 力ある者の手から貧しい者を救い出し、死を宣告された者を救い出すことも、混乱なしにできる限りにおいて、善い評判を高めるのに役立つ。慈しみというよりは見せびらかしのためにしていると見られ、軽い傷を癒そうとして重い傷を負わせることになってはならないからである。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.3
Jam si oppressum opibus potentis, et factione magis quam sceleris sui pretio gravatum liberaveris, egregiae convalescit opinionis testimonium. 103. Commendat plerosque etiam hospitalitas.
PL 16, 131Aさらに、有力者の財力に押しつぶされ、自らの悪事の代償というよりは党派のゆえに重荷を負わされている者を解放するなら、すぐれた評判の証しが強まる。103. 客のもてなしもまた、多くの人を評判の高い者とする。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.4
Est enim publica species humanitatis, ut peregrinus hospitio non egeat, suscipiatur officiose, pateat advenienti janua.
PL 16, 131A旅人が宿に困らず、丁重に迎えられ、来た者に門が開かれていることは、人間らしさの公の姿だからである。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.5
Valde id decorum totius est orbis existimatione, peregrinos cum honore suscipi, non deesse mensae hospitalitatis gratiam, occurrere officiis liberalitatis, explorare adventus hospitum.
PL 16, 131A旅人が敬意をもって迎えられ、もてなしの食卓の好意が欠けず、気前のよさの務めをもって出迎え、客の到着に目を配ることは、全世界の評価において、まことにふさわしいことである。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.6
104. Quod Abrahae laudi est datum, qui ante januam suam speculabatur, ne forte praeteriret peregrinus aliquis: et diligenter praetendebat excubias, ut occurreret, ut praeveniret, ut rogaret, ne transiret hospes, dicens: Domine, si inveni gratiam ante te, ne praeterieris puerum tuum (Gen. XVIII, 1 et seq.) .
PL 16, 131A104. これはアブラハムの誉れとされたことである。彼は自分の門の前で見張り、旅人が通り過ぎはしないかと目を配り、出迎え、先んじ、頼み、客が通り過ぎないよう熱心に見張りを立てて言った。「主よ、もし私が汝の前に恩寵を得たのなら、汝の僕のもとを通り過ぎるな」(創世記18:1以下)。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.7
Et ideo pro hospitalitatis mercede fructum posteritatis recepit. 105. Loth quoque nepos ejus non solum genere, sed etiam virtute proximus, propter hospitalitatis affectum Sodomitana a se suisque supplicia detorsit (Gen. XIX, 1 et seq.) .
PL 16, 131Bそしてそれゆえに、もてなしの報いとして、子孫という実りを受けた。105. その甥のロトも、血筋だけでなく徳においても近く、もてなしの心のゆえに、ソドムの刑罰を自分とその家族から逸らした(創世記19:1以下)。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.8
106. Decet igitur hospitalem esse, benignum, justum, non alieni cupidum; immo de suo jure cedentem potius aliqua, si fuerit lacessitus, quam aliena jura pulsantem, fugitantem litium, abhorrentem a jurgiis, redimentem concordiam et tranquillitatis gratiam.
PL 16, 131B106. したがって、客をもてなし、厚情があり、正しく、他人のものを欲しがらない者であることがふさわしい。むしろ、挑まれたなら、他人の権利を突き崩すよりは自分の権利の一部を譲り、訴訟を避け、争いを嫌い、調和と静けさのありがたさを〔代価を払って〕買い取る者であることがふさわしい。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.9
Siquidem de suo jure virum bonum aliquid relaxare, non solum liberalitatis, sed plerumque etiam commoditatis est.
PL 16, 131B実に、善い人が自分の権利について何かを手放すのは、気前のよさのゆえであるだけでなく、多くの場合、便宜のゆえでもある。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.10
Primum dispendio litis carere, non mediocre est lucrum; deinde accedit ad fructum quod augetur amicitia, ex qua oriuntur plurimae commoditates, quae contemnenti aliqua in tempore, postea fructuosae erunt.
PL 16, 131C第一に、訴訟の損失を免れることは、決して小さくない利益である。さらに、友愛が増すという実りが加わる。友愛からは非常に多くの便宜が生じ、その時には何かを軽んじた者にも、後で実りをもたらすことになる。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.11
107. In officiis autem hospitalibus, omnibus quidem humanitas impartienda est: justis autem uberior deferenda honorificentia: Quicumque enim justum receperit in nomine justi, mercedem justi accipiet (Matth. X, 41, 42) , ut Dominus pronuntiavit.
PL 16, 132A107. もてなしの務めにおいては、人間らしい扱いはすべての人に分け与えなければならないが、義人にはより豊かな敬意を払わなければならない。主が宣言したとおり、「義人を義人の名のゆえに迎える者は、義人の報いを受ける」(マタイ10:41, 42)からである。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.12
Tanta autem est apud Deum hospitalitatis gratia, ut ne potus quidem aquae frigidae a praemiis remunerationis immunis sit. Vides quia Abraham Deum recepit hospitio, dum hospites quaerit? Vides quia Loth angelos recepit?
PL 16, 132A神のもとではもてなしがきわめて嘉せられるので、冷たい水の一杯でさえ、報いの褒賞にあずからないことはない。あなたは見ているか、アブラハムが客を求めて神を宿に迎えたことを。あなたは見ているか、ロトが天使たちを迎えたことを。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.13
Unde scis ne et tu cum suscipis hominem, suscipias Christum? Licet in hospite sit Christus; quia Christus in paupere est, sicut ipse ait: In carcere eram, et venistis ad me: nudus eram, et operuistis me (Matth. XXV, 36) .
PL 16, 132Aあなたが人を迎えるとき、キリストを迎えているのではないと、どうして分かるか。客の中にキリストがいることもありうる。キリストは貧しい者の中におり、自ら言うとおりだからである。「私は牢にいて、汝らは私のもとに来た。私は裸で、汝らは私を覆った」(マタイ25:36)。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.14
108. Suave est igitur non pecuniae, sed gratiae studere. Verum hoc malum jamdudum humanis influxit mentibus, ut pecunia honori sit, et animi hominum divitiarum admiratione capiantur.
PL 16, 132B108. したがって、金銭ではなく好意を求めることは快い。しかし、金銭が名誉となり、人々の心が富への驚嘆にとらわれるという悪は、とうの昔から人間の精神に流れ込んでいる。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.15
Inde se immersit avaritia, veluti quaedam bonorum ariditas officiorum; ut homines damnum putent quidquid praeter morem impenditur.
PL 16, 132Bそこから貪欲が入り込んだ。それはいわば善い務めの枯渇であり、そのため人々は、慣習を超えて費やされるものはすべて損失だと思う。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.16
Sed etiam in hoc adversus avaritiam, ne quod afferre possit impedimentum, prospexit Scriptura venerabilis, dicens: Quia melior est hospitalitas cum oleribus (Prov. XV, 17) . Et infra: Melior est panis in suavitate cum pace (Prov. XVII, 1) .
PL 16, 132Bしかし、尊い聖書は、貪欲に対して、これが妨げをもたらしえないよう、この点でも備えている。聖書は言う。「野菜を添えたもてなしのほうがまさる」(箴言15:17)。またその後で言う。「平和を伴う、心地よさの中のパンのほうがまさる」(箴言17:1)。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.17
Non enim prodigos nos docet esse Scriptura, sed liberales. 109. Largitatis enim duo sunt genera: unum liberalitatis, alterum prodigae effusionis.
PL 16, 132B聖書は、我々が放蕩者であることではなく、気前のよい者であることを教えているからである。109. 実に、惜しみなく与えることには二つの種類がある。一つは気前のよさ、もう一つは放蕩の浪費である。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.18
Liberale est hospitio recipere, nudum vestire, redimere captivos, non habentes sumptu juvare: prodigum est, sumptuosis effluescere conviviis, et vino plurimo; unde legisti: Prodigum est vinum, et contumeliosa ebrietas (Prov. XX, 1) .
PL 16, 132C気前がよいとは、客として迎え、裸の者に着せ、捕らわれた者を贖い、持たない者を費用で助けることである。放蕩とは、金のかかる宴会とぶどう酒の過多に身を持ち崩すことである。それゆえ、あなたは読んだ。「ぶどう酒は放蕩であり、酩酊は侮辱に満ちている」(箴言20:1)。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.19
Prodigum est popularis favoris gratia exinanire proprias opes: quod faciunt qui ludis circensibus, vel etiam theatralibus, et muneribus gladiatoriis, vel etiam venationibus patrimonium dilapidant suum, ut vincant superiorum celebritates; cum totum illud sit inane, quod agunt.
PL 16, 133A民衆の人気のために自分の財産を使い果たすのは放蕩である。競技場の見世物や劇場の見世物、剣闘士の催しや猛獣狩りに自分の財産を浪費し、先人たちの華やかな催しに勝とうとする者たちがそうするのである。彼らのしていることは、すべて空しいのに。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.20
Quandoquidem etiam bonorum operum sumptibus immoderatum esse non deceat. 110. Pulchra liberalitas (Dist. 86, cap. Pulchra) erga ipsos quoque pauperes mensuram tenere, ut abundes pluribus: non conciliandi favoris gratia ultra modum fluere.
PL 16, 133A善い業の費用においてさえ、節度なきことはふさわしくないのだから。110. 貧しい人々に対しても節度を守り、より多くの人に十分に行き渡らせることが、美しい気前のよさである(『教令集』第1部第86区分「Pulchra」法文)。人気を得るために度を越して流れ出してはならない。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.21
Quidquid ex affectu puro ac sincero promitur, hoc est decorum: non superfluas aedificationes aggredi, nec praetermittere necessarias.
PL 16, 133A純粋で偽りのない心から出されるものは、何であれふさわしい。不要な建築に取りかからず、必要な建築を見過ごしてもならない。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.22
111. Et maxime sacerdoti hoc convenit, ornare Dei templum decore congruo, ut etiam hoc cultu aula Domini resplendeat: impensas misericordiae convenientes frequentare: quantum oporteat largiri peregrinis; non superflua, sed competentia: non redundantia, sed congrua humanitati; ne sumptu pauperum alienam sibi quaerat gratiam, nec restrictiorem erga clericos aut indulgentiorem se praebeat.
PL 16, 133B111. 神の殿をふさわしい美しさで飾り、この装いによっても主の広間が輝くようにすることは、とくに司教にふさわしい。慈しみのためのふさわしい出費を重ねること、旅人にどれだけ与えるべきかを心得ること。余分なものではなく、見合ったものを、あり余るものではなく、人間らしさにかなうものを与えること。貧しい者の費用によって、他人の好意を自分のために求めてはならず、聖職者たちに対してより切り詰めて見えることも、より寛大に見えることもあってはならない。
De officiis ministrorum libri tres 2.21.23
Alterum enim inhumanum, alterum prodigum; si aut sumptus desit necessitati eorum quos a sordidis negotiationis aucupiis retrahere debeas: aut voluptati superfluat.
PL 16, 133B一方は非人間的であり、他方は放蕩だからである。あなたが商いの卑しい稼ぎから引き戻すべき人々の必要に費用が足りないか、あるいは快楽には余るのであれば。