ミレウィスのオプタトゥスfl. c. 365–385

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 11 › De schismate Donatistarum libri VII

Liber III, Caput VIII 第III巻 第VIII章

Optatus of Milevis · De schismate Donatistarum libri VII · PL 11, 1017A · 15 sectiones

De schismate Donatistarum libri VII 3.8.1

1

Macarium non posse dici persecutorem, nec eos qui ab illo plexi sunt martyres appellari, utpote pacis inimicos. --Nam et Macarius gladium a Petro vagina conditum non eduxit.

PL 11, 1017A

マカリウスは迫害者と呼ばれえず、彼に打たれた者たちも、平和の敵であるから、殉教者と呼ばれえない。――実際、マカリウスもまた、ペトロが鞘に納めた剣を抜かなかった。

De schismate Donatistarum libri VII 3.8.2

2

Hoc probat Deus, dum ad vallem Sion loquitur dicens: vulnerati in te, non vulnerati gladio (Esai. XXII, 2) : aut probate aliquem illo tempore gladio esse percussum: deinde ait: mortui in te, non mortui in bello.

PL 11, 1017A

このことを神は、シオンの谷に語りかけて、こう言うことで証している。「汝のうちで傷ついた者は、剣で傷ついたのではない」(イザヤ22:2)。さもなくば、そのとき剣で打たれた者があったことを示してみよ。さらに神は言う、「汝のうちで死んだ者は、戦いで死んだのではない」。

De schismate Donatistarum libri VII 3.8.3

3

Quare debetis attendere, ne temerarium sit, eos martyres appellare, qui Christianorum nullum senserint bellum.

PL 11, 1017B

それゆえ、諸君は、キリスト者のいかなる戦いも経験しなかった者たちを殉教者と呼ぶことが無謀でないか、よく考えねばならない。

De schismate Donatistarum libri VII 3.8.4

4

Non enim tale aliquid factum aut auditum est, quod in bello Christianorum dici aut fieri solitum est: quod bellum persecutio dicitur, quae operata est sub duabus bestiis ex illis quatuor, quas Daniel de mari ascendentes aspexit (Daniel. VII) .

PL 11, 1017B

というのも、キリスト者の戦いにおいて言われ行われるのが常であったような事は、何一つ行われも聞かれもしなかったからである。その戦いとは迫害と呼ばれ、ダニエルが海から上って来るのを見た四つの獣のうちの二つの下で働いたものである(ダニエル7)。

De schismate Donatistarum libri VII 3.8.5

5

Prima fuit ut leo: haec erat persecutio sub Decio et Valeriano. Secunda, ut ursus: alia persecutio, quae fuit sub Diocletiano et Maximiano: quo tempore fuerunt et impii judices, bellum Christiano nomini inferentes: ex quibus in provincia proconsulari (ante annos sexaginta et quod excurrit) fuerat Anulinus, in Numidia Florus.

PL 11, 1017B

第一は獅子のようであった。これがデキウスとウァレリアヌスの下での迫害である。第二は熊のようで、ディオクレティアヌスとマクシミアヌスの下にあった別の迫害である。そのときには不敬な裁判官たちもいて、キリスト者の名に戦いを仕掛けた。そのうち、総督属州には(六十年と少し前に)アヌリヌスが、ヌミディアにはフロルスがいた。

De schismate Donatistarum libri VII 3.8.6

6

Omnibus notum est, quid eorum operata sit artificiosa crudelitas: saeviebat bellum Christianis indictum; in templis daemoniorum diabolus triumphabat; immundis fumabant arae nidoribus; et quia ad sacrilegia venire non poterant, ubicumque thus ponere cogebantur.

PL 11, 1018A

彼らの巧みな残酷さが何を働いたかは、すべての人に知られている。キリスト者に宣せられた戦いが荒れ狂った。悪霊どもの神殿では悪魔が凱旋した。祭壇は汚れた臭気を立ちのぼらせた。冒瀆の場に来ることのできない者たちも、どこであれ香を供えるよう強いられた。

De schismate Donatistarum libri VII 3.8.7

7

Omnis locus templum erat ad scelus. Inquinabantur prope morientes senes: ignorans polluebatur infantia; a matribus parvuli portabantur ad nefas; parentes incruenta parricidia facere cogebantur: alii cogebantur templa Dei vivi subvertere; alii Christum negare; alii leges divinas incendere; alii thura ponere.

PL 11, 1018A

あらゆる場所が、悪行のための神殿であった。死に瀕した老人たちまでが汚された。何も知らぬ幼な子が穢された。母親たちによって、乳飲み子が不敬の場へ運ばれた。親たちは、血を流さぬ近親殺しを行うよう強いられた。ある者は生ける神の神殿を覆すよう、ある者はキリストを否むよう、ある者は神の法〔の書〕を焼くよう、ある者は香を供えるよう強いられた。

De schismate Donatistarum libri VII 3.8.8

8

Horum aliquid a Macario factum esse, nec vos ipsi confingere poteritis. Sub persecutore Floro Christiani idolorum cogebantur ad templa: sub Macario pigri compellebantur ad Basilicam; sub Floro dicebatur, ut negaretur Christus et idola rogarentur.

PL 11, 1018A

これらのうち何かをマカリウスが行ったと、諸君自身でさえ、でっち上げることはできまい。迫害者フロルスの下では、キリスト者は偶像の神殿へと強いられた。マカリウスの下では、怠る者が聖堂へと追い立てられた。フロルスの下では、キリストを否み、偶像に祈れと言われた。

De schismate Donatistarum libri VII 3.8.9

9

Contra sub Macario commonebantur omnes, ut Deus unus pariter in Ecclesia ab omnibus rogaretur.

PL 11, 1018B

これに対し、マカリウスの下では、唯一の神がひとしくすべての者によって教会で祈られるようにと、全員が勧められた。

De schismate Donatistarum libri VII 3.8.10

10

Ergo cum videatis Christianorum nullum fuisse bellum, et sine bello aliquos mortuos esse commemorat Deus, cum dicit, et mortui in te non mortui in bello: et dubios martyres posse eos esse, qui non sint vel ad sacra sacrilega provocati, vel ad immunda incensa, vel ad negationem nominis Dei: et cum ad martyrium non sit transitus, nisi per confessionem, quomodo dicitis martyres qui non fuerunt confessores, aut quis eorum negare coactus est, et confessus est Christum?

PL 11, 1018B

それゆえ、諸君は、キリスト者のいかなる戦いもなかったことを見ており、また神が「汝のうちで死んだ者は、戦いで死んだのではない」と言って、戦いなしに死んだ者たちがあったと記しているのであるから、また、瀆聖の祭儀にも、汚れた香にも、神の名を否むことにも駆り立てられなかった者たちは、疑わしい殉教者でしかありえないのであるから、さらに、殉教へは告白を通らなければ至れないのであるから、告白者でなかった者たちを、諸君はどうして殉教者と言うのか。あるいは、彼らのうちだれが、否むことを強いられながらキリストを告白したというのか。

De schismate Donatistarum libri VII 3.8.11

11

Si igitur nec martyrium, sine Christi nominis confessione esse potest, et nemo confessus est, et in vindicta praeceptorum Dei factum est, quod factum esse dicitis, et a nobis factum esse aliquid non probatis, cum id quod factum est, et Deus dixerit sic futurum esse, et ejus sunt vindicata praecepta: videte ne non solum vanum, sed etiam superstitiosum sit sine bello mortuos ibi ponere ubi sunt, qui in Christum confessi pro Dei nomine mori potuerunt: aut si eos martyres esse vultis, probate illos amasse pacem, in qua prima sunt fundamenta martyrii; aut dilexisse Deo placitam unitatem; aut habuisse cum fratribus charitatem.

PL 11, 1019A

それゆえ、もしキリストの名の告白なしには殉教もありえず、だれも告白せず、また、諸君が起こったと言うことは神の戒めを擁護するために行われたのであり、また、我々によって何かが行われたとは諸君は証明しておらず、起こったことは神がそうなるであろうと言ったことであって、神の戒めが擁護されたのであるなら——見よ、戦いなしに死んだ者たちを、キリストを告白して神の名のために死ぬことができた者たちのいる所に置くことは、空しいばかりでなく迷信でさえないか。あるいは、諸君が彼らを殉教者であってほしいと望むなら、彼らが平和——そこに殉教の第一の土台がある——を愛したこと、あるいは神に喜ばれる一致を愛したこと、あるいは兄弟たちとともに愛を持ったことを、証明せよ。

De schismate Donatistarum libri VII 3.8.12

12

Nam omnes Christianos fratres esse et in primo libello probavimus et in quarto procul dubio probaturi sumus. Quos dicitis appellari martyres, noluerunt fratres agnoscere, nullam habuerunt charitatem.

PL 11, 1019A

というのも、すべてのキリスト者が兄弟であることは、第一巻で証明したし、第四巻で疑いなく証明するであろう。諸君が殉教者と呼ばれていると言う者たちは、兄弟たちを兄弟と認めようとせず、愛をまったく持たなかった。

De schismate Donatistarum libri VII 3.8.13

13

Nec dicatur ad excusationem, quia traditoribus communicare noluerunt; cum manifestissime probatum sit, eosdem ipsos filios fuisse traditorum.

PL 11, 1019B

また、引き渡し者たちと交わることを望まなかったからだ、と弁明のために言うことは許されない。まさにその者たち自身が引き渡し者たちの子であったことが、きわめて明白に証明されているのだから。

De schismate Donatistarum libri VII 3.8.14

14

Nulla igitur est excusatio, quia charitatem illos non habuisse manifestissime constat, sine qua nullum nec nominari potest vel esse martyrium; sine qua maxima et imperiosa virtus caret effectu; sine qua nihil valet omnium scientia linguarum; sine qua nihil potest etiam societas angelorum, apostolo Paulo dicente: Si habeam in me potestatem imperandi montibus, ut transferant se de locis in loca, et loquar omnium gentium linguis, etiam angelorum, et corpus meum flammis tradam, et charitatem in me non habeam, nihil sum: sed ero aeramentum tinniens in deserto, ut pereat vocis opus, ubi nullus occurrit auditus (I Cor. XIII, 1) .

PL 11, 1019B

それゆえ弁明の余地はない。彼らが愛を持たなかったことは、きわめて明白だからである。愛なくしては、殉教は名づけられることも、あることもできない。愛なくしては、最大にして支配的な力も効を欠く。愛なくしては、あらゆる言語の知識も何の益もない。愛なくしては、天使たちとの交わりさえ何もなしえない。使徒パウロは言う、「もし私が、山々に命じて、場所から場所へ移らせる力を自分のうちに持ち、あらゆる民の言語、天使たちの言語さえ語り、自分の体を炎に引き渡し、しかも愛を自分のうちに持たないなら、私は無である。むしろ、聞く者の現れぬ荒野で鳴り響く青銅となり、声の働きは滅びるであろう」(一コリント13:1)。

De schismate Donatistarum libri VII 3.8.15

15

Si tanta res, si beatus Paulus, si vas electionis, quamvis in imperiosa virtute et angelorum societate, pronuntiat se nihil esse, nisi charitatem habuerit: videte, an non dicantur martyres, sed aliquid aliud appellari mereantur, qui charitatis desertores pro eadem desertione pati aliquid potuerunt.

PL 11, 1019C

これほどの人物が、福者パウロが、あの選びの器が、支配的な力と天使たちとの交わりにあってさえ、愛を持たなければ自分は無であると宣言するのなら、見よ、愛の脱走者でありながら、その脱走のために何かを被りえた者たちは、殉教者と言われず、何か別の名で呼ばれるに値するのではないか。