De officiis ministrorum libri tres 1.46.1
Proponitur bifida decori divisio: tum postquam ostensum est quod secundum naturam sit, honestum: quod secus, turpe censendum; exemplis illustratur haec ipsa divisio. 221. Est igitur decorum quod praeeminet, cujus divisio gemina est.
PL 16, 89Bふさわしさの二つの区分が示され、次に、自然にかなうものは徳にかなうこと、そうでないものは恥ずべきことと見なすべきことが示されたのち、この区分そのものが例によって説明される。221. ふさわしさは際立つものであり、その区分は二重である。
De officiis ministrorum libri tres 1.46.2
Nam est decorum quasi generale, quod per universitatem funditur honestatis, et quasi in toto spectatur corpore: est etiam speciale, quod in parte aliqua enitet.
PL 16, 89Cすなわち、ふさわしさには、いわば一般的なもの、徳にかなうことの全体にわたって広がり、いわば全体の体において見られるものがあり、また特殊なもの、ある部分において輝くものがある。
De officiis ministrorum libri tres 1.46.3
Illud generale ita est, ac si aequabilem formam atque universitatem honestatis in omni actu suo habeat concinentem; cum omnis sibi ejus vita consentit, nec in ulla aliqua re discrepat: hoc speciale, cum aliquem actum in suis habet virtutibus praeeminentem.
PL 16, 89C一般的なものとは、徳にかなうことの均整の取れた形と全体が、そのあらゆる行為において調和している場合である。その人の生がすべて自らと一致し、どの点でも食い違わないときである。特殊なものとは、ある行為がその徳において際立っている場合である。
De officiis ministrorum libri tres 1.46.4
222. Simul illud adverte quod et decorum est secundum naturam vivere, secundum naturam degere, et turpe est quod sit contra naturam. Ait enim Apostolus quasi interrogans: Decet mulierem non velatam orare Deum?
PL 16, 89C222. 同時に次のことにも注意せよ。自然にしたがって生きること、自然にしたがって日を送ることはふさわしく、自然に反することは恥ずべきである。使徒は問いかけるかのように言う。「女がベールをかぶらずに神に祈ることはふさわしいか」。
De officiis ministrorum libri tres 1.46.5
Nec ipsa natura docet vos quod vir quidem si comam habeat, ignominia est illi; quoniam contra naturam est (I Cor. XI, 13) ? Et iterum dicit: Mulier vero si capillos habeat, gloria est illi (Ibid. 15) .
PL 16, 90A「男が髪を伸ばせば、それは彼にとって恥であり、自然に反することだと、自然そのものが汝らに教えないか」(一コリント11:13)。使徒はまた言う。「女が髪を持てば、それは彼女にとって栄光である」(一コリント11:15)。
De officiis ministrorum libri tres 1.46.6
Est enim secundum naturam, quoniam quidem capilli pro velamine sunt; hoc est enim naturale velamen. Personam igitur nobis et speciem natura ipsa dispensat, quam servare debemus: utinamque et innocentiam ejus custodire possimus, nec acceptam nostra malitia mutaret!
PL 16, 90A実に、それは自然にかなっている。髪はベールの代わりであり、これは自然の覆いだからである。それゆえ自然そのものが、我々に役柄と姿を割り当てるのであり、我々はそれを守らねばならない。願わくは、その無垢をも守りえて、受け取ったそれを我々の悪意が変えてしまわぬように。
De officiis ministrorum libri tres 1.46.7
223. Habes hoc decorum generale, quia fecit Deus mundi istius pulchritudinem. Habes et per partes, quia cum faceret Deus lucem, et diem noctemque distingueret (Genes. I, 3 et seq.) , cum conderet coelum, cum terras et maria separaret, cum solem et lunam et stellas constitueret lucere super terram, probavit singula.
PL 16, 90A223. あなたは、この一般的なふさわしさの例をここに見る。神がこの世界の美を造ったからである。また部分ごとのものも見る。神は光を造り、昼と夜を分け(創世記1:3以下)、天を創り、地と海を分け、太陽と月と星を地の上に輝くよう定めたとき、一つ一つを良しとしたからである。
De officiis ministrorum libri tres 1.46.8
Ergo decorum hoc, quod in singulis mundi partibus elucebat, in universitate resplenduit, sicut probat Sapientia, dicens: Ego eram cui applaudebat . . . . . cum laetaretur orbe perfecto (Prov. VIII, 30, 31) .
PL 16, 90Bこうして、世界の個々の部分に輝いていたこのふさわしさは、全体において燦然と輝いた。知恵が次のように言って証しするとおりである。「私は、喝采を受ける者であった……〔底本は中略の点を刷る〕〔神が〕完成した世界を喜んでいたとき」(箴言8:30–31)。
De officiis ministrorum libri tres 1.46.9
Similiter ergo et in fabrica humani corporis grata est uniuscujusque membri portio: sed plus in commune compositio membrorum apta delectat, quod ita sibi quadrare et convenire videantur.
PL 16, 90B同様に、人間の体の構造においても、各肢体の釣り合いは好ましい。だがそれにまして、肢体の適切な組み合わせが全体として人を喜ばせる。それらが互いにぴったり合い、調和して見えるからである。