Fragmenta ex opere historico 3.25.1
Perperam tantam synodum coactam volunt. --Namque ex his rebus pessimos eorum conatus agnoscite, quando talem mundo tempestatis procellam induxerunt, ut Orientem prope totum Occidentemque turbarent; ut relinquentes singuli ecclesiasticas curas, populosque Dei deserentes, atque ipsam Evangelii doctrinam postponentes, de longinquo adveniremus senes aetate graves, corpore debiles, aegritudine infirmi (trahebamurque per diversa, nostrosque aegrotantes in itineribus deserebamus propter perpaucos scelestos olim digne damnatos, primatus Ecclesiae contra fas appetentes): geratque curam de nobis imperium, atque religiosi imperatores, tribuni, et duces dirissima republica de episcoporum vita statuque exercerentur.
PL 10, 672C彼らは、これほどの会議が招集されたのは誤りだと主張する。――というのも、これらの事態から、彼らの最も悪い企てを知るがよい。彼らは、世界にこれほどの嵐の突風を引き起こし、東方のほとんど全体と西方とを騒がせたのである。我々はそれぞれ、教会の務めを捨て、神の民を見捨て、福音の教えそのものを後回しにして、遠くから、年老いて重く、体は衰え、病に弱った身でやって来ざるをえなかった(我々はあちこちへ引きずられ、道中、病む我々の仲間を置き去りにした。かつて正当に断罪された、ごく少数の悪人たちのために。彼らは教会の首位を不法に求めたのである)。そして、帝国が我々のことに配慮し、敬虔な皇帝たち、護民官たち、将軍たちが、最も恐ろしい国家の状態のなかで、司教たちの生命と地位について事に当たる、という事態になった〔geratque … exercerentur は文法が乱れており、意味は推定である〕。
Fragmenta ex opere historico 3.25.2
Sed nec populi silent. Omnis etenim fraternitas omnibus in provinciis suspensa ac sollicita exspectat in quem finem haec malorum procella succedat: cursusque ipse publicus attritus ad nihilum deducitur. Et quid pluribus?
PL 10, 673Aしかも、民衆も黙してはいない。というのも、すべての属州の兄弟たちは皆、気をもみ憂慮しつつ、この悪の嵐がどのような結末に至るのかを待っており、公共の駅伝制度そのものも、すり減って無に帰されている。これ以上何を言おうか。
Fragmenta ex opere historico 3.25.3
Ortus occasusque mundi propter unum vel duos paucosque sceleratos impie sentientes et turpiter viventes funditus vertitur, et dura saevaque tempestate turbatur, in quibus nulla religionis semina resederunt: quae si habuissent, imitarentur prophetam dicentem: Tollite, et mittite me in mare, et tranquillabit mare a vobis, quando haec tempestas propter me facta est (Jonae I, 12) .
PL 10, 673A世界の日の出るところも沈むところも、一人か二人、わずかな悪人、不敬に考え恥ずべく生きる者たちのゆえに、根底から覆され、厳しく荒れ狂う嵐に揺さぶられている。彼らのうちには信仰の種が少しも根を下ろしていない。それがあれば、預言者の言うことをまねただろう。「私を持ち上げ、海に投げ込め。そうすれば海は汝らのために静まるであろう。この嵐は私のゆえに起こったのだから」(ヨナ1:12)。
Fragmenta ex opere historico 3.25.4
Sed ideo haec non imitantur, quia nec justos sequuntur: ita autem sceleratorum omnium duces quaerunt Ecclesiae principatum, quasi aliquod tyrannidis regnum.
PL 10, 673Aしかし彼らがこれをまねしないのは、義人たちに従わないからである。かくして、すべての悪人たちの首領たちは、教会の首位を、あたかも僭主による王国であるかのように求めている。