Fragmenta ex opere historico 1.6.1
Unde ordiatur. --Incipiam igitur ab his quae proxime gesta sunt, id est, eo tempore quo primum in Arelatensi oppido ( an. 353) frater et comminister meus Paulinus ecclesiae Trevirorum episcopus eorum se perditioni simulationique non miscuit: et qualis fuit illa sententia exponam, a qua referens voluntatem, indignus ecclesia ab episcopis, dignus exsilio a rege est judicatus.
PL 10, 631Aどこから始めるか。――それゆえ私は、ごく最近に行われたことから始めよう。すなわち、アルルの町(353年)で初めて、私の兄弟であり共に仕える者、トリーアの教会の司教パウリヌスが、彼らの破滅と偽装に加わらなかった時のことである。そして、その決定がどのようなものであったかを説明しよう。彼はその決定から意志を引き戻したために、司教たちによって教会にふさわしくない者、王によって追放にふさわしい者と判定されたのである。
Fragmenta ex opere historico 1.6.2
Atque hoc ita fieri non rerum ordo, sed ratio ex praesentibus petita demonstrat: ut ex his primum confessio potius fidei, quam pavor in homine intelligatur, ex quibus in eum qui adsensus his non est, cepit injuriam.
PL 10, 631Aそして、このように事を進めるのは、事の順序によるのではなく、現在の事情から引き出した理由による。それは、まず、その人における恐怖ではなく、むしろ信仰の告白が理解されるようにするためであり、その根拠は、これらに同意しなかった者に対して不当な仕打ちが始まったという、その事柄にある〔底本は cepit injuriam。主語が定まらず、coepit injuria(不当な仕打ちが始まった)の意に取った〕。