ミレウィスのオプタトゥスfl. c. 365–385

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 11 › De schismate Donatistarum libri VII

Liber VII, Caput III 第VII巻 第III章

Optatus of Milevis · De schismate Donatistarum libri VII · PL 11, 1086B · 19 sectiones

De schismate Donatistarum libri VII 7.3.1

1

Exemplo apostoli Petri uti posse Donatistas ut eis delur venia. --Quod si de recipiendis vobis Catholica dubitaret, nonne vos debuistis unitatis assequi formam? sed exempla in Evangelio lecta proponere noluistis, ut est lectio de persona beatissimi Petri; ex qua, forma unitatis retinendae vel faciendae descripta recitatur.

PL 11, 1086B

ドナトゥス派は、赦しが与えられるよう、使徒ペトロの例を用いうること〔見出しの底本は delur。detur と読む〕。――もし公同の教会が、諸君を受け入れるべきか迷ったとしても、諸君は一致の模範に従うべきではなかったか。だが諸君は、福音書に読まれる例を示そうとしなかった。いと幸いなペトロその人についての朗読がそうである。そこから、一致を保ち、あるいは作るための模範が、描かれ朗読される。

De schismate Donatistarum libri VII 7.3.2

2

Equidem malum est contra interdictum aliquid facere: sed pejus est unitatem non habere cum possis.

PL 11, 1086C

禁じられたことに反して何かをするのは、確かに悪い。だが、できるのに一致をもたないのは、いっそう悪い。

De schismate Donatistarum libri VII 7.3.3

3

Quam unitatem, ipsum Christum videmus praeposuisse vindictae suae, qui magis omnes discipulos suos voluit in uno esse, quam quod offensus fuerat vindicare: dum nollet se negari, promisit se apud Patrem negaturum esse, qui se negaret, et cum haec ita scripta sint, tamen bono unitatis beatus Petrus, cui satis erat si post quod negavit, solam veniam consequeretur, et praeferri Apostolis omnibus meruit, et claves regni coelorum communicandas caeteris, solus accepit.

PL 11, 1087A

キリスト自身が、この一致を自らの報復に優先させたのを、我々は見る。彼は、侮辱されたことへの報復をするよりも、すべての弟子たちが一つにあることを望んだ。自分が否まれることを望まぬとして、自分を否む者を父のもとで否むと約束したが、これが書かれているにもかかわらず、一致の善のために、いと幸いなペトロは——否んだのちにただ赦しを得るだけでも足りたはずなのに——すべての使徒に優先されるにふさわしいとされ、天の国の鍵を、ほかの者たちに分け与えられるべきものとして、ただ一人受け取った。

De schismate Donatistarum libri VII 7.3.4

4

Bono unitatis, sepelienda esse peccata hinc intelligi datur, quod beatissimus Paulus Apostolus dicat, charitatem posse obstruere multitudinem peccatorum: Onera (inquit) vestra invicem sustinete (Gal. VI, 2) ; et alio loco ait: charitas magnanimis est: charitas benigna est: charitas non zelatur: charitas non inflatur: non quaerit quae sua sunt (I Cor. XIII, 4 et 5) : et bene dixit.

PL 11, 1087A

一致の善のために罪は葬られるべきだということは、いと幸いなる使徒パウロが、愛は多くの罪を覆いうると言っていること〔この句は一ペトロ4:8 にあるが、オプタトゥスはパウロの言葉として引く〕から分かる。「互いに重荷を負い合え」と彼は言う(ガラテヤ6:2)。また別の箇所で言う。「愛は寛大〔底本は magnanimis。magnanima と読む〕であり、愛は親切であり、愛は妬まず、愛は高ぶらず、自分のものを求めない」(一コリント13:4, 5)。そして、よく言ったのである。

De schismate Donatistarum libri VII 7.3.5

5

Haec enim omnia viderat in apostolis caeteris, qui bono unitatis, per charitatem noluerunt a communione Petri recedere, ejus scilicet qui negaverat Christum.

PL 11, 1087B

パウロは、ほかの使徒たちにこれらすべてを見ていたからである。彼らは一致の善のゆえに、愛によって、ペトロ、すなわちキリストを否んだその人の交わりから退こうとしなかった。

De schismate Donatistarum libri VII 7.3.6

6

Quod si major esset amor innocentiae, quam utilitas pacis et unitatis, dicerent se non debere communicare Petro, qui negaverat magistrum, et Dei Filium Dominum.

PL 11, 1087B

もし無垢への愛が、平和と一致の益より大きかったなら、彼らは、師であり神の子である主を否んだペトロと交わるべきではないと言ったであろう。

De schismate Donatistarum libri VII 7.3.7

7

Possent non communicare (ut supra dictum est) beatissimo Petro: possent contra illum recitare verba Christi, qui promiserat negaturum se esse apud Patrem, eum qui se coram hominibus negasset.

PL 11, 1087B

彼らは(先に述べたように)いと幸いなペトロと交わらないことができたであろうし、彼に対して、キリストの言葉、すなわち、人々の前で自分を否んだ者を父のもとで否むと約束した言葉を、朗読することができたであろう。

De schismate Donatistarum libri VII 7.3.8

8

Ad quam formam debet diligenter attendi: de qua dum pauca commemoro, ipsius sancti Petri beatitudo veniam tribuat, si illud commemorare videor quod factum constat et legitur: dubito dicere peccasse tantam sanctitatem; sed ipse hoc factum probat, qui et doluit amare, et flevit ubertim, qui nec doleret nec fleret, si nulla intervenisset offensio.

PL 11, 1087B

この模範には注意深く目を向けねばならない。それについて少し語るにあたり、聖ペトロ自身の至福が、赦しを与えてくれるように。事実であり、読まれていることを述べるにすぎないように見えるなら、である。これほどの聖性が罪を犯したと言うのはためらわれる。だが、彼自身がこの行為を裏づけている。彼は苦く悲しみ、たっぷりと泣いた。もし何の過ちも起きていなかったなら、悲しむことも泣くこともなかったであろう者である。

De schismate Donatistarum libri VII 7.3.9

9

Potuit utique caput apostolorum ita se gubernare, ut nihil incurreret quod doleret: sed ideo in uno titulo ejus multa videntur errata, ut posset ostendi bono unitatis omnia debere Deo servari.

PL 11, 1087C

使徒たちの頭は、悲しむようなことに陥らないよう、自らを導くこともできたはずである。だが、彼の一つの件のうちに多くの過ちが見られるのは、一致の善のために、すべては神に委ねて保留されるべきであることが示されうるためである。

De schismate Donatistarum libri VII 7.3.10

10

Et nescio an in altero hoc genus peccati, tanti ponderis esse possit, quanto in beato Petro fuisse manifestum est.

PL 11, 1087C

そして、ほかの誰かにおいて、この種の罪が、幸いなペトロにあったと明らかな重さをもちうるかどうか、私は知らない。

De schismate Donatistarum libri VII 7.3.11

11

Quisquis enim forte in aliqua persecutione negavit Filium Dei, in comparatione beati Petri videbitur levius deliquisse si negavit quem non vidit; si negavit quem non agnovit, si negavit cui nihil promisit; si semel negavit.

PL 11, 1087C

迫害のさなかに神の子を否んだ者は誰でも、幸いなペトロと比べれば、より軽い罪を犯したと見られよう。見たこともない相手を否んだのなら、知らなかった相手を否んだのなら、何も約束していなかった相手を否んだのなら、一度だけ否んだのなら。

De schismate Donatistarum libri VII 7.3.12

12

Nam in beato Petro hoc genus peccati dilatatum est: primo quod cum interrogaret Christus omnes quem se homines dicerent, unus dixit Eliam; alter dixit prophetam: tunc Christus dixisse legitur: Vos quem me dicitis esse? et ait illi Petrus: Tu es Filius Dei vivi (Matth. XVI, 15 et 16) .

PL 11, 1088A

幸いなペトロにおいては、この種の罪は広がっていたからである。第一に、キリストがすべての者に、人々は自分を誰と言うかと尋ねたとき、ある者はエリヤと言い、別の者は預言者と言った。そこでキリストは言ったと読まれる。「汝らは私を誰と言うか」。そこでペトロは彼に言った。「汝は生ける神の子である」(マタイ16:15, 16)。

De schismate Donatistarum libri VII 7.3.13

13

Pro qua agnitione laudari ab eo meruit: Ecce caeteris non agnoscentibus Filium Dei, solus Petrus agnovit. Deinde sub die passionis, cum diceret Christus: Ecce teneor et fugietis omnes (Matth. XXVI, 32) .

PL 11, 1088A

この認識のゆえに、彼はキリストに称賛されるにふさわしいとされた。見よ、ほかの者たちが神の子を認めないとき、ペトロだけが認めた。さらに受難の日に、キリストが「見よ、私は捕えられる、そして汝らは皆逃げる」(マタイ26:32)と言ったとき、

De schismate Donatistarum libri VII 7.3.14

14

Tacentibus caeteris, solus se promisit non recessurum: de praescientia Filius Dei ait: Petre, antequam gallus cantet, ter me negabis (Ibid. 34) . Additum est aliud ad pondus peccati, promissum scilicet quod non erat impleturus.

PL 11, 1088A

ほかの者たちが黙っているなか、彼だけが離れないと約束した。予知によって、神の子は言った。「ペトロよ、鶏が鳴く前に、汝は三度私を否むだろう」(マタイ26:34)。罪の重さに、もう一つが加わった。すなわち、果たすはずのない約束である。

De schismate Donatistarum libri VII 7.3.15

15

Postea quam in domum Caiphae ductus est Christus, ad mensuram delicti complendam, de tanto numero nullus alius interrogatur praeter beatum Petrum: interrogatus primo negat; interrogatus iterum negat; tertio dixit se Christum omnino non nosse: et cantavit gallus; non ut tempora cantu suo distingueret, sed ut peccasse se beatus Petrus agnosceret.

PL 11, 1088B

キリストがカイアファの家に連れて行かれたのち、咎の量を満たすために、あれほどの人数のうち、幸いなペトロのほかには誰も尋問されない。最初に尋ねられて否み、再び尋ねられて否み、三度目には、キリストをまったく知らないと言った。そして鶏が鳴いた。その歌で時を区切るためではなく、幸いなペトロが自分の罪を悟るためである。

De schismate Donatistarum libri VII 7.3.16

16

Denique doluit amare, et flevit ubertim. Ecce, ut supra dictum est, caeteris non agnoscentibus, solus agnovit: caeteris non promittentibus solus promisit: caeteris nec semel negantibus, ter solus negavit; et tamen bono unitatis, de numero Apostolorum separari non meruit.

PL 11, 1088B

ついに彼は苦く悲しみ、たっぷりと泣いた。見よ、先に述べたように、ほかの者たちが認めないとき彼だけが認め、ほかの者たちが約束しないとき彼だけが約束し、ほかの者たちが一度も否まないとき彼だけが三度否んだ。それでも、一致の善のゆえに、使徒たちの数から切り離されるには当たらなかった。

De schismate Donatistarum libri VII 7.3.17

17

Unde intelligitur omnia ordinata esse providentia Salvatoris, ut ipse acciperet claves. Interclusa est malitiae via, ne apostoli animo licentiam judicandi conciperent, et severe contemnerent eum qui negaverat Christum.

PL 11, 1088B

ここから、すべてが救い主の摂理によって整えられていたことが分かる。〔ペトロ〕自身が鍵を受けるように、である。悪意の道は塞がれた。使徒たちが、心に裁く放縦を抱き、キリストを否んだ者を厳しく軽んじることのないように。

De schismate Donatistarum libri VII 7.3.18

18

Stant tot innocentes, et peccator accipit claves, ut unitatis negotium formaretur. Provisum est ut peccator aperiret innocentibus, ne innocentes clauderent contra peccatores, et quae necessaria est unitas, esse non posset.

PL 11, 1088C

かくも多くの無垢な者が立っているのに、罪人が鍵を受ける。一致の務めが形づくられるためである。罪人が無垢な者たちに開くように、無垢な者たちが罪人に対して閉ざし、必要な一致がありえなくなることのないように、備えられたのである。

De schismate Donatistarum libri VII 7.3.19

19

Haec si commemoraretis, communicare cupientes; quando vos Catholica pio sinu suscipere dubitaret Ecclesia? cum constet vos non traditores esse, sed filios traditorum.

PL 11, 1088C

もし諸君が、交わりを望んでこれらのことを持ち出したなら、公同の教会が、敬虔な懐に諸君を迎えることをためらう時があっただろうか。諸君が引き渡し者ではなく、引き渡し者の子であることは明らかなのに。