ミレウィスのオプタトゥスfl. c. 365–385

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 11 › De schismate Donatistarum libri VII

Liber II, Caput XXIII 第II巻 第XXIII章

Optatus of Milevis · De schismate Donatistarum libri VII · PL 11, 978A · 6 sectiones

De schismate Donatistarum libri VII 2.23.1

1

Reprehenduntur Donatistae quod unctorum Dei sacerdotum capita raserint. --O sacrilegium impietati commissum! dum homines per vos jurantes libenter auditis, et vocem Dei auribus non admittitis vestris qui in CIV psalmo (v. 15) sic ait: Ne tetigeriritis unctos meos; neque in prophetas meos manum miseritis.

PL 11, 978A

ドナトゥス派は、神に油を注がれた祭司たち〔sacerdos。ここでは公同の教会の司教・聖職者を指すが、次節以下の旧約の油注がれた祭司・王との対比のために「祭司」とした〕の頭を剃ったことで非難される。――ああ、不敬に重ねて犯された瀆聖よ。諸君は、諸君にかけて誓う人々の声は喜んで聞きながら、詩篇104篇(15節)でこう言う神の声を耳に入れない。「我が油注がれた者たちに触れるな〔底本は tetigeri-/ritis と、行の変わり目で ri を重ねて刷る。tetigeritis と読む〕、我が預言者たちに手を下すな」。

De schismate Donatistarum libri VII 2.23.2

2

Unctos autem esse et reges et sacerdotes, et libri Regnorum indicant; et David in psalmo CXXXII (v. 2) sic ait: Sicut unguentum in capite quod descendit in barbam Aaron.

PL 11, 978A

王たちも祭司たちも油を注がれたことは、列王の書も示している。ダビデも詩篇132篇(2節)でこう言う。「頭に注がれた香油がアロンの髭へと流れ落ちるように」。

De schismate Donatistarum libri VII 2.23.3

3

Et tamen vos contra iisdem viribus conati estis praecepta contemnere, quibus, qui Deum timent, mandata conantur implere. Docete ubi vobis mandatum est, radere capita sacerdotum, cum e contrario sint tot exempla proposita, fieri non debere.

PL 11, 978B

それにもかかわらず諸君は、神を畏れる者たちが戒めを果たそうとするその同じ力をもって、逆に命令を侮ろうと企てた。祭司たちの頭を剃れと諸君に命じられたのはどこか、示せ。反対に、それはなされてはならないという範例が、これほど多く示されているのに。

De schismate Donatistarum libri VII 2.23.4

4

Saul antequam peccaret, ungi meruit: post unctionem non leviter offendit. Hoc Deus cum videret, propter oleum non tangendum, volens exempla proponere, poenitentiam professus est; sic enim legitur dixisse Dominum: Poenitet me unxisse Saul in regem (I Reg. XV, 11) ; et utique potuit Deus oleum quod dederat auferre.

PL 11, 978B

サウルは罪を犯す前に油を注がれるにふさわしいとされた。油注ぎの後、重い過ちを犯した。神はこれを見て、油に触れてはならないことの範例を示そうとして、悔いを表した。主はこう言ったと読まれるからである。「我はサウルを王として油注いだことを悔いる」(サムエル記上15:11)。神は、自ら与えた油を取り去ることももちろんできたはずである。

De schismate Donatistarum libri VII 2.23.5

5

Sed cum voluit docere, non debere contingi oleum etiam in peccatore: ipse qui dederat, poenitentiam gessit.

PL 11, 979A

しかし神は、罪人においてさえ油に触れてはならないと教えようとして、与えた当人が悔いを行ったのである。

De schismate Donatistarum libri VII 2.23.6

6

Igitur Deus, si, ut te doceret, quod dedit auferre non potuit, per quod noluit: tu quis es, ut auferas quod non dedisti? et qui parare debebas aures ad audiendum, parasti novaculam ad delinquendum: et cum possetis esse filii Dei, filii hominum esse voluistis: et ad infigendum morsum honoribus alienis, dentes vestros in sagittas et arma vertistis; linguas acuistis in gladios: implestis quod de vobis in psalmo LVI scriptum est: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum gladius acutus (Ps. LVI, 4) .

PL 11, 979A

ゆえに、神でさえ、汝に教えるために、与えたものを取り去ることができなかった〔per quod noluit の係りは定かでない。「それを望まなかったがゆえに」と取った〕のだとすれば、汝は何者か、与えもしなかったものを取り去るとは。聞くために耳を備えるべきであった汝が、罪を犯すために剃刀を備えた。諸君は神の子らでありえたのに、人の子らであることを望んだ。そして他人の栄誉に噛みつくために、諸君の歯を矢と武器に変え、舌を剣へと研いだ。諸君について詩篇56篇に書かれていることを、諸君は満たした。「人の子ら、その歯は武器と矢、その舌は鋭い剣」(詩篇56:4)。