Fragmenta ex opere historico 14.1.1
Germinius accusatur quod homoeusion defendat. --Cum de spe et salute sollicitudo incumbit, magis laudandi esse debent qui solliciti sunt, quam reprehensionem aliquam sustinere. Salus autem ac spes principaliter in fide catholica consistit.
PL 10, 718Cゲルミニウスは、ホモイウシオスを擁護しているとして非難される。――望みと救いについての憂慮が迫るとき、憂慮する者たちは、何らかの非難を受けるよりも、むしろ称賛されるべきである。救いと望みは、何よりも公同の信仰にある。
- ホモイウシオス(ὁμοιούσιος、ラテン語 homoeusion/similis substantiae)=「類似実体の」。350年代に、アンキュラのバシレイオスら東方の司教たちが唱えた語で、子は実体において父に「似ている」と言う。子を被造物とし、父に「似ていない」とする人々(アノモイオイ)を退けつつ、ホモウシオスへの警戒も保つ立場である。ホモウシオスとはギリシア語で一文字(ι)しか違わない。
Fragmenta ex opere historico 14.1.2
Et ideo quamvis conventione a dominis nostris fratribus et coepiscopis nostris Valente et Paulo admonita noluerit ad id quod rumor jactitat de te respondere, domine religiosissime: tamen quia litteris tuis testificatus es, te in eadem charitate perseverare, et paratum esse illibatam dilectionem habere erga nos ostendere; propterea in unum apud Singidunum congregati, iterum his commonefacimus sanctitatem tuam, ut omni occasione ambigui exclusa, digneris rursus rescribere nobis.
PL 10, 718Cそれゆえ、我々の主にして兄弟、同僚司教であるウァレンスとパウルスによって、会合で注意を受けたにもかかわらず、汝が、噂が流布していることについて答えようとしなかったとしても、いと敬虔なる主よ、しかし、汝が書簡で、同じ愛のうちに留まっていること、また我々に対して損なわれぬ愛情を持つ用意があることを証言したので、それゆえ我々は、シンギドゥヌムで一つに集まり、再びこれらをもって汝の聖性に注意を促す。曖昧さの余地をすべて除いて、汝が再び我々に返信してくれるように。
Fragmenta ex opere historico 14.1.3
Si a fide catholica, quae Arimini a sancto concilio exposita confirmataque est, cui etiam universi Orientis episcopi consenserunt, sicuti jam professus es te non recessurum, apertius quaeritur significes.
PL 10, 718C汝がすでに離れないと宣言したとおり、アリミヌムで聖なる会議によって示され確認され、東方のすべての司教たちも同意した公同の信仰から、離れないかどうかを、いっそう明らかに示すよう求められている。
Fragmenta ex opere historico 14.1.4
Est autem hoc, sicut in ea cautum est: Similem dicimus Filium Patri secundum Scripturas, non secundum substantiam, aut per omnia, sed absolute.
PL 10, 718Cその信仰にあらかじめ定められているとおり、それは次のことである。我々は、子が聖書に従って父に似ていると言う。実体に従ってでも、すべてにわたってでもなく、端的に。
Fragmenta ex opere historico 14.1.5
Si enim haec expositio immutata fuerit; manifeste quondam Basilii perfida assertio, propter quam synodus facta est, qua etiam merito damnata est, reparabitur.
PL 10, 718C実際、もしこの提示が変えられるなら、かつてのバシレイオスの不実な主張、それのために会議が開かれ、その会議によって当然にも断罪された主張が、あからさまに復活させられることになる。