ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 16 › De officiis ministrorum libri tres

Liber I, Caput L 第I巻 第L章

Ambrose of Milan · De officiis ministrorum libri tres · PL 16, 96A · 39 sectiones

De officiis ministrorum libri tres 1.50.1

1

Levitas a terrenis cupiditatibus maxime alienos esse debere. Quae sint illorum virtutes ex Apostolo, quantave in ipsis castimonia requiratur: item quae dignitas eorum atque officium, ad quod primariae virtutes sunt necessariae.

PL 16, 96A

レビ人は地的な欲望からとりわけ遠くあるべきことが述べられ、使徒に基づいて彼らの徳と彼らに求められる貞潔の大きさ、また彼らの威厳と、主要な徳を必要とする彼らの務めとが示される。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.2

2

Hasce ignotas non fuisse philosophis, sed in ordine illos peccavisse: nonnulla esse natura secundum officium, quae ob adjuncta fiant contra officium; unde colligitur quantas dotes postulet dignitas levitarum: quae sequitur verborum Moysis tribui leviticae benedicentis expositio.

PL 16, 96A

さらに、これらの徳は哲学者たちにも知られていたが彼らはその順序を誤ったこと、本性上は務めにかなう事柄のうちにも状況のゆえに務めに反するものとなるものがあること、そこからレビ人の威厳がいかに多くの資質を求めるかが導かれることが述べられ、続いてレビ族を祝福するモーセの言葉の解説が付される。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.3

3

245. Quod si Evangelio Domini etiam populus ipse ad despicientiam opum informatus atque institutus est; quanto magis vos levitas oportet terrenis non teneri cupiditatibus, quorum Deus portio est?

PL 16, 96A

245. 民そのものでさえ主の福音によって富を軽んじるよう形づくられ教えられているのだから、神を分け前とする諸君レビ人は、なおさら地的な欲望にとらわれてはならない。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.4

4

Nam cum divideretur a Moyse possessio terrena populo parum, excepit levitas Dominus a terrenae possessionis consortio, quod ipse illis esset funiculus haereditatis (Num. XVIII, 23) . Unde ait David: Dominus pars haereditatis meae, et calicis mei (Psal. XV, 5) .

PL 16, 96B

というのも、モーセによって地的な所有が父祖たちの民〔底本は populo parum と刷り、脚注もない。parum(わずかに)は文に合いにくいので、この作品が繰り返し用いる populus patrum(父祖たちの民。1.29.4、2.4.3、2.26.6、3.1.13 など)の誤りとも読め、そう訳した〕に分けられたとき、主はレビ人を地的な所有の分かち合いから除外した。主自らが彼らにとって相続の縄だったからである(民数記18:23)。それゆえダビデは言う。「主は私の相続の分け前、私の杯の分け前である」(詩篇15:5)。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.5

5

Denique sic appellatur levita ipse meus, vel ipse pro me. Magnum ergo munus ejus, ut de eo Dominus dicat: Ipse meus; vel quemadmodum Petro dixit de statere in ore piscis reperto: Dabis eis pro me et pro te (Matth. XVII, 26) .

PL 16, 96B

実に、レビ人は「彼こそ私のもの」、あるいは「彼こそ私のために」と呼ばれる〔レビの名をこの二つの意味に解く〕。それゆえその職分は大きく、主は彼について「彼は私のもの」と言う。あるいは、魚の口で見つかった銀貨について、ペトロに言ったとおりである。「汝は彼らに、私のため、また汝のために与えるであろう」(マタイ17:26)。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.6

6

Unde et Apostolus cum episcopum dixisset debere esse sobrium, pudicum, ornatum, hospitalem, docibilem, non avarum, non litigiosum, domui suae bene praepositum, addidit: Diaconos similiter oportet esse graves, non bilingues, non multo vino deditos, non turpe lucrum sectantes, habentes mysterium fidei in conscientia pura (I Tim. III, 8) .

PL 16, 96B

それゆえ使徒もまた、司教は節度があり、貞潔で、品位があり、旅人をもてなし、教えることができ、貪欲でなく、争いを好まず、自らの家をよく治める者でなければならないと述べたのち、こう付け加えた。「同様に助祭たちも、重々しく、二枚舌でなく、多くのぶどう酒に溺れず、恥ずべき利得を追わず、清い良心のうちに信仰の奥義を保つ者でなければならない」(一テモテ3:8)。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.7

7

Et hi autem probentur primum, et sic ministrent, nullum crimen habentes. 246. Advertimus quanta in nobis requirantur: ut abstinens sit a vino minister Domini, ut testimonio bono fulciatur non solum fidelium, sed etiam ab his qui foris sunt.

PL 16, 96C

「彼らもまず試されよ。そののちに、いかなる罪状も持たずに奉仕せよ」。246. 我々は、我々にいかに多くのことが求められているかに気づく。主の奉仕者はぶどう酒を控え、信徒たちだけでなく、外にいる者たちの善い証しにも支えられなければならない。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.8

8

Decet enim actuum operumque nostrorum testem esse publicam existimationem, ne derogetur muneri; ut qui videt ministrum altaris congruis ornatum virtutibus, auctorem praedicet, et Dominum veneretur, qui tales servulos habeat.

PL 16, 96C

実に、我々の行いと業の証人が世の評判であることはふさわしい。職分が貶められないためである。祭壇の奉仕者がふさわしい徳で飾られているのを見る者が、その創り主を称え、そのような僕を持つ主を崇めるためである。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.9

9

Laus enim Domini, ubi munda possessio, et innocens familiae disciplina. 247. De castimonia autem quid loquar, quando una tantum (Dist. 26, Una tantum) , nec repetita permittitur copula?

PL 16, 97A

実に主への賛美は、所有が清らかで、家の規律が潔白なところにある。247. 貞潔については何を語ろうか。ただ一度の結びつきだけが、それも繰り返されぬ結びつきとして許されているのに(『教令集』第1部第26区分「Una tantum」法文)。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.10

10

Et in ipso ergo conjugio lex est non iterare conjugium, nec secundae conjugis sortiri conjunctionem.

PL 16, 97A

したがって結婚そのものにも、結婚を繰り返さないこと、第二の妻との結びつきを得ないことという法がある。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.11

11

Quod plerisque mirum videtur, cur etiam ante baptismum iterati conjugii ad electionem muneris et ordinationis praerogativam impedimenta generentur; cum etiam delicta obesse non soleant, si lavacri remissa fuerint sacramento.

PL 16, 97A

多くの人には不思議に思われるが、洗礼の前であっても結婚を繰り返したことが、なぜ職分の選任と叙階の優遇に対する妨げを生じさせるのか。罪でさえ、洗礼の秘跡によって赦されたなら、妨げにならないのが常であるのに。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.12

12

Sed intelligere debemus quia baptismo culpa dimitti potest, lex aboleri non potest. In conjugio non culpa, sed lex est. Quod culpae est igitur in baptismate relaxatur: quod legis est in conjugio non solvitur.

PL 16, 97A

しかし我々は、洗礼によって赦されうるのは咎であり、法は廃されえないことを理解せねばならない。結婚においては咎ではなく法が問題である。したがって咎に属するものは洗礼において解かれ、結婚における法に属するものは解かれない。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.13

13

Quomodo autem potest hortator esse viduitatis qui ipse conjugia frequentaverit? 248. Inoffensum autem exhibendum et immaculatum ministerium, nec ullo conjugali coitu violandum cognoscitis, qui integri corpore, incorrupto pudore, alieni etiam ab ipso consortio conjugali, sacri ministerii gratiam recepistis?

PL 16, 97A

夫婦の結びつきを重ねた者が、どうしてやもめの身の勧め手となりえようか。248. 体は無傷、恥じらいは損なわれず、夫婦の交わりそのものからさえ遠かったのに、聖なる奉仕の恩寵を受けた諸君は、その奉仕が妨げなく汚れなく示されねばならず、いかなる夫婦の交わりによっても汚されてはならないことを知っているのではないか。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.14

14

Quod eo non praeterii, quia in plerisque abditioribus locis cum ministerium gererent, vel etiam sacerdotium, filios susceperunt: et id tamquam usu veteri defendunt, quando per intervalla dierum sacrificium deferebatur; et tamen castificabatur etiam populus per biduum aut triduum, ut ad sacrificium purus accederet, ut in veteri Testamento legimus (Exod. XIX, 10) ; et lavabant vestimenta sua.

PL 16, 98A

私がこれを見過ごさなかったのは、辺鄙な土地の多くで、人々が奉仕、あるいは司教の職を務めながら子をもうけており、それを、犠牲が日をおいて献げられていた頃の古い慣行であるかのように擁護しているからである。しかし、それでもなお民は二日か三日のあいだ身を清められ、清らかに犠牲に近づくようにされた。旧約において我々が読むとおりであり(出エジプト記19:10)、彼らは衣を洗った。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.15

15

Si in figura tanta observantia, quanta in veritate? Disce, sacerdos atque levita, quid sit lavare vestimenta tua, ut mundum corpus celebrandis exhibeas sacramentis.

PL 16, 98A

象りにおいてこれほどの慎重さがあったのなら、真理においてはいかほどであろうか。学べ、司教よ、レビ人よ、あなたの衣を洗うとは何かを。清い体を、執り行う秘跡に差し出すためである。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.16

16

Si populus sine ablutione vestimentorum suorum prohibebatur accedere ad hostiam suam, tu illotus mente pariter et corpore audes pro aliis supplicare, audes aliis ministrare?

PL 16, 98A

もし民が、衣を洗わずに自分の犠牲に近づくことを禁じられていたのなら、精神も体も洗わぬあなたが、他の者たちのために祈り願い、他の者たちに奉仕しようと、あえてするのか。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.17

17

249. Non mediocre officium levitarum, de quibus dicit Dominus: Ecce eligo levitas de medio filiorum Israel pro omni primogenito aperiente vulvam filiis Israel: redemptiones eorum erunt isti, et erunt mihi levitae.

PL 16, 98B

249. レビ人の務めは並のものではない。彼らについて主は言う。「見よ、私はイスラエルの子らのうちから、イスラエルの子らのためにすべての初子、すなわち胎を開く者の代わりに、レビ人を選ぶ。この者たちが彼らの贖いとなり、レビ人は私のものとなる」。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.18

18

Mihi enim sanctificavi primogenitum in terra Aegypti (Num. III, 12 et 13) . Cognovimus quia non inter caeteros levitae computantur, sed omnibus praeferuntur, qui eliguntur ex omnibus, et sanctificantur; ut primogenita fructuum atque primitiae quae Domino deputantur, in quibus est votorum solutio, et redemptio peccatorum.

PL 16, 99A

「私はエジプトの地で初子を私のものとして聖別したからである」(民数記3:12および13)。我々は、レビ人が他の者たちと並んで数えられるのではなく、すべての者に優先され、すべての者から選ばれて聖別されることを知った。それは、主に割り当てられる実りの初物や初穂のようなものであり、そこには誓願の履行と罪の贖いがある。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.19

19

Non accipies, inquit, eos inter filios Israel: sed constitues levitas super tabernaculum testimonii, et super omnia vasa ejus astare, et super quaecumque sunt in ipso.

PL 16, 99A

「汝は彼らをイスラエルの子らのうちに受け入れてはならない」と〔主は〕言う。「むしろ汝はレビ人を、証しの幕屋の上に、そのすべての器の上に、またその中にあるすべてのものの上に、立ち番として立たせよ」。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.20

20

Ipsi tollant tabernaculum et omnia vasa ejus, et ipsi ministrent in eo, et in circuitu tabernaculi castra ipsi constituant, et promovendo, tabernaculum ipsi deponant levitae: et constituendo castra, rursum ipsum tabernaculum ipsi statuant.

PL 16, 99A

「彼ら自らが幕屋とそのすべての器を担い、彼ら自らがそこで奉仕し、幕屋の周りに彼ら自らが陣営を設けよ。移動するときは、レビ人が幕屋を解き、陣を張るときは、再び彼ら自らが幕屋を立てよ」。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.21

21

Alienigena quicumque accesserit, morte moriatur (Num. I, 49 et seq.) . 250. Tu ergo electus es ex omni numero filiorum Israel, inter sacros fructus quasi primogenitus aestimatus, praepositus tabernaculo, ut praetendas in castris sanctitatis et fidei, ad quae si alienigena accesserit, morte morietur, positus ut operias arcam Testamenti.

PL 16, 99B

「他所から来る者が近づくなら、必ず死なねばならない」(民数記1:49以下)。250. それゆえあなたは、イスラエルの子らすべての数のうちから選ばれ、聖なる実りのうちで初子のように数えられ、幕屋の上に立てられた者である。聖性と信仰の陣営の前に身を張るためであり、その陣営に他所から来る者が近づくなら、必ず死なねばならない。あなたは契約の箱を覆うために置かれた。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.22

22

Non enim omnes vident alta mysteriorum, quia operiuntur a levitis; ne videant qui videre non debent, et sumant qui servare non possunt. Moyses denique circumcisionem vidit spiritualem: sed operuit eam, ut in signo circumcisionem praescriberet.

PL 16, 99B

実に、すべての者が奥義の深みを見るのではない。レビ人によって覆われているからである。見るべきでない者が見ず、守りえない者が受け取らないためである。実にモーセは霊的な割礼を見たが、それを覆い、しるしにおいて割礼を予め記した。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.23

23

Vidit azyma veritatis et sinceritatis, vidit passionem Domini: operuit azymis corporalibus azyma veritatis, operuit passionem Domini, agni vel vituli immolatione.

PL 16, 99B

彼は真理と純粋の種なしパンを見、主の受難を見た。そして真理の種なしパンを体にかかわる種なしパンで覆い、主の受難を、子羊あるいは子牛をいけにえとして屠ることで覆った。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.24

24

Et boni levitae servaverunt mysterium, fidei suae tegmine; et tu mediocre putas quod commissum est tibi?

PL 16, 99C

そして善きレビ人たちは、自らの信仰の覆いによって奥義を守った。それなのにあなたは、自分に委ねられたものを並のものと考えるのか。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.25

25

Primum ut alta Dei videas, quod est sapientiae: deinde ut excubias pro populo deferas, quod est justitiae: castra defendas, tabernaculumque tuearis, quod est fortitudinis: te ipsum continentem ac sobrium praestes, quod est temperantiae.

PL 16, 99C

まず、神の深みを見ること。これは知恵に属する。次に、民のために見張りを務めること。これは正義に属する。陣営を守り、幕屋を護ること。これは勇気に属する。自らを自制し節度ある者として示すこと。これは節制に属する。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.26

26

251. Haec virtutum genera principalia constituerunt etiam hi qui foris sunt: sed communitatis superiorem ordinem quam sapientiae judicaverunt; cum sapientia fundamentum sit, justitia opus sit, quod manere non potest, nisi fundamentum habeat.

PL 16, 100A

251. これらの主要な徳の種類は、外にいる者たちもまた定めた。しかし彼らは、共同体〔の徳〕の順位を知恵のそれよりも上に置いた。知恵は土台であり、正義は〔その上の〕業であって、それは土台がなければ存続しえないというのに。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.27

27

Fundamentum autem Christus est (I Cor. III, 11) . 252. Prima ergo fides, quae est sapientiae, ut Salomon dicit, secutus patrem: Initium sapientiae timor Domini (Prov. IX, 10) . Et lex dicit: Diliges Dominum Deum tuum, diliges proximum tuum (Deut. VI, 5) .

PL 16, 100A

土台とはキリストである(一コリント3:11)。252. したがって第一は、知恵に属する信仰である。ソロモンが父に倣って言うとおりである。「知恵の初めは主への畏れである」(箴言9:10)。また律法も言う。「汝は汝の主なる神を愛せよ。汝は汝の隣人を愛せよ」(申命記6:5)。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.28

28

Pulchrum est enim ut gratiam tuam atque officia in societatem humani generis conferas. Sed primum illud decorum est, ut quod habes pretiosissimum, hoc est, mentem tuam, qua nihil habes praestantius, Deo deputes.

PL 16, 100A

実に、あなたの厚意と務めを人類の共同体にもたらすことは美しい。しかしまず、あなたが持つもっとも貴いもの、すなわち、それに勝るものを何も持たないあなたの精神を、神に委ねることこそふさわしい。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.29

29

Cum solveris auctori debitum, licet ut opera tua in beneficentiam et adjumenta hominum conferas, atque opem feras necessitatibus, aut pecunia, aut officio, aut etiam quocumque munere; quod late patet in vestro ministerio: pecunia, ut subvenias: debito, ut obligatum liberes: officio, ut servanda suscipias, quae metuat amittere, qui deponenda credidit.

PL 16, 100B

創り主に負うものを支払ったのちに初めて、あなたの働きを善行と人々の助けにもたらし、窮乏する者に、金によって、務めによって、あるいはどんな贈り物によってでも援助をもたらすことが許される。それは諸君の奉仕において広く及ぶ。金によっては助けるため、負債〔debito は、他人の負債を肩代わりすることと解した〕によっては縛られている者を解き放つため、務めによっては、預けるべきものを託した者が失うことを恐れる、保管すべきものを引き受けるためである。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.30

30

253. Officium est igitur depositum servare ac reddere. Sed interdum commutatio fit, aut tempore, aut necessitate, ut non sit officium reddere quod acceperis; ut si quis contra patriam, opem Barbaris ferens, pecuniam apertus hostis reposcat: aut si cui reddas, cum adsit qui extorqueat: si furenti restituas, cum servare non queat: si insanienti gladium depositum non neges, quo se ille interimat, nonne solvisse contra officium est?

PL 16, 100B

253. したがって、預かり物を保管し返すことは務めである。しかしときには、時や必要によって状況が変わり、受け取ったものを返すことが務めでなくなる。たとえば、ある者が祖国に背いて蛮族に援助を与え、公然の敵となって、〔預けた〕金を返せと迫る場合、あるいは、取り立てようとする者がそばにいるのに誰かに返す場合、守る力のない狂乱した者に返す場合、気の狂った者に預かった剣を、その者が自害するために返すことを拒まなかったなら、返したことは務めに反するのではないか。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.31

31

Si furto quaesita sciens suscipias, ut fraudetur qui amiserat, nonne contra officium est?

PL 16, 100C

盗みで得たものと知りながら受け取り、失った者が欺かれるなら、それは務めに反するのではないか。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.32

32

254. Est etiam contra officium (22, quaest. 4, c. Est etiam) nonnumquam solvere promissum, sacramentum custodire: ut Herodes qui juravit quoniam quidquid petitus esset, daret filiae Herodiadis, et necem Joannis praestitit, ne promissum negaret (Matth. XIV, 7 et seq.) .

PL 16, 100C

254. また、ときには約束を果たし、誓約を守ることも、務めに反する(『教令集』第2部第22事例第4問題「Est etiam」法文)。たとえばヘロデは、ヘロディアの娘が求めるものは何でも与えると誓い、約束を破るまいとして、ヨハネの殺害を実行した(マタイ14:7以下)。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.33

33

Nam de Jephthe quid dicam, qui immolavit filiam, quae sibi victori prima occurrerat, quo votum impleret, quod spoponderat, ut quidquid sibi primum occurrisset, offerret Deo (Judic. XI, 39) ? Melius fuerat nihil tale promittere, quam promissum solvere parricidio.

PL 16, 101A

イフタについては何を言おうか。彼は、勝利者として帰る自分を最初に出迎えたものは何でも神に献げると誓い、その誓願を果たすため、最初に出迎えた娘をいけにえとして屠った(士師記11:39)。そのような約束をしないほうがよかった、約束を近親殺しで果たすよりは。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.34

34

255. Haec quanti consilii sit prospicere, non ignoratis. Et ideo eligitur levita, qui sacrarium custodiat, ne fallatur consilio, ne fidem deserat, ne mortem timeat, ne quid intemperantius gerat, ut specie ipsa gravitatem praeferat: nec solum animum, sed etiam oculos continentes habere quem deceat; ne vel ipse frontem sobrietatis fortuitus violet occursus; quoniam: Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam, adulteravit eam in corde suo (Matth. V, 28) .

PL 16, 101A

255. これを見通すことがどれほどの熟慮を要するか、諸君は知らないわけではない。それゆえ、聖所を守るレビ人が選ばれる。熟慮において欺かれず、信義を捨てず、死を恐れず、節度を欠いた行いをせず、姿そのものによって重々しさを示す者であるように。心だけでなく目も慎む者であることがふさわしい。偶然の出会いが、彼の節度の面差しを損なわぬようにである。というのも、「女を見て、これを欲望の対象とする者は、すでに心のうちでその女と姦淫した」(マタイ5:28)からである。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.35

35

Ita adulterium non solum facti colluvione, sed etiam aspectus intentione committititur.

PL 16, 101B

こうして姦淫は、行為の汚れによってだけでなく、まなざしの集中によっても犯される〔底本は committititur。committitur と読む〕。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.36

36

256. Magna haec videntur, ac nimis severa, sed in magno munere non superflua; quando tanta est levitarum gratia, ut de his Moyses in benedictionibus diceret: Date Levi viros ejus, date Levi manifestos ejus, date Levi sortem suffragii sui, et veritatem ejus viro sancto, quem tentaverunt in tentationibus, maledixerunt super aquam contradictionis.

PL 16, 101B

256. これらは大きな事柄、あまりに厳しいと思われようが、大きな職分にあっては余計ではない。レビ人の恩寵はこれほどのものであり、モーセも祝福の言葉のなかで彼らについてこう述べた。「レビに彼の人々を与えよ。レビに彼の明らかな者たちを与えよ。レビに彼の票決の籤〔この句の意は定かでない。字義のまま訳した〕を与えよ。そして彼の真理を、聖なる人に。彼らが試みにおいて試し、争いの水のほとりで呪った者に」。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.37

37

Qui dicit patri suo et matri: Non novi te; et fratres suos non cognovit, et filios suos abdicavit: hic custodit verba tua, et testamentum tuum observavit (Deut. XXXIII, 8 et seq.) .

PL 16, 102A

「彼は自分の父と母に言った。『私は汝を知らない』と。自分の兄弟たちを認めず、自分の子らを退けた。この者は汝の言葉を守り、汝の契約を保った」(申命記33:8以下)。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.38

38

257. Illi ergo viri ejus, et manifesti ejus, qui nihil in corde doli habeant, nihil fraudis occultent, sed verba ejus custodiant, et in corde suo conferant, sicut conferebat et Maria (Luc. II, 19) : qui suos parentes officio suo non noverint praeferendos, qui violatores oderint castitatis, pudicitiae ulciscantur injuriam, noverint officiorum tempora; quod majus, quod minus sit, quod cui aptum tempori est, et ut id solum sequantur quod honestum est; sane ubi duo honesta, id quod honestius est, praeponendum putent; hi jure benedicti.

PL 16, 102A

257. したがって「彼の人々」「彼の明らかな者たち」とは、心に欺きを持たず、偽りを隠さず、彼の言葉を守り、マリアが心に収めていたように、それを心のうちに思い巡らす者たちである(ルカ2:19)。自分の親を自分の務めよりも先立てるべきではないと心得、貞潔を犯す者を憎み、貞潔への不正に報復し、務めの時を知り、どちらが大きくどちらが小さいか、どの時にどれがふさわしいかを知り、徳にかなうことだけを追い求め、とりわけ、二つの徳にかなうことがあるときは、より徳にかなうほうを先にすべきだと考える者たち、これらの者が当然に祝福されている。

De officiis ministrorum libri tres 1.50.39

39

28. Si quis ergo manifestet justitias Dei, incensum imponat: Benedic, Domine, virtutem ipsius, opera manuum ejus suscipe (Deut. XXXIII, 10) ; ut gratiam prophaeticae benedictionis inveniat apud eum qui vivit et regnat in saecula saeculorum, Amen.

PL 16, 102B

28. 〔底本は 28 と刷る。前後の番号から 258 の誤り〕それゆえ、もし誰かが神の正義を明らかにするなら、香を献げるがよい。「主よ、彼の徳〔「力」とも読める〕を祝福せよ、彼の手の業を受け入れよ」(申命記33:10)。それは、世々限りなく生き、統べる〔神〕のもとで、預言者的な祝福の恩寵を得るためである。アーメン。〔ミーニュの脚注は、多くの、より古い写本が inveniat で第1巻を終え、apud eum 以下は他の写本と刊本が加えるものとする〕