ポワティエのヒラリウスc. 315–367

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 10 › Fragmenta ex opere historico

Fragmentum IX, Caput I 第IX断片 第I章

Hilary of Poitiers · Fragmenta ex opere historico · PL 10, 703A · 3 sectiones

Fragmenta ex opere historico 9.1.1

1

Substantiae nomen rejiciunt. --Illustrati pietatis tuae scriptis, maximas Deo retulimus et referimus gratias, quod nos beaveris, intimans nobis illa, quae cum discursione pietatis tuae facere deberemus, ne quis usiae vel homousii nomina Ecclesiae Dei ignota aliquando nominet, quod scandalum inter fratres facere solet; plurimum gratulati sumus, quia id quod tenebamus recognovimus.

PL 10, 703A

実体という名を退ける。――あなたの敬虔の書簡に照らされて、我々は神に最大の感謝を捧げたし、今も捧げている。あなたが我々を幸いにしてくれたからである。すなわち、あなたの敬虔の検討とともに〔cum discursione pietatis tuae は意味が取りにくい〕我々がなすべきこと、つまり、誰も、神の教会に知られていないウシアまたはホモウシオスという名をいつか口にしないようにということを、我々に知らせてくれた。それは兄弟たちのあいだにつまずきを生じさせがちである。我々は、自分たちが保持していたことを再認識したので、大いに喜んだ。

  • ホモウシオス(ὁμοούσιος、ラテン語 homousion/unius substantiae)=「同一実体の」。ニカイア信条(325年)が、子は父と「同一実体」であると告白した語。子が父と同じ一つの実体をもつことを言う。聖書に無い語であり、父と子の区別を消す(サベリオス的な)理解を招くとして、東方の多くの司教に警戒された。

Fragmenta ex opere historico 9.1.2

2

O nos beatos, quibus occurrit tanta felicitas, ut cognitione tuae pietatis caeteris, qui haec nomina pro Deo et Dei filio assumere solent, modum acceperint revicti!

PL 10, 703B

ああ、我々は幸いなるかな。かくも大いなる幸いに出会い、あなたの敬虔の知るところによって、神と神の子についてこれらの名を用いるのを常とする他の者たちが、論破されて節度を受けたのだから。

Fragmenta ex opere historico 9.1.3

3

Nos igitur reddentes obsequium clementiae tuae, quod coram veritatis status eluxit: quae quod nesciat vinci, et obtinuit victoriam; ut indignum Deo nomen, quod nusquam in legibus sanctis scriptum est, jam a nullo dicatur.

PL 10, 703B

それゆえ我々は、あなたの寛容に服従を捧げる。真理の状態が公然と輝き出たからである。真理は、打ち負かされることを知らないので、勝利をも得た〔quod coram … quae quod nesciat vinci の構文は定かでなく、推定訳である〕。それは、神にふさわしくない名、聖なる律法のどこにも書かれていないその名が、もはや誰からも口にされないようにするためである。