ミレウィスのオプタトゥスfl. c. 365–385

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 11 › De schismate Donatistarum libri VII

Liber VII, Caput VI 第VII巻 第VI章

Optatus of Milevis · De schismate Donatistarum libri VII · PL 11, 1093A · 16 sectiones

De schismate Donatistarum libri VII 7.6.1

1

Qua ratione et cur Macarius ad communionem admissus fuerit. --Jam ad illum locum invidia vestra dilabitur, ut dicatis Macarium post illa facta communioni non debuisse misceri: sed magis a catholicis episcopis abstineri.

PL 11, 1093A

いかなる理由で、なぜマカリウスが交わりに受け入れられたか。――諸君の妬みは、ついにその点にまで崩れ落ち、マカリウスはあの行いの後に交わりに加えられるべきではなく、むしろ公同の司教たちから遠ざけられるべきだったと言うに至る。

De schismate Donatistarum libri VII 7.6.2

2

Primo, communionis unum est nomen, sed diversi sunt modi: aliud est communicare episcopum cum episcopo, et aliud communicare laicum cum episcopo.

PL 11, 1093B

第一に、交わりという名は一つだが、その様態は異なる。司教が司教と交わるのと、平信徒が司教と交わるのとは、別のことである。

De schismate Donatistarum libri VII 7.6.3

3

Tunc erat grave si Macarius quod fecisse dicitur, sua voluntate fecisset; quod qui faciunt, factum judiciis publicis et Romanis legibus vindicatur.

PL 11, 1094A

マカリウスが行ったと言われることを、もし自分の意志で行ったのであれば、そのときは重大であっただろう。それを行う者の行為は、公の裁判とローマの法によって罰せられる。

De schismate Donatistarum libri VII 7.6.4

4

Ille est enim homicida, qui nulla necessitate cogente, nulla jussione, nulla potestate, sed furore adactus, de voluntate sua fecerit quod prohibent leges.

PL 11, 1094A

何の必要にも強いられず、何の命令も、何の権限もなく、ただ狂気に駆られて、自分の意志で、法が禁じることを行った者が、殺人者だからである。

De schismate Donatistarum libri VII 7.6.5

5

Caeterum, Macarius quod fecisse dicitur, vobis provocantibus fecit: nec episcopus fuit, nec in officio episcopali versatus est, nec manum alicui imposuit, nec sacrificium obtulit.

PL 11, 1094A

しかしマカリウスが行ったと言われることを、彼は諸君が挑発したために行ったのである。彼は司教ではなく、司教の務めに携わりもせず、だれにも手を置かず、生贄を捧げもしなかった。

De schismate Donatistarum libri VII 7.6.6

6

Unde cum eum constet alienum fuisse ab episcoporum actibus, nullus episcopus ab eo qui cum episcopis non obtulit videtur esse pollutus.

PL 11, 1094A

それゆえ、彼が司教たちの行いと無縁であったことが明らかである以上、司教たちとともに捧げなかった者によって、いかなる司教も汚されたとは見えない。

De schismate Donatistarum libri VII 7.6.7

7

Restat ut dicatis eum cum populo communicasse: et locutum eum esse aliquid in populo constat, sed insinuandae alicujus rei causa, non tamen tractandi quod est episcoporum; ille enim nude locutus est, si quid loqui potuit.

PL 11, 1094A

残るのは、彼が民と交わったと諸君が言うことである。彼が民の前で何か語ったことは明らかだが、それは何かを告げ知らせるためであって、司教に属する説教をするためではなかった。もし何かを語りえたとしても、彼は飾りなく〔聖性の衣をまとわずに〕語ったのである。

De schismate Donatistarum libri VII 7.6.8

8

Contra episcopalis tractatus probatur ab omnibus sanctitate vestitus, salutatione scilicet geminata. Non enim aliquid incipit episcopus ad populum dicere, nisi primo in nomine Dei populum salutaverit. Similes sunt exitus initiis.

PL 11, 1095A

これに対して、司教の説教は、すべての者によって、聖性の衣をまとったものと認められている。すなわち、二重にされた挨拶によってである。司教は、まず神の名によって民に挨拶しなければ、民に向かって何も語り始めないからである。終わりは始まりと似ている。

De schismate Donatistarum libri VII 7.6.9

9

Omnis tractatus in Ecclesia a nomine Dei incipitur, et ejusdem Dei nomine terminatur. Quis vestrum audet dicere Episcoporum more, Macarium populum salutare?

PL 11, 1095A

教会におけるすべての説教は、神の名で始められ、同じ神の名で終えられる。諸君のうちだれが、マカリウスが司教の流儀で民に挨拶した、と言い張るのか。

De schismate Donatistarum libri VII 7.6.10

10

Igitur cum nec salutaverit antequam aliquid loqueretur, nec salutare ausus sit, postquam locutus est, nec manum imposuerit, nec sacrificium Deo ritu Episcopali obtulerit: quid est quod dicitis pollui potuisse episcopale collegium, cum ab omni episcoporum officio Macarium videatis alienum?

PL 11, 1095A

したがって、彼は何か語る前に挨拶せず、語った後に挨拶する勇気もなく、手を置かず、司教の儀礼で神に生贄を捧げもしなかったのだから、マカリウスが司教の務めのいっさいと無縁であることを見ていながら、司教の団体が汚されえたと諸君が言うのは、どういうことか。

De schismate Donatistarum libri VII 7.6.11

11

Vestigio veritatis hoc loco calcata iterum vestra caput levare videtur invidia. Dicitis enim nec inter laicos eum communicare debuisse. Equidem constat, eum, ut Paulus apostolus probat, ministrum fuisse voluntatis Dei.

PL 11, 1095A

この箇所で真理の足に踏みつけられた諸君の妬みは、再び頭をもたげるように見える。諸君は、彼が平信徒のあいだですら交わるべきではなかったと言うからである。しかし、使徒パウロが証しするとおり、彼が神の意志の奉仕者であったことは明らかである。

De schismate Donatistarum libri VII 7.6.12

12

Et quid mirum? si et judices pagani ministri voluntatis Dei aestimari meruerunt, Apostolo dicente: Non sine causa judex gladium portat (Rom. XIII, 44) . Est enim minister voluntatis Dei: nam et Macarius in suo judex fuisse videbatur.

PL 11, 1095B

何が不思議か。異教の裁判官たちでさえ、使徒が「裁判官は理由なく剣を帯びているのではない」(ローマ13:44)〔引照は底本のまま。ローマ13:4 にあたる〕と言うとおり、神の意志の奉仕者とみなされるにふさわしかったのに。彼は神の意志の奉仕者だからである。マカリウスも、自分の職務においては裁判官であったと見える。

De schismate Donatistarum libri VII 7.6.13

13

Quod si non erat judex in eo quod fecit, secundum leges Romanas a judicibus in eum debuit vindicari.

PL 11, 1095B

もし彼が、自分の行ったことにおいて裁判官でなかったのなら、ローマの法に従って、裁判官たちによって罰せられるべきであった。

De schismate Donatistarum libri VII 7.6.14

14

Aut si dicitis nec sic eum communicare debuisse: nos tamen non videmus quia debuit abstineri, qui id tale fecit quod factum est a Moyse, quem post viginti tria millia hominum occisa, Deus non contemnendo abstinuit; sed ut secum loqueretur iterum invitavit.

PL 11, 1096A

あるいは、それでも彼が交わるべきではなかったと諸君が言うなら、我々はやはり、彼が遠ざけられるべきだったとは見ない。彼は、モーセによってなされたのと同じことをしたのであり、二万三千人〔出エジプト記32:28 では三千人。二万三千はコリント一10:8 の数で、オプタトゥスは混同しているらしい〕が殺された後でも、神はモーセを軽んじて遠ざけたのではなく、再び自分と語るよう招いたのである。

De schismate Donatistarum libri VII 7.6.15

15

Nos non videmus abstinendum fuisse eum qui fecit quod Phinees, quem paulo ante memoravi, qui ab ipso Deo pro homicidio laudari meruit.

PL 11, 1096A

我々は、ピネハスがしたのと同じことをした者が遠ざけられるべきだったとは見ない。少し前に私が言及したピネハスは、殺人のゆえに神自身から称賛されるにふさわしかったのである。

De schismate Donatistarum libri VII 7.6.16

16

Non videtur magis nobis abstinendus fuisse is a quo id factum est quod ab Elia propheta qui tot falsos prophetas occidit: nam et illos falsos vates fuisse jam supra probavimus.

PL 11, 1096A

また、あれほど多くの偽預言者を殺した預言者エリヤがしたことをした者が、我々には、なおさら遠ざけられるべきだったとは見えない。あの者たちが偽りの預言者であったことは、すでに先に証明したからである。