ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 16 › De officiis ministrorum libri tres

Liber I, Caput XII 第I巻 第XII章

Ambrose of Milan · De officiis ministrorum libri tres · PL 16, 35A · 21 sectiones

De officiis ministrorum libri tres 1.12.1

1

Ne quis ab exercenda misericordia revocetur, ostenditur Deum curare actus hominum, et quemlibet improbum in ipsa opum affluentia miserum esse Jobi auctoritate demonstratur.

PL 16, 35A

誰も慈しみを行う務めから引き戻されることのないよう、神は人間の行いを顧みること、また、どんな悪人も、富が満ちあふれているただ中で惨めであることが、ヨブの権威によって示される。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.2

2

40. Sed plerique revocantur ab officio dispensatricis misericordiae, dum putant hominis actus non curare Dominum, aut nescire eum quid in occultis geramus, quid teneat nostra conscientia: aut judicium ejus nequaquam justum videri, quando peccatores divitiis abundare vident, gaudere honoribus, sanitate, liberis: contra autem, justos inopes degere, inhonoros, sine liberis, infirmos corpore, luctu frequenti.

PL 16, 35A

40. しかし、多くの者は、慈しみを分け与える務めから引き戻される。主は人間の行いを顧みない、あるいは、我々が隠れて何を行うか、我々の良心が何を抱いているかを知らない、あるいは、罪人が富に満ち、栄誉と健康と子らを喜び、逆に義人が貧しく、栄誉もなく、子もなく、体は病み、絶えず嘆きのうちに暮らしているのを見て、神の裁きはおよそ正しいとは見えない、と考えるからである。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.3

3

41. Nec mediocris ea quaestio, quando quidem tres illi reges amici Job, propterea eum peccatorem pronuntiabant, quia inopem factum ex divite, orbatum liberis ex fecundo parente, perfusum ulceribus, inhorrentemque vibicibus, exaratum vulneribus a capite usque ad pedes videbant (Job. IV, 3, 11, 14 et seq.) .

PL 16, 35B

41. この問いは軽いものではない。実に、あの三人の王、ヨブの友たちは、彼を罪人だと宣告したのである。彼が富者から貧者になり、多産の親から子を奪われた者となり、腫れ物に覆われ、鞭の跡で身の毛もよだつ姿となり、頭から足まで傷で耕されたようになっているのを見たからである(ヨブ記4:3, 11, 14以下)。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.4

4

Quibus hanc sanctus Job proponit assertionem: Si ego propter peccata mea haec patior, Cur impii vivunt?

PL 16, 35B

彼らに対して、聖なるヨブはこの主張を突きつける。「もし私が自分の罪のゆえにこれらを被っているのなら、なぜ不敬虔な者たちは生きているのか」。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.5

5

Inveteraverunt autem, et in divitiis semen eorum secundum voluntatem, filii eorum in oculis, domus ipsorum abundant, timor autem nusquam: Flagellum autem a Domino non est in ipsis (Job XXI, 7 et seq.) .

PL 16, 35C

「彼らは年老い、その子孫は富のうちに思いのままである。その子らは目の前におり、その家々は満ちあふれ、恐れはどこにもない。主からの鞭は彼らの上にない」(ヨブ記21:7以下)。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.6

6

42. Haec videns infirmus corde exagitatur, et studium avertit suum. Cujus dicturus sermones, ante sanctus praemisit Job, dicens: Portate me, ego autem loquar, deinde videte me. Nam et si arguor, quasi homo arguor. Portate ergo onus sermonum meorum (Ibid., 1 et seq.) .

PL 16, 35C

42. 心の弱い者はこれを見て揺さぶられ、自分の熱意を翻す。その言葉を語ろうとして、聖なるヨブはあらかじめ言った。「私を担え。そうすれば私は語る。それから私を見よ。たとえ私が責められても、私は人として責められるのだ。ゆえに、私の言葉の重荷を担え」(ヨブ記21:1以下)。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.7

7

Dicturus enim sum quod non probo: sed ad vos redarguendos proferam sermonis iniquos. Aut certe; quia ita est versus. Quid autem?

PL 16, 35C

「私は、自分が是認しないことを語ろうとしているのだから。だが、諸君を論駁するために、不正な言葉を持ち出そう」〔底本は sermonis iniquos。sermones iniquos の誤りと解した〕。あるいは少なくとも、そう訳されているからである〔ミーニュの脚注は、versus はここで conversus(訳された)の意で、アンブロシウスがほかでもしばしばするように同じ箇所の別の訳を示しているのだとする〕。では何か。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.8

8

Numquid ab homine arguor? hoc est, homo me non potest redarguere quia peccavi, etsi argui dignus sum; quia non ex evidenti culpa me arguitis, sed ex injuriis aestimatis merita delictorum.

PL 16, 35C

「私は人から責められているのか」。すなわち、私が罪を犯したからといって、人は私を論駁することはできない、たとえ責められるに値するとしても、ということである。諸君は明白な咎に基づいて私を責めているのではなく、私の被った災いから罪の報いの重さを推し量っているからである。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.9

9

Videns ergo infirmus abundare injustos successibus prosperis, se autem alteri, dicit Domino: Discede a me, vias tuas scire nolo (Ibid., 14) . Quid prodest, quia servivimus ipsi: aut quae utilitas, quia occurrimus ipsi?

PL 16, 35D

それゆえ、心の弱い者は、不義の者たちが順調な成功に満ちあふれているのを見て、自分は別の境遇にある〔se autem alteri の係りは定かでない。このように取った〕と思い、主に言う。「私から離れよ。私は汝の道を知りたくない」(ヨブ記21:14)。「我々が彼に仕えたとして、何の益があるのか。彼に出会って何の有益さがあるのか」。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.10

10

In manibus ipsorum omnia bona, opera autem impiorum non videt. 43. Laudatur in Platone, quod in Politia sua posuit eum qui contra justitiam disputandi partes recepisset, postulare veniam dictorum quae non probaret, et veri inveniendi atque examinandae disputationis gratia, illam sibi impositam personam dicere.

PL 16, 36A

「あらゆる善は彼らの手の内にあり、彼は不敬虔な者たちの業を見ない」。43. プラトンは、その『国家』で、正義に反して論じる役を引き受けた者に、自分が是認しない発言の赦しを請わせ、真理を見いだすため、また論議を吟味するために、課せられたその役を語るのだ、と述べた点で称賛される。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.11

11

Quod eousque Tullius probavit, ut ipse in libris quos scripsit de Republica, in eam sententiam dicendum putaverit. 44. Quanto antiquior illis Job, qui haec primus reperit, nec eloquentiae phalerandae gratia, sed veritatis probandae, praemittenda aestimavit?

PL 16, 36A

トゥリウスはこれを、自分が書いた『国家について』の書で、同じ趣旨で語るべきだと考えるに至るまで是認した。44. ヨブは彼らよりどれほど古いことか。彼はこれを最初に見いだし、雄弁を飾るためではなく、真理を証するために、前置きすべきだと考えたのである。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.12

12

Statimque ipse quaestionem enodem reddidit, subjiciens quod exstinguatur lucerna impiorum, et futura sit eorum eversio (Job. XXI, 17) : non falli Deum doctorem sapientiae et disciplinae, sed esse veritatis judicem (Ibidem, 22): et ideo non secundum forensem abundantiam aestimandam beatitudinem singulorum; sed secundum interiorem conscientiam, quae innocentium et flagitiosorum merita discernit, vera atque incorrupta poenarum praemiorumque arbitra.

PL 16, 36A

ただちに彼自身が問いを解きほぐした。不敬虔な者たちの灯は消され、彼らの滅びは来るであろうと付け加えて(ヨブ記21:17)、また、知恵と教えの教師である神は欺かれず、真理の裁き手であると付け加えて(ヨブ記21:22)、したがって、人それぞれの至福は外面の豊かさによって評価すべきではなく、内なる良心によって評価すべきだと示した。内なる良心は、無垢な者たちと放埓な者たちの功罪を見分け、刑罰と報いについての真実で朽ちることのない判定者である。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.13

13

Moritur innocens in potestate simplicitatis suae, in abundantia propriae voluntatis, sicut adipe repletam animam gerens (Ibid., 23 et seq.) .

PL 16, 36B

「無垢な者は死ぬ。自分の純朴さの力のうちに、自分の意志の豊かさのうちに、あたかも脂肪で満たされた魂を抱いているかのように」(ヨブ記21:23以下)。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.14

14

At vero peccator quamvis foris abundet, deliciis diffluat, et odoribus fragret, in amaritudine animae suae vitam exigit, et ultimum diem claudit, nihil secum eorum quae epulatus fuerit, boni referens: nihil secum auferens, nisi scelerum suorum pretia.

PL 16, 36B

しかし罪人は、外では豊かで、快楽に溺れ、香料の香りを放っていても、自分の魂の苦さのうちに生を過ごし、最後の日を閉じる。飲み食いしたもののうち、何一つ善いものを持ち帰らず、自らの悪事の代価のほかは何も持ち去らない。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.15

15

45. Haec cogitans nega, si potes, divini esse judicii remunerationem. Ille suo affectu beatus, hic miser: ille suo judicio absolutus, hic reus: ille in exitu laetus, hic moerens. Cui absolvi potest, qui nec sibi innocens est?

PL 16, 36C

45. これを思いめぐらして、できるものなら、報いが神の裁きによることを否定してみよ。一方は自分の心情において幸いであり、他方は惨めである。一方は自分の判断において赦され、他方は有罪である。一方は最期に喜び、他方は嘆く。自分自身に対してさえ無垢でない者が、誰によって赦されうるだろうか。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.16

16

Dicite, inquit, mihi, ubi est protectio tabernaculorum ejus (Job XXI, 28) ? Signum ejus non invenietur. Vita etenim facinorosi, ut somnium.

PL 16, 36C

彼は言う。「私に言え。その者の天幕の守りはどこにあるのか」(ヨブ記21:28)。その印は見いだされないであろう。実に、悪事を行う者の生は夢のようである。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.17

17

Aperuit oculos, transivit requies ejus, evanuit delectatio: licet ipsa quae videtur, etiam dum vivunt, impiorum requies in inferno sit: viventes enim in inferna descendunt. 46. Vides convivium peccatoris, interroga conscientiam ejus.

PL 16, 36C

目を開けば、その休息は過ぎ去り、楽しみは消え失せた。もっとも、不敬虔な者の休息と見えるものそのものが、彼らが生きているうちでさえ、冥界にあるのだ。生きながら冥界に下るからである。46. 罪人の饗宴を見るなら、その者の良心に尋ねよ。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.18

18

Nonne gravius omnibus fetet sepulcris? Intueris laetitiam ejus, et salubritatem miraris corporis filiorum atque opum abundantiam: introspice ulcera et vibices animae ejus, et cordis moestitudinem.

PL 16, 36C

どの墓よりも重く臭っているではないか。あなたはその喜びを見つめ、その体の健やかさ、子らの数と富の豊かさに驚く。ならば、その者の魂の腫れ物と鞭の跡、心の憂いを覗き込め。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.19

19

Nam de opibus quid loquar, cum legeris: Quia non in abundantia est vita ejus (Luc. XII, 15) : cum scias quia etsi tibi videatur dives, sibi pauper est, et tuum judicium suo refellat?

PL 16, 36D

富について、私は何を語ろうか。あなたは読んだはずである。「その命は、豊かさのうちにあるのではない」(ルカ12:15)。あなたには富んでいると見えても、彼は自分にとっては貧しく、あなたの判断を自分の判断で覆すことを、あなたは知っているのだから。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.20

20

De multitudine quoque filiorum, et de indolentia quid loquar; cum se ipse lugeat, et sine haerede futurum judicet, cum imitatores sui successores suos esse nolit? Nulla enim haereditas peccatoris.

PL 16, 37A

子らの多さと、苦痛のなさについても、私は何を語ろうか。彼は自ら嘆き、跡継ぎのないまま終わると判断し、自分に倣う者が自分の後継者となることは望まないというのに。罪人には、いかなる相続もないからである。

De officiis ministrorum libri tres 1.12.21

21

Ergo impius ipse sibi poena est: justus autem ipse sibi gratia; et utrique aut bonorum aut malorum operum merces ex se ipso solvitur.

PL 16, 37A

それゆえ、不敬虔な者は自分自身にとって刑罰であり、義人は自分自身にとって恩賞である。そして双方に、善い行いか悪い行いかの報いが、自分自身から支払われる。