De schismate Donatistarum libri VII 5.6.1
Responsio ad illud: qui non habet quod det, quomodo dat?--Redeo nunc ad illud vestrum quod dicitis: « qui non habet quod det, quomodo dat? » unde haec vox est: de qua lectione recitari potest? vox est de vico collecta, non de libro lecta: « qui non habet quod det, quomodo dat? » Haec verba in lege scripta non sunt; nam si (ut vultis) homo dat, Deus vacat; et si Deus vacat, et apud vos est omne quod dandum est, ad vos sit conversio; quos baptizatis in nomine vestro tingantur.
PL 11, 1056B「与えるべきものを持たない者が、どうして与えるのか」という言葉への答え。――さて、諸君の言うあの言葉に戻ろう。「与えるべきものを持たない者が、どうして与えるのか」。この言葉はどこから出たのか。どの朗読から読み上げることができるのか。この言葉は、村の辻で拾い集められたものであって、書物から読まれたものではない。「与えるべきものを持たない者が、どうして与えるのか」。これらの語は律法に書かれていない。なぜなら、もし(諸君が望むように)人が与えるのなら、神は何もすることがない。そして神が何もすることがなく、与えるべきものがすべて諸君のもとにあるのなら、立ち帰りは諸君のもとへなされるべきであり、諸君が洗礼を授ける者たちは、諸君の名において浸されるがよい。
De schismate Donatistarum libri VII 5.6.2
Erubescite, beato Paulo clamanti, et suam gratulationem profitenti: numquid in nomine meo baptizati estis (I Cor. I, 3) ?
PL 11, 1057A恥じよ。祝福されたパウロが叫び、自らの喜びを言い表している。「汝らは、我が名によって洗礼を受けたのか」(一コリント1:3)〔引照は底本のまま。引用の文は一コリント1:13 に当たる〕。
De schismate Donatistarum libri VII 5.6.3
Ille gaudet, quod duos solos et unam domum baptizaverit: et vos populos rebaptizare contenditis; et peccasse vos et peccare gaudetis, dicentes: « quid dat, qui non habet quod det? » cui creditur ipse dat quod creditur, non per quem creditur.
PL 11, 1057A彼は、二人だけと一つの家にしか洗礼を授けなかったことを喜んでいる。ところが諸君は、諸民を再洗礼しようと躍起になっている。そして、罪を犯したことも、犯していることも喜び、こう言う。「与えるべきものを持たない者が、何を与えるのか」。信が向けられる者こそが、信じられているものを与えるのであって、人がその者を介して信じるに至る、その者が与えるのではない。
De schismate Donatistarum libri VII 5.6.4
Denique sub Joanne infinita multitudo hominum baptizata est, probate Joannem aut accepisse aut habuisse quod daret. Illo autem operante dabat Deus, qui dando non deficit; et nunc operantibus cunctis humana sunt opera, sed Dei sunt munera.
PL 11, 1057Aさらに、ヨハネのもとで、数えきれない人々の群れが洗礼を受けた。ヨハネが与えるべきものを受けていたか、あるいは持っていたかを、諸君は証明せよ。ヨハネが働くことによって、与えていたのは神であり、神は与えても尽きることがない。今もまた、すべての働き手たちが働くが、そこにあるのは人の業であり、賜物は神のものである。